InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Teelbaltorsie: symptomen en oorzaken van gedraaide teelbal

Teelbaltorsie: symptomen en oorzaken van gedraaide teelbal

Teelbaltorsie: symptomen en oorzaken van gedraaide teelbal Teelbaltorsie symptomen zijn plotselinge, ernstige pijn in het scrotum of balzak. Andere symptomen van een teelbaltorsie zijn zwelling van het scrotum, buikpijn, misselijkheid en overgeven, een testikel die hoger is gepositioneerd dan normaal of in een ongebruikelijke positie zit, pijn bij het plassen en koorts. Bij teelbaltorsie, ook wel torsio testis genoemd, zit de teelbal (zaadbal/testis) in het scrotum (balzak) gedraaid. Een gedraaide teelbal zorgt voor hevige pijn. Bij een torsie is de streng waar de teelballen aan vastzitten gedraaid. Hierdoor wordt de bloedtoevoer afgesneden. Als dat langer duurt, bestaat de kans dat de teelbal onherstelbaar beschadigd raakt. Een teelbaltorsie treedt vaak op tussen het 12e en 18e levensjaar.

Teelballen

Functie

De twee ovale mannelijke voortplantingsklieren - teelballen, zaadbalen of testis genaamd - ontstaan in de buikholte van de foetus en dalen daarna geleidelijk in het scrotum - de balzak - in, met één teelbal aan elke zijde. De teelballen produceren spermacellen (spermatozoa) en de eicel, de vrouwelijke voortplantingscel, kunnen bevruchten na ejaculatie in de vagina. Ook produceren de teelballen het grootste deel van de mannelijke geslachtshormonen (androgenen), hoofdzakelijk testosteron.

Linker teelbal hangt vaak iets lager

De teelballen zijn ongeveer vier tot vijf centimeter groot en hangen in het scrotum aan de zaadstrengen, waarbij de linker testis vaak iets lager hangt dan de rechter. Bij linkshandige mensen is dit soms net andersom.

Synoniemen

Een teelbaltorsie staat ook bekend onder de volgende benamingen:
  • teelbalverdraaiing
  • testikeltorsie
  • testikelverdraaiing
  • torsio testis

Wat is teelbaltorsie of gedraaide teelbal?

Bij teelbaltorsie, in medisch jargon 'torsio testis' genoemd, is de zaadstreng om de teelbal gedraaid; torsio betekent 'draaiing'. Hierdoor wordt de bloedtoevoer naar de teelbal afgeknepen, met als gevolg dat de teelbal kan afsterven door een gebrek aan zuurstof en voedingsstoffen. Teelbaltorsie is daarom wat ze noemen een urologische noodgeval en moet worden onderscheiden van andere klachten van pijn aan de teelballen of testis, omdat een vertraging in diagnostiek en behandeling kan leiden tot verlies van de teelbal. De overlevingskansen van de teelbal is rechtstreeks afhankelijk van de duur van de torsie.

Tijdstip van behandeling nadat pijn is ingetredenOverlevingskans teelbal
<6 uur90-100%
6-12 uur50-90%
12-24 uur20-50%
>24 uur0-10%

Teelbaltorsie oorzaken

Alhoewel een teelbaltorsie op elke leeftijd kan voorkomen, komt het vooral voor bij jongens tussen de 12 en 18 jaar en er treedt een kleinere piek op tijdens het eerste jaar van het leven. Teelbaltorsie is de meest voorkomende oorzaak van het verlies van de teelbal in deze populatie (kinderen en adolescenten). Bij sommige patiënten kan de testikel vrij draaien op de zaadstreng hetgeen de kans op torsie vergroot. Deze aangeboren afwijking zou bij circa 12% van de mannen aanwezig zijn en is in veel gevallen beiderzijds. Een persoon die is getroffen door een teelbaltorsie, loopt om die reden een verhoogd risico op een torsie in de andere teelbal. Bij volwassenen treedt een teelbaltorsie veel minder snel op, omdat er tijdens de groei verbindingen ontstaan tussen de teelballen en zijn omhulsel. De testis raken hierdoor stevig aan het scrotum verankerd.

Erfelijkheid en leefwijze
Erfelijkheid en leefwijze spelen voor zover bekend geen rol van betekenis.

Risicofactoren van een gedraaide teelbal

De volgende risicofactoren worden er beschreven in de literatuur:

Leeftijd

Een teelbaltorsie komt het meeste voor bij jongens tussen de 12 en 18 jaar.

Eerdere teelbaltorsie

Als je pijn hebt gehad aan de teelballen door een torsie die wegging zonder behandeling (terugkerende torsie-detorsie), heb je meer kans dat het zich weer zal voordoen. Hoe frequenter de aanvallen van pijn, hoe hoger het risico van schade aan de testikels.

Familiegeschiedenis

In sommige families komt een teelbaltorsie vaker voor.

Vóórkomen in Nederland

In de Verenigde Staten - een vergelijkbaar land met Nederland - is de incidentie van torsie bij mannen jonger dan 25 jaar ongeveer 1 op 4000.¹ Deze aandoening doe zich in het merendeel van de gevallen voor in de linker testikel.

Teelbaltorsie symptomen en verschijnselen

Symptomen van een teelbaltorsie zijn:

De pijn begint vaak vrij plotseling en neemt geleidelijk aan in ernst en hevigheid toe. De pijn is in veel gevallen voelbaar bij het ontwaken als de aandoening zich ontwikkelt heeft tijdens de slaap. Naast acute unilaterale pijn, dat wil zeggen dat de torsie aan één kant optreedt, kan er ook sprake zijn van een torsie aan beide zijden (bilateraal), maar dat is vrij zeldzaam.

Teelbaltorsie complicaties

Een teelbaltorsie kan de volgende complicaties veroorzaken:

Schade aan of afsterven van de teelbal

Wanneer een teelbaltorsie gedurende enkele uren onbehandeld blijft, kan de bloedstroom geblokkeerd raken en permanente schade aan de teelbal veroorzaken (zie schema). Als de zaadbal te veel beschadigd is, moet deze operatief worden verwijderd.

Onvruchtbaarheid

In sommige gevallen kan beschadiging of verlies van een teelbal van invloed zijn op het vermogen om kinderen te verwekken.

Diagnose en onderzoek

Lichamelijk onderzoek en anamnese
De arts zal een lichamelijk onderzoek verrichten van scrotum, testikels, buik en lies, en een anamnese afnemen. Hij zal vragen stellen om te controleren of je klachten en symptomen worden veroorzaakt door de teelbaltorsie of iets anders. De arts kan ook je reflexen testen door licht te wrijven of te knijpen aan de binnenkant van je dijen aan de aangedane zijde. Normaal gesproken zal de zaadbal hierdoor samentrekken. Deze reflex zal mogelijk niet optreden als je een teelbaltorsie hebt.

Urineonderzoek met behulp van teststrips kan door de huisarts, doktersassistente of verloskundige worden verricht / Bron: Alexander Raths/ShutterstockUrineonderzoek met behulp van teststrips kan door de huisarts, doktersassistente of verloskundige worden verricht / Bron: Alexander Raths/Shutterstock
Aanvullend onderzoek
Soms is aanvullend onderzoek nodig om de ​​diagnose te bevestigen of om een eventuele andere oorzaak van de klachten te identificeren. Deze onderzoeken kunnen bestaan uit:
  • Urineonderzoek: deze test wordt gebruikt om te controleren op infecties.
  • Scrotale echografie. Dit onderzoek wordt gebruikt om de bloedstroming te controleren. Verminderde bloedtoevoer naar de testikel is een teken van teelbaltorsie. Maar echografie detecteert echter niet altijd een verminderde doorbloeding, zodat dit onderzoek niet kan worden gebruikt om een teelbaltorsie uit te sluiten.
  • Chirurgie. Chirurgie kan nodig zijn om te bepalen of je symptomen worden veroorzaakt door een teelbaltorsie of een andere aandoening.

Teelbaltorsie behandeling

De behandeling bestaat uit orchidopexie, waarbij de torsie wordt opgeheven door de teelbal terug te draaien. Vervolgens wordt de teelbal met kleine steekjes aan de huid van het scrotum vastgemaakt teneinde herhaling te voorkomen. Doorgaans wordt tegelijk de andere teelbal ook vastgemaakt, omdat de kans vrij groot is dat ook deze testis zal draaien. Het kan zijn dat de teelbal afsterft, waarna deze chirurgisch zal worden verwijderd (orchidectomie). Indien de patiënt er vroegtijdig bij is, kan schade worden voorkomen.

Preventie gedraaide teelbal

Testikels die kunnen roteren in het scrotum, is een eigenschap die sommige mannen hebben. De enige manier om dit euvel te verhelpen, is een operatieve ingreep waarbij beide testikels aan de binnenzijde van het scrotum worden gehecht.

Noten:
  1. Testicular Torsion: http://www.emedicinehealth.com (voor de laatste keer geraadpleegd op 26 augustus 2009)
  2. Een excessieve hoeveelheid vocht dat zich ophoopt in de teelbal waarbij een zwelling ontstaat, wordt hydrokèle genoemd.

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Teelbaltorsie of torsio testis: symptomen, behandelingTeelbaltorsie of torsio testis: symptomen, behandelingBij teelbaltorsie, ook wel torsio testis genoemd, is er sprake van draaiing van de teelbal/zaadbal, waardoor de bloedvaa…
Wat is torsio testis of teelbaltorsie en hoe ontstaat het?Wat is torsio testis of teelbaltorsie en hoe ontstaat het?Torsio testis kan zomaar uit het niets ontstaan en het kan verschrikkelijk veel pijn doen. Dus wat zou er toch aan de ha…
Teelbaltorsie  testikeltorsie; symptomen en behandelingTeelbaltorsie testikeltorsie; symptomen en behandelingEen teelbaltorsie houdt in dat er een draaiing is opgetreden van de teelbal in het scrotum. Behalve dat dit erg pijnlijk…
Niet ingedaalde teelbal (zaadbal): oorzaak, behandelingNiet ingedaalde teelbal (zaadbal): oorzaak, behandelingEen niet ingedaalde teelbal is een teelbal die is achtergebleven in het lieskanaal of in de buikholte. In de normale ont…
Pijn teelbal: symptomen, oorzaken & behandeling teelbalpijnPijn teelbal: symptomen, oorzaken & behandeling teelbalpijnPijn aan de teelbal kan voor een man erg hinderlijk zijn en een reden voor ongerustheid. Hoewel pijn aan de teelballen i…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/daizuoxin
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • http://www.emedicinehealth.com
  • Afbeelding bron 1: Alexander Raths/Shutterstock

Reageer op het artikel "Teelbaltorsie: symptomen en oorzaken van gedraaide teelbal"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Gerard Pronk, 23-02-2011 22:27 #1
Ik heb sinds 05/1985 hevige pijinen (met onderbrekiingen) in mijn rechterbal. De behandelende weekend-arts van destijds dacht aan een torsie. Hij heeft de torsie met massage geprobeerd te bestrijden., zonder enig resutaat. Mijn toenmalgie huisarts en de internist hebben niets kunnen vasstellen. Later heeft de internist enige zenuwen doorgesneden zonder eing resultaat; volgens hen kon ik nu geen pijn meer hebben maar dit is niet waar! De pijn is met grote regelmaat nog zeer hevig. Wie helpt afdoende.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 23-11-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Teelballen - aandoeningen
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!