Hydrocèle of waterzakbreuk: symptomen, oorzaak & behandeling

Hydrocèle of waterzakbreuk: symptomen, oorzaak & behandeling Een hydrocèle of waterzakbreuk is een ophoping van vocht in het scrotum, de balzak; het zakje waar de teelballen of zaadballen in hangen. De term 'hydrocèle' betekent letterlijk een zak van water. De teelballen worden omgeven door een vlies gevuld met vocht, waarin ze kunnen bewegen. Bij een hydrocèle is er sprake van een toename van de hoeveelheid vocht. Een hydrokèle kenmerkt zich vaak als pijnloze, goedaardige, zwelling in het scrotum. In de meeste gevallen is behandeling van een hydrocèle of waterzakbreuk bij een volwassene niet nodig, omdat de zwelling vaak vanzelf verdwijnt. In enkele gevallen kan echter een operatie nodig zijn om de vloeistof af te tappen. De prognose van hydrocèle of waterzakbreuk is over het algemeen zeer goed na adequate behandeling. Bij de meerderheid van de personen ontstaan er op de lange termijn geen complicaties. Preventie van een hydrocèle kan bestaan uit het voorkomen van trauma aan het scrotum en het verminderen van je risico op een soa.

Echo van een hydrocèle / Bron: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (CC0)Echo van een hydrocèle / Bron: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (CC0)

Wat is een hydrocèle?

Een hydrocèle of waterzakbreuk is een opeenhoping van een waterige en heldere vloeistof in het scrotum, de balzak. Het komt meestal voor bij mannen ouder dan 40 jaar, meestal oudere mannen. De mogelijke oorzaken van een hydrocèle of waterzakbreuk bij volwassenen mannen zijn trauma aan de teelballen, infectie of ontsteking van de teelballen en scrotum en een tumor in de teelbal. De symptomen van een hydrocèle zijn onder meer zwelling van het scrotum en de lies en een vervelend zwaar gevoel in de balzak.

Synoniemen

Een hydrocèle staat ook bekend als waterzakbreuk of kortweg waterbreuk.

Wie krijgt het?

Hydrocèles bij volwassenen komen voor bij 1 op de 100 mannen. Vaak wordt een hydrocèle waargenomen bij mannen ouder dan 40 jaar. De aandoeningkomt wereldwijd voor.

Oorzaken van een waterzakbreuk

Een hydrocèle komt vooral bij jonge kinderen en volwassenen, vooral oudere mannen.

Hydrocèle bij baby's

Bij baby's en zuigelingen kan de balzak opgezwollen raken doordat het lieskanaal waarlangs de testikels afdalen van de buik in het scrotum tijdens de laatste periode van de ontwikkeling in de baarmoeder, niet goed raakt afgesloten. Er kan dan lichaamsvocht in dit kanaal terechtkomen en dit komt vervolgens in de balzak terecht. Het gevolg is dat de balzak opgezwollen raakt. Een hydrocèle bij een baby verdwijnt normaal gesproken een paar maanden na de geboorte, maar de verschijning van een opgezwollen scrotum van hun pasgeboren kindje kan nieuwbakken ouders danig verontrusten.

Hydrocèle bij volwassenen

Bij volwassenen kan een hydrocèle ontstaan door een van de volgende oorzaken:
  • verwonding of trauma aan de teelballen
  • infectie en ontsteking van de teelballen en het scrotum
  • teelbaltumor
  • ischemie, wat een gebrek is aan bloedtoevoer naar de teelballen

Een hydrocèle wordt geassocieerd met letsel of een ontsteking aan de teelbal of bijbal. Ook kan het ontstaan ten gevolge van een ongeval. Voorts kan het voorkomen als reactie op kanker van de testikel. Een hydrocèle kan ook worden veroorzaakt door de buitenmatige productie van vocht in het scrotum, door onvoldoende opname van het vocht of niet goed functionerende afvoer van de scrotuminhoud. Dit type hydrocèle komt vaker voor bij oudere mannen.

Risicofactoren

Risicofactoren van een hydrocèle of waterzakbreuk bij volwassenen zijn onder meer:
  • een seksueel overdraagbare aandoening (soa) hebben
  • schade aan het scrotum
  • infectie van het scrotum en de testikels

Symptomen: pijnloze zwelling in de balzak

Bij volwassenen zijn de meest voorkomende symptomen van een hydrocèle:
  • zwelling van het scrotum en de lies
  • ongemakkelijk zwaar gevoel in de balzak
  • zeurderig gevoel in het scrotum
  • vaak is de zwelling klein en zacht, maar soms ook tot wel 15 cm in doorsnede
  • schommeling van de grootte van de balzak

Een hydrocèle doet zich in veel gevallen voor als een pijnloze zwelling in het scrotum. De zwelling gaat dikwijls gepaard met een zwaar, zeurderig gevoel in het scrotum ten gevolge van de zwelling. Een hydrocèle voelt vaak klein en zacht aan, maar soms kunnen zij groot worden, tot wel 15 centimeter in doorsnede.

Huisarts met patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimagesHuisarts met patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimages

Onderzoek en diagnose

Ga naar het spreekuur van de huisarts als je verschijnselen hebt die een hydrocèle doen vermoeden. De huisarts zal onderzoeken of er sprak is van een hydrocèle door een lampje tegen het scrotum te houden. Als vocht de zwelling veroorzaakt, dan zal het licht van het lampje erdoorheen schijnen. Eventueel kan er ook een echo plaatsvinden. Zo nodig kan bloedonderzoek en/of urineonderzoek plaatsvinden om te controleren op een infectie.

Behandeling hydrocèle of waterzakbreuk

Hydrocèles zijn meestal onschuldig. Bij kinderen gaat het vaak zonder behandeling weer over. Het overgrote deel van de waterbreuken verdwijnt spontaan voor het eerste jaar.

Kleine ingreep

Bij hinder of pijn, kan een kleine ingreep verlichting bieden. De operatieve ingreep kan vaak in dagbehandeling of tijdens een korte opname, onder algehele narcose of via regionale anesthesie, waarbij een deel van het lichaam wordt verdoofd, verricht worden. De uroloog maakt een snede in de balzak, waarna de hydrocele wordt verwijderd. Daarna wordt met oplosbare hechtingen de huidwond gesloten. De ingreep duurt circa 30 minuten.

Aspiratie

Indien een operatie niet gewenst of mogelijk is, kan een hydrocèle worden behandeld door middel van aspiratie. Hierbij wordt een naald in de vochtholte gebracht, waarna het vocht wordt opgezogen. De kans op terugkeer van de hydrocèle is groter bij toepassing van deze techniek.

Complicaties

De complicaties van een hydrocèle of waterzakbreuk bij volwassenen zijn:
  • ongemak tijdens seksuele activiteiten
  • pijn en ongemak tijdens het lopen

Preventie

Een hydrocèle of waterzakbreuk bij een volwassene kan worden voorkomen door de volgende maatregelen te treffen:
  • vermijden of minimaliseren van de kansen op een trauma aan het scrotum
  • het verminderen van je risico om een ​​seksueel overdraagbare aandoening op te lopen door seksuele onthouding, een levenslange wederzijds monogame relatie of veilig vrijen

Prognose

De prognose van een hydrocèle bij een volwassene is over het algemeen zeer goed; complicaties op de lange termijn worden meestal niet waargenomen.

Lees verder

© 2009 - 2021 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Knobbeltje in teelbal: oorzaken van knobbel in de teelbalKnobbeltje in teelbal: oorzaken van knobbel in de teelbalEen knobbeltje in de teelbal of meerdere knobbeltjes in de teelbal kunnen op veel dingen wijzen. Sommige zijn volkomen n…
Gezwollen scrotum (balzak): Oorzaken van scrotale zwellingGezwollen scrotum (balzak): Oorzaken van scrotale zwellingEen man met een gezwollen scrotum heeft een abnormale vergroting van de balzak (scrotum: zakje rond de teelballen / test…
Pijn aan testikel: zeurende pijn linker of rechter teelbalPijn aan testikel: zeurende pijn linker of rechter teelbalPijn aan testikel kent vele mogelijk oorzaken. Vaak gaat het om een zeurende pijn in de linker of rechter teelbal. Een m…
Gezwollen teelbal: symptomen en oorzaken zwelling in teelbalGezwollen teelbal: symptomen en oorzaken zwelling in teelbalEen gezwollen teelbal kan verschillende oorzaken hebben, waarvan sommige een medische noodgeval vormen. Teelbalzwelling…

Leverontsteking: symptomen en behandeling hepatitis A,B,C,DLeverontsteking: symptomen en behandeling hepatitis A,B,C,DLeverontsteking of hepatitis is een ontsteking van de lever. Wat zijn de symptomen van een leverontsteking en hoe wordt…
Broccoli: een superfoodBroccoli: een superfoodIn het kader van gezonde voedingsmiddelen hoort broccoli echt boven aan de lijst. Deze groente zit zó vol met gezonde vo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/AW
  • DoveMed. Adult Hydrocele. https://www.dovemed.com/diseases-conditions/adult-hydrocele/ (ingezien op 8-9-2018)
  • http://www.icaregezondheidswijzer.nl/%7Bb870b344-951b-4cb8-a136-1ad028b3793d%7D
  • http://www.healthscout.com/ency/68/406/main.html
  • Afbeelding bron 1: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (CC0)
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/monkeybusinessimages
Reacties

Roosken, 28-06-2020
Ik zou te veel vocht in mijn balzak hebben, mijn huisarts wil dat afzuigen is dat pijnlijk? Reactie infoteur, 29-06-2020
Het UMCG schrijft: "Soms wordt een hydrocele behandeld door het vocht met een naald uit de holte te zuigen. Deze techniek wordt alleen toegepast als een operatie niet mogelijk is. De hydrocele komt na leegzuigen vrijwel altijd terug. Ook is er een verhoogde kans op infectie." Lees hier verder: www.umcg.nl/IDocuments/Hydrocele_waterbreukoperatie_Spermatocele_operatie_aan_een_bijbalcyste.pdf

Tom, 01-03-2017
Toen ik een baby was heb ik een operatie gehad. Heeft dit gevolgen voor de vruchtbaarheid? Reactie infoteur, 18-04-2017
De kans dat er door de operatie van de waterbreuk (hydrocèle) schade ontstaat aan de bloedvaten van de teelbal of aan de zaadleider is vrij klein, wat betekent dat deze ingreep normaal gesproken geen gevolgen voor de vruchtbaarheid heeft.

Piet van Dongen, 11-09-2010
Hallo medeslachtoffers,
Op 7 juni 2010 ben ik geopereerd aan een hydrokele. Dit was geslaagd, maar kreeg een bloeding waardoor de bal ontzettend ging opzwellen. In het ziekenhuis zeggen ze dat dit via de natuurlijke weg moet afvloeien en dat ik geduld moet hebben, maar nu na 3 maanden is er nog helemaal geen verbetering opgetreden. Heeft iemand deze situatie ook meegemaakt en hoe is dat afgelopen? Graag uw reactie. Reactie infoteur, 15-09-2010
Ik adviseer u om de vraag voor te leggen aan de behandelend arts (in het ziekenhuis).

Duckmen, 14-08-2010
De dokter heeft gezegt bij het onderzoek dat ik een kleine hudrokele heb of waterbreuk niks ernstig, foto's laten maken en bespreken met een dokter die gespecialiseerd is in dit soort zaken.

Maar een week geleden was het opeens weg, en ik heb er een hele week niks meer van gemerkt. Maar vandaag was het er opeens weer terug, dit is al eerder gebeurt. Maar mijn vraag is: is dit wel een waterbreuk want ik denk dat er normaal niks van vocht weg kan als je een waterbreuk hebt. ( Na 5 min terug plat op mijn rug te liggen is al het vocht weg!?) Kan dit? Reactie infoteur, 17-08-2010
Een hydrokèle kan zonder behandeling, dus spontaan overgaan.

Tartuffel (2.976 artikelen)
Laatste update: 29-06-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 6
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!