InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Niet ingedaalde teelballen: operatie en vruchtbaarheid

Niet ingedaalde teelballen: operatie en vruchtbaarheid

Niet ingedaalde teelballen: operatie en vruchtbaarheid Niet ingedaalde teelballen duidt erop dat tijdens de ontwikkeling van het kind in de baarmoeder, de teelballen (soms één teelbal) zijn blijven steken in de lies of hogerop in de buik. Een niet ingedaalde teelbal, ook wel cryptorchisme genoemd, is een veel voorkomende aandoening waarbij één van de testikels buiten het scrotum ligt. Tijdens de achtste maand van de zwangerschap, migreren de teelballen of testes van de buik, via de lies, in het zakje dat de testikels bevat, balzak of scrotum genaamd. Het is van belang dat niet ingedaalde teelballen worden behandeld voor het eerste levensjaar, teneinde onvruchtbaarheid te voorkomen. Jongens met de verworven variant zullen doorgaans worden behandeld als ze tussen de acht en tien jaar oud zijn. Een operatie heeft een slagingspercentage van nagenoeg 100%. Cryptorchisme werd in 1786 voor het eerst in de medische literatuur beschreven door de arts Hunter.

Bij 4% van de baby's is sprake van een niet ingedaalde teelbal / Bron: TawnyNina, PixabayBij 4% van de baby's is sprake van een niet ingedaalde teelbal / Bron: TawnyNina, Pixabay

Wat is een niet-ingedaalde teelbal?

De teelbal is verantwoordelijk voor de productie van mannelijke hormonen en sperma (zaadcellen). Tijdens de zwangerschap ontwikkelen de teelballen zich in de buik van de foetus. Ongeveer een maand voor de geboorte zakken de ballen via het lieskanaal in het scrotum, de balzak. Dit proces wordt indalen genoemd. Normaal gesproken zijn bij pasgeboren jongetjes beide teelballen ingedaald, doch in zo'n 4% van de gevallen is dit niet het geval Dit cijfer ligt zelfs nog hoger bij premature baby's. Driekwart van niet-ingedaalde testikels zal alsnog neerdalen in de eerste drie maanden van het leven.

Oorzaken niet-ingedaalde teelbal

Wanneer een testikel niet op zijn normale plek in het scrotum ingedaald is, kan dit verschillende oorzaken hebben:
  • Er is geen testikel aanwezig (aangeboren afwezigheid);
  • De zaadbal kan weggeteerd zijn vóór de geboorte als gevolg van een teelbaltorsie of een verstopping van de testiculaire bloedvaten;
  • De zaadbal kan onvolledig zijn afgedaald en zich in het gebied net boven de balzak bevinden, in het lieskanaal (inguinal canal);
  • De testikel kan nog niet naar behoren zijn ingedaald, maar en bevindt zich in de buikholte.

Retractiele testis of pendelbal
Soms komt het ook voor dat een teelbal die was ingedaald, enkele jaren later niet meer in de balzak blijft liggen. Bij sommige (kleine) kinderen liggen de testes in de lies. In dat geval kunnen de ballen worden teruggeschoven in het scrotum tijdens het onderzoek. Dit doet men door een strijkende handbeweging naar beneden te maken. Strikt genomen spreekt men in deze gevallen niet van een niet ingedaald teelbal, maar van een retractiele testis of pendelbal.

Overmatig alcoholgebruik tijdens de zwangerschap / Bron: Istock.com/Csaba DeliOvermatig alcoholgebruik tijdens de zwangerschap / Bron: Istock.com/Csaba Deli

Risicofactoren

Factoren die het risico van een niet-ingedaalde teelbal bij pasgeborene kunnen verhogen, zijn:
  • Laag geboortegewicht;
  • Vroeggeboorte;
  • Familiegeschiedenis van niet-ingedaalde teelballen of andere problemen met betrekking tot de genitale ontwikkeling;
  • Factoren die de groei van de foetus kunnen beperken, zoals het syndroom van Down of een buikwanddefect;
  • Alcoholgebruik door de moeder tijdens de zwangerschap;
  • Het roken van sigaretten door de moeder of blootstelling aan sigarettenrook;
  • Blootstelling van ouders aan pesticiden.

Gevolgen en complicaties: vruchtbaarheid en kanker

Risico van onvruchtbaarheid

Teelballen behoeven een lagere temperatuur dan de rest van het lichaam en om die reden hangen de ballen buiten het lichaam in het scrotum. Bij niet ingedeelde teelballen is de temperatuur te hoog en dit kan op latere leeftijd gevolgen hebben voor de vruchtbaarheid. Studies hebben aangetoond dat er een verhoogd risico van onvruchtbaarheid bestaat bij mannen met een voorgeschiedenis van ingedaalde testikels. Het is daarom van belang dat deze aandoening op zo jong mogelijke leeftijd wordt gecorrigeerd.

Teelbalkanker / Bron: Joshya/Shutterstock.comTeelbalkanker / Bron: Joshya/Shutterstock.com

Teelbalkanker

Er is nog een ander voordeel van ballen die netjes in het scrotum liggen. Een teelbal is in dat geval minder vatbaar voor schade dan een testikel buiten het scrotum. Niet ingedaalde testikels hebben een verhoogd risico op kanker. De kans dat een tumor ontstaat in een niet ingedaalde zaadbal is dertigmaal groter dan bij een normaal ingedaalde zaadbal. Teelbalkanker. Teelbalkanker begint meestal in de kiemcellen, de cellen die het zaad produceren. Waardoor deze zich ontwikkelen tot kanker, is vooralsnog onbekend. Ook mannen die een niet-ingedaalde teelbal hebben gehad, hebben een verhoogd risico op teelbalkanker.

Teelbaltorsie

Bij een teelbaltorsie of gedraaide teelbal zit de teelbal in het scrotum gedraaid. Hierdoor wordt de bloedtoevoer afgesneden. Indien dit niet onmiddellijk wordt behandeld, kan dit leiden tot het verlies van de teelbal. Teelbaltorsie treedt tien keer vaker op bij niet-ingedaalde testikels dan bij normale testikels.

Trauma

Een testikel die in de lies ligt, kan worden beschadigd doordat deze tegen het schaambeen drukt.

Liesbreuk

Een liesbreuk is een uitstulping van buikvlies door een zwakke plek in de buikwand, onder de huid.

Arts onderzoekt baby met niet ingedaalde teelbal / Bron: Istock.com/Zdenka DarulaArts onderzoekt baby met niet ingedaalde teelbal / Bron: Istock.com/Zdenka Darula

Niet ingedaalde teelbal operatie en behandeling

Na de geboorte wordt altijd gecontroleerd of de ballen correct zijn ingedaald. Ook bij het consultatiebureau wordt hier naar gekeken. Meestal zal tijdens het eerste jaar van het leven de zaadbal in het scrotum dalen zonder tussenkomst. Mocht dat niet het geval zijn, dan is een behandeling nodig. Specialisten raden aan om niet ingedaalde teelballen vóór het eerste levensjaar te behandelen. Er zijn aanwijzingen dat vroegtijdige schade aan de kiemcellen die sperma produceren, zo ongeveer op deze leeftijd begint. De meest effectieve behandeling bij niet ingedaalde teelballen bestaat uit een operatie.

Operatie van niet ingedaalde teelbal

Een operatie die nodig is om een teelbal in het scrotum te brengen heet orchidopexie. Bij deze operatie ongeveer 1 uur duurt, zal het kind onder narcose worden gebracht. De uroloog maakt een kleine snee in de lies en een sneetje in de balzak. Vervolgens wordt via de opening in de lies de teelbal gelokaliseerd en vrijgemaakt. Ook de bloedvaten en de zaadleider van de betreffende testikel worden vrijgemaakt van het omringende weefsel. Daarna wordt de testikel naar de balzak gebracht en vastgezet. Na de ingreep zal de balzak enigszins gezwollen zijn en er blauw-roodachtig uitzien.

De jongens met een aangeboren variant zullen rond het eerste levensjaar worden geopereerd, terwijl de jongens met de verworven variant zullen worden behandeld als ze tussen de acht en tien jaar oud zijn.

Operatie niet altijd nodig

In grofweg tachtig procent van de gevallen daalt de teelbal tijdens de puberteit alsnog in de balzak, zo blijkt uit onderzoek.¹ Die jongens kun je een operatie besparen. De groep bij wie de teelbal niet alsnog indaalt, zul je moeten opereren. Aangezien een operatie niet zonder risico's is, heeft niet opereren altijd de voorkeur. Het is een ingrijpende operatie, waarbij het kind volledig onder narcose gaat. er bestaat de kans dat de kleine bloedvaten beschadigen waardoor de teelbal minder goed wordt gevoed. Voorts is het niet duidelijk of de ingreep ook echt de vruchtbaarheid op latere leeftijd verbetert.

Mogelijke complicaties van een operatie

De mogelijke complicaties van een operatieve ingreep, zijn:
  • nabloedingen, zoals een bloeduitstorting onder de hechting (verdwijnt vaak zonder interventie);
  • in sommige gevallen treedt een wondgenezingsstoornis op (infectie of abces).

Prognose

Orchidopexie, de meest voorkomende chirurgische procedure voor het corrigeren van een niet ingedaalde teelbal, heeft een slagingspercentage van bijna 100 procent. De vruchtbaarheid van mannen na de operatie met een enkele niet-ingedaalde teelbal, is bijna normaal. De vruchtbaarheid daalt echter tot 65 procent bij mannen met twee niet ingedaalde teelballen. Chirurgie kan het risico van teelbalkanker verminderen, maar niet elimineren.

Noot:
  1. AMC. Operatie vaak onnodig. 28 februari 2014, https://www.amc.nl/web/Zorg/Patient/Zoek-op-specialisme/Verloskunde/In-het-AMC-magazine/Operatie-vaak-onnodig.htm (ingezien op 3-1-2016)

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Niet-ingedaalde zaadbal(len): soorten, diagnose, behandelingNiet-ingedaalde zaadbal(len): soorten, diagnose, behandelingJongetjes die op tijd worden geboren horen twee zaadballen in de balzak te hebben. De testikels worden gevormd in de bui…
Niet ingedaalde teelbal (zaadbal): oorzaak, behandelingNiet ingedaalde teelbal (zaadbal): oorzaak, behandelingEen niet ingedaalde teelbal is een teelbal die is achtergebleven in het lieskanaal of in de buikholte. In de normale ont…
Cryptorchisme: behandeling, vruchtbaarheid, mens of hondCryptorchisme: behandeling, vruchtbaarheid, mens of hondCryptorchisme betekent het niet indalen van één of beiden zaadballen. Deze aandoening komt vooral voor bij te vroeg gebo…
Operatie bij niet-ingedaalde zaadballen van jongetjesOperatie bij niet-ingedaalde zaadballen van jongetjesIeder jaar worden in ons land tussen drie- en vierduizend jongens geopereerd aan een niet-ingedaalde zaadbal. De zaadbal…
Zaadbalkanker: oorzaak, behandeling, zelfcontrole, diagnoseZaadbalkanker: oorzaak, behandeling, zelfcontrole, diagnoseZaadbalkanker, of testiscarcinoom, is bij jonge mannen onder de 35 jaar de meest voorkomende soort kanker. Het is dan oo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/AW
  • AMC. Operatie vaak onnodig. 28 februari 2014, https://www.amc.nl/web/Zorg/Patient/Zoek-op-specialisme/Verloskunde/In-het-AMC-magazine/Operatie-vaak-onnodig.htm (ingezien op 3-1-2016)
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/undescended-testicle/symptoms-causes/dxc-20199767
  • http://www.urolog.nl/urolog/php/patients.php?doc=fol_niet-ingedaalde-testikel&&lng=nl
  • http://www.pedisurg.com/PtEduc/Undescended_Testis_or_Testicle.htm
  • http://www.allesoverurologie.nl/kinderen/niet-ingedaalde-teelbal
  • Niet ingedaalde teelballen/zaadballen/testikels/testes
  • Afbeelding bron 1: TawnyNina, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/Csaba Deli
  • Afbeelding bron 3: Joshya/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/Zdenka Darula

Reageer op het artikel "Niet ingedaalde teelballen: operatie en vruchtbaarheid"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

E. de Vries, 19-10-2010 21:29 #1
Is er hoop voor iemand met steriel zaad in de vorm van stamcellen, voor e.v vruchtbaarheid?

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 20-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Teelballen - aandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!