Testosteron: functie bij mannen en vrouwen en lage waarden
Testosteron is een mannelijk hormoon. Bij mannen wordt vooral testosteron geproduceerd door de testikels of teelballen en in beperkte mate door de bijnieren. Bij vrouwen wordt testosteron door de eierstokken en de bijnieren geproduceerd. De productie van testosteron begint aanzienlijk te stijgen tijdens de puberteit, en vermindert na je veertigste levensjaar. Testosteron wordt vaak in verband gebracht met geslachtsdrift en speelt een belangrijke rol bij de productie van sperma. Maar het is ook van invloed op de botvorming (stevige botten) en spiermassa (spierkracht), de manier waarop mannen vet in het lichaam opslaan en zelfs de productie van rode bloedcellen. Testosteron stimuleert niet alleen de ontwikkeling van botten en spieren, maar ook de aanmaak van rode bloedcellen. Het testosteronniveau van een man kan ook van invloed zijn op zijn stemming.- Wat zijn androgenen?
- Functie van testosteron
- Mannen
- Vrouwen
- Hoe regelen hormonen de teelballen?
- Testosterontekort
- Symptomen van lage testosteronwaarden
- Behandeling van te laag testosteron
1. urineblaas, 2. schaambeen, 3. penis, 4. zwellichaam, 5. eikel, 6. voorhuid, 7. urinebuis, 8. dikke darm, 9. endeldarm, 10. zaadblaas, 11. zaadleider, 12. prostaat, 13. Cowperse klier, 14. anus, 15. zaadleider, 16. bijbal, 17. teelbal, 18. scrotum / Bron: Elf Sternberg, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Wat zijn androgenen?
Hormonen zijn chemische boodschappers die worden gemaakt door klieren in het lichaam en die via het bloed vervoerd worden om hun werk te doen in andere organen in het lichaam. Hormonen zijn nodig voor groei, voortplanting en welzijn. Androgenen zijn mannelijke geslachtshormonen die toenemen in de puberteit en die een jongen nodig heeft om zich te ontwikkelen tot een geslachtsrijpe volwassene die zich kan voortplanten. Het belangrijkste androgeen is testosteron.Functie van testosteron
Mannen
Testosteron is het belangrijkste androgeen (mannelijk geslachtshormoon) bij mannen en het hormoon is nodig ten behoeve van de normale voortplantings- en seksuele functie. Testosteron is belangrijk voor de lichamelijke veranderingen die plaatsvinden bij ene jongen tijdens de puberteit, zoals de ontwikkeling van de penis en teelballen, en voor de typische kenmerken van volwassen mannen zoals gezichts- en lichaamsbeharing en een mannelijke lichaamsbouw. Testosteron is ook nodig voor de aanmaak van zaadcellen.Testosteron is ook belangrijk voor de algehele gezondheid. Het helpt de groei van botten en spieren en beïnvloedt de stemming en het libido (geslachtsdrift). Een deel van het testosteron verandert in oestrogeen, het vrouwelijke geslachtshormoon, en dit is belangrijk voor de gezondheid van de botten bij mannen.
Testosteron wordt bij mannen voornamelijk in de teelballen gemaakt. Een kleine hoeveelheid testosteron wordt ook gemaakt door de bijnieren.
Vrouwen
Hoewel vrouwen veel minder testosteron aanmaken dan mannen, produceren vrouwen ook het androgeenhormoon testosteron in hun eierstokken en bijnieren. Vrouwen hebben kleine hoeveelheden nodig als onderdeel van de mix van hormonen die van invloed zijn op de gemoedstoestand, energieniveaus, geslachtsdrift en lichamelijke functies.Hoe regelen hormonen de teelballen?
De hypofyse en de hypothalamus controleren de productie van mannelijke hormonen en sperma. Luteïniserend hormoon (LH) en follikelstimulerend hormoon (FSH) zijn de twee belangrijke boodschapperhormonen die door de hypofyse worden gemaakt en die op de teelballen inwerken.LH is nodig voor de Leydig-cellen in de teelballen om testosteron, het mannelijke geslachtshormoon, te maken. Testosteron en FSH uit de hypofyse werken samen op de tubuli seminiferi (zaadbuisjes) in de teelballen om sperma te maken.
Testosterontekort
Een testosterontekort treedt op wanneer het lichaam niet in staat is om voldoende testosteron aan te maken. Hoewel het geen levensbedreigend probleem is, kan een tekort aan testosteron van invloed zijn op je kwaliteit van leven. Testosterondeficiëntie als gevolg van aandoeningen van de teelballen of de hypothalamus-hypofyse, treft ongeveer één op de tweehonderd mannen jonger dan 60 jaar. Ongeveer één op de tien oudere mannen kan een lager testosteronniveau hebben dan gemiddeld en dit wordt vaak geassocieerd met een chronische ziekte en obesitas.Symptomen van lage testosteronwaarden
Lage testosteronniveaus kunnen bij mannen verschillende symptomen veroorzaken, waaronder:- verminderde libido
- minder energie / vermoeidheid
- gewichtstoename / aankomen in gewicht
- somberheid of depressie
- negatief zelfbeeld
- minder lichaamshaar
- broze botten