Levercirrose: symptomen, leverklachten, oorzaken en alcohol

Levercirrose: symptomen, leverklachten, oorzaken en alcohol Levercirrose symptomen variëren al naar gelang het stadium van de ziekte. Levercirrose (of kortweg cirrose) ontstaat langzaam en in het beginstadium heb je vaak niet of nauwelijks klachten. Levercirrose symptomen zijn onder meer een opgezette lever en (vage) buikpijn; misselijkheid en braken; verminderde eetlust en gewichtsverlies; algehele zwakte en vermoeidheid; geelzucht. Bij levercirrose is het leverweefsel dermate beschadigd, dat het niet meer kan herstellen of genezen. Levercirrose is een aandoening die langzaamaan ontstaat en waarbij gezond leverweefsel wordt vervangen door littekenweefsel. Het gevolg is dat de lever steeds minder goed functioneert. Behandeling van levercirrose hangt af van de oorzaak. Levercirrose is een ernstige ziekte met een beperkte levensverwachting. Iemand die levercirrose heeft ontwikkeld door alcoholmisbruik, zal volledig moeten stoppen met het drinken van alcohol. Als hij hierin slaagt, zal de levensverwachting verbeteren.
Levercirrose / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.comLevercirrose / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.com

Wat is levercirrose?

Cirrose of levercirrose is een aandoening die langzaamaan ontstaat en waarbij gezond leverweefsel wordt vervangen door littekenweefsel (fibrose), met als gevolg dat de lever op den duur niet meer naar behoren functioneert. Het littekenweefsel blokkeert de bloedstroom door de lever en vertraagt de verwerking van voedingsstoffen, hormonen, overtollig vet, alcohol,
nicotine, drugs, medicijnen en natuurlijk geproduceerde toxines. Het vertraagt ook de productie van eiwitten en andere stoffen die door de lever worden aangemaakt.

Oorzaken van levercirrose

Hepatitis C, vette lever en jarenlang alcoholmisbruik zijn de meest voorkomende oorzaken van levercirrose. Alles wat de lever kan beschadigen, kan op den duur levercirrose veroorzaken:
  • Leververvetting, geassocieerd met obesitas en diabetes.
  • Chronische virale infecties van de lever (hepatitis type B, C en D).
  • Verstopping van de galwegen, waardoor de gal niet meer uit de lever afgevoerd kan worden en daardoor in het bloed terecht. Soms breidt de ontsteking, ook wel primaire biliaire cirrose (PBC) genoemd, zich uit in de rest van de lever.
  • Herhaalde aanvallen van hartfalen waardoor vloeistoffen terugstromen in de lever.
  • Bepaalde erfelijke ziekten, zoals: cystic fibrosis; glycogeenstapelingsziekten; Alpha-1-antitrypsine-deficiëntie, ook wel AAD, alfa-1, of A1AT-tekort genoemd, waarbij er een specifiek enzym in de lever afwezig is; ziekten veroorzaakt door abnormale leverfunctie, zoals hemochromatose en de ziekte van Wilson;
  • Hoewel het minder waarschijnlijk is, kan levercirrose ook een reactie zijn op bepaalde geneesmiddelen, langdurige blootstelling aan schadelijke stoffen, of parasitaire infecties.

Levercirrose en alcohol / Bron: Istock.com/karelnoppeLevercirrose en alcohol / Bron: Istock.com/karelnoppe

Levercirrose en alcoholgebruik

Fors alcoholgebruik is schadelijk voor de lever

Langdurig excessief alcoholgebruik is schadelijk voor de lever, maar niet iedereen die gedurende langere tijd duchtig de fles aanspreekt krijgt levercirrose. Vrouwen die zware drinkers zijn, lopen een hoger risico dan mannen. Mensen met hepatitis B of hepatitis C, hebben meer kans op beschadiging van de lever als gevolg van alcohol.

Niet alle zware drinkers ontwikkelen levercirrose

Uit de literatuur blijkt dat ongeveer 1 op de 10 zware drinkers uiteindelijk cirrose ontwikkelt. Het neigt te ontstaan na 10 of meer jaren van zwaar drinken. Het is niet duidelijk waarom sommige mensen meer vatbaar zijn voor leverbeschadiging door fors alcoholgebruik. De vuistregel luidt: hoe zwaarder iemand drinkt, en hoe meer regelmatig hij drinkt, des te groter het risico op levercirrose. De schade van cirrose is gewoonlijk permanent en kan niet worden teruggedraaid.

Levercirrose symptomen

De symptomen van levercirrose variëren al naar gelang het stadium van de ziekte. In het beginstadium heeft de persoon vaak geen last van symptomen. Naarmate de ziekte verergert, kunnen de volgende symptomen optreden:

Complicaties

Veel voorkomende complicaties

De volgende mogelijke complicaties kunnen zich voordoen:
  • Portale hypertentie: een te hoge bloeddruk in de poortader.
  • Ascites (buikwaterzucht of waterbuik): het aanwezig zijn van vocht in de buik.
  • Encephalopatie: verminderde hersenfunctie, wat verward denken en andere mentale veranderingen tot gevolg kan hebben.
  • oesophagusvarices (slokdarmvarices): gezwollen spataderen in de wand van de slokdarm.
  • Het hepatopulmonale syndroom: verwijding van de bloedvaten in de longen en veranderingen in de bloedsomloop.

Diabetes als complicatie van levercirrose / Bron: Istock.com/Rawpixel LtdDiabetes als complicatie van levercirrose / Bron: Istock.com/Rawpixel Ltd

Overige complicaties levercirrose

Andere ernstige complicaties van levercirrose kunnen zijn:
  • Nierfalen.
  • Minder zuurstof in het bloed.
  • Diabetes.
  • Veranderingen in het bloedbeeld.
  • Verhoogd risico op infecties.
  • Overmatige bloeden en blauwe plekken.
  • Borstvorming (gynaecomastie) bij mannen.
  • Premature menopauze.
  • Verlies van spiermassa en spierkrampen (bijvoorbeeld beenkrampen).

Levercirrose stadia

Er worden drie stadia van levercirrose onderscheiden:

Stadia van levercirrose / Bron: Elen Bushe/Shutterstock.comStadia van levercirrose / Bron: Elen Bushe/Shutterstock.com

Stadium A of stadium 1

Dit is het beginstadium. In principe is dit nog omkeerbaar. De littekenvorming kan langzaam minder worden als de achterliggende oorzaak van de leverziekte wordt weggenomen.

Stadium B of stadium 2

Dit is ernstiger en dit stadium is niet omkeerbaar. De lever is bij gevorderde levercirrose onvoldoende in staat om het aangetaste deel te compenseren, het kan zijn functie niet meer naar behoren uitvoeren.

Stadium C of stadium 3

Dit is zeer ernstig en het ziekteproces is onomkeerbaar. De lever is te veel aangetast en verliest daardoor zijn functie. Een levertransplantatie is vaak nog de enige mogelijke behandeling en de enige kans op genezing.

CT-scan bij levercirrose / Bron: IStock.com/Pavel LosevskyCT-scan bij levercirrose / Bron: IStock.com/Pavel Losevsky

Diagnose en onderzoek

Lichamelijk onderzoek

Op grond van de symptomen, het lichamelijk onderzoek en de anamnese, waarbij ook risicofactoren als alcoholmisbruik in aanmerking worden genomen, wordt vaak de diagnose gesteld. Bij het lichamelijk kan de arts een kleine, stevige lever voelen en soms zijne er ook kleine knobbeltjes op het oppervlak van de lever voelbaar. De resultaten van leverfunctietests zijn vaak normaal. Dit komt doordat de lever een enorme reservecapaciteit heeft.

Beeldvormende onderzoek

Beeldvormend onderzoek in de vorm van echografie of computertomografie (CT-scan) kan aantonen dat de lever is geslonken of een afwijkend, op levercirrose wijzend patroon heeft. Er kan aanvullend een leverscintigrafie worden verricht. Dit is een nucleair onderzoek, waarmee het functioneren van de lever kan worden beoordeeld en een afwijking in de lever kan worden vastgesteld.

Leverbiopsie

De diagnose levercirrose kan worden bevestigd middels een leverbiopsie. Hierbij wordt een weefselmonster van de lever afgenomen voor microscopisch onderzoek.

Levercirrose differentiaal diagnose

Differentiaal diagnostisch komen onder meer de volgende aandoeningen en ziekten in aanmerking:
  • constrictieve pericarditis, een weinig voorkomende aandoening die kan voorkomen als het hartzakje of pericard langere tijd geïnfecteerd is;
  • nodulaire regeneratieve hyperplasie (NRH) van de lever, een ernstige en potentieel dodelijke aandoening;
  • obstructie onderste holle ader (vena cava inferior) of leverader (vena hepatica) door tumorgroei;
  • sarcoïdose, een auto-immuunziekte waarbij spontaan ontstekingen ontstaan in verschillende organen en weefsels van het lichaam;
  • schistosomiasis, ook bekend als bilharzia, een ziekte die wordt veroorzaakt door parasitaire wormen in zoet water;
  • syndroom van Budd-Chiari, een zeldzame aandoening die ontstaat doordat bloedstolsels de grote afvoerende leveraders geheel of gedeeltelijk afsluiten;
  • trombose van de poortader (vena portae trombose); en
  • vitamine A vergiftiging, arseen-vergiftiging, en vinylchloride toxiciteit.

Levercirrose behandeling

Medische behandeling en leefstijl

Een levercirrose heeft slechts een geringe kans op herstel. Er zijn behandelingen beschikbaar die de voortgang van het ziekteproces een halt toe kunnen roepen of kunnen vertragen en complicaties kunnen verminderen. De behandeling hangt af van de oorzaak van levercirrose. Zo moet de persoon die levercirrose heeft ontwikkeld ten gevolge van alcoholmisbruik, volledig stoppen met het drinken van alcohol. Dit is in feite de belangrijkste en ook enige grondige maatregel bij een patiënt die te veel alcohol gebruikt. Als hij erin slaagt abstinent te blijven, zal de levensverwachting verbeteren. Bij een persoon die hepatitis heeft, kan de arts steroïden of andere middelen voorschrijven. In ernstige gevallen kan levertransplantatie worden overwogen.

Diëtiste inschakelen bij levercirrose / Bron: Istock.com/AdamGregorDiëtiste inschakelen bij levercirrose / Bron: Istock.com/AdamGregor

Levercirrose en voeding

Voorts is het verstandig aandacht te besteden aan het verbeteren of handhaven van de voedingstoestand en goede voeding. Patiënten met levercirrose kunnen ondervoed raken doordat ze te weinig eten als gevolg van gebrek aan eetlust, misselijkheid of een vol gevoel, door onvoldoende variatie in voedingsstoffen of door diarree (waarbij de darmen minder voedingsstoffen opnemen). Het kan ook zijn dat de lever minder voedingsstoffen krijgt aangevoerd en/of dat de lever voedingsstoffen niet goed kan omzetten en opslaan. Teneinde ondervoeding tegen te gaan, kun je extra koolhydraten en eiwitten gebruiken. Verder zijn voldoende vet, vitaminen en mineralen (eventueel aangevuld via supplementen) onmisbaar in je dagelijkse voeding. Als ondersteuning van je dieet, kan begeleiding van een diëtiste raadzaam zijn.

Prognose

Levercirrose kan niet worden genezen en het is daarom belangrijk om in een zo vroeg mogelijk stadium deze ziekte een halt toe te roepen. Het is veelal een progressief verlopende aandoening. Bij een patiënt die in een vroeg stadium van levercirrose radicaal stopt met het gebruik van alcohol, ontstaat mogelijk geen nieuw littekenweefsel, doch reeds gevormd littekenweefsel blijft aanwezig. In geval van ernstige complicaties zijn, zoals bloedbraken, vochtophoping in de buikholte of hersenfunctiestoornissen, is de prognose in de regel ongunstiger.

Levercirrose voorkomen

Er zijn verschillende manieren om het risico op het ontwikkelen van levercirrose te verminderen:
  • Matig alcoholgebruik (tot 3 glazen per dag voor mannen, tot 2 glazen per dag voor vrouwen);
  • Vermijd risicovol seksueel gedrag zoals onbeschermd seksueel contact met wisselende partners;
  • Wees voorzichtig rond synthetische chemische stoffen, zoals schoonmaakmiddelen en pesticiden;
  • Vaccinatie tegen hepatitis B;
  • Eet een evenwichtig, vetarm dieet.

Lees verder

© 2010 - 2021 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Levercirrose: oorzaken, symptomen, behandeling en prognoseLevercirrose: oorzaken, symptomen, behandeling en prognoseBij levercirrose is er sprake van vervanging van grote hoeveelheden leverweefsel door bindweefsel. De functie van de lev…
Gevolgen van alcohol voor de leverGevolgen van alcohol voor de leverAlcohol heeft diverse gevolgen voor de lever. Alcohol speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van diverse leverziekt…
Levercirrose: symptomen en behandelingLevercirrose: symptomen en behandelingLevercirrose kan worden veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik, een virusinfectie, de ziekte van Wilson, hemochromato…
Chronische hepatitis: oorzaken, symptomen, behandelingChronische hepatitis: oorzaken, symptomen, behandelingDe spijsvertering is een van de belangrijkste functies van de lever. De lever maakt gal, en dat wordt opgeslagen in de g…

Aromatherapie praktisch samengevatAromatherapie praktisch samengevatEtherische olie, de geurstoffen uit planten, worden voornamelijk door stoomdistillatie verkregen uit lipbloemige en sche…
Nooit meer ongesteld, kan dat?Nooit meer ongesteld, kan dat?Veel vrouwen hebben last van hun menstruatie of van PMS. Iedere maand is het weer opzien tegen de vervelendste dagen van…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/AW
  • Mayo Clinic. Cirrhosis: Symptoms & causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cirrhosis/symptoms-causes/syc-20351487 (ingezien op 3-9-2018)
  • Nl.wikipedia.org
  • www.leverpatientenvereniging.nl
  • www.rijnstate.nl
  • www.socialezekerheid.nl
  • Afbeelding bron 1: Alila Medical Media/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/karelnoppe
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/VladimirFLoyd
  • Afbeelding bron 4: Hojasmuertas, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 5: Istock.com/Rawpixel Ltd
  • Afbeelding bron 6: Elen Bushe/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 7: IStock.com/Pavel Losevsky
  • Afbeelding bron 8: Istock.com/AdamGregor
Reacties

Jgp van Loo, 28-01-2017
Ik heb gehoord gekregen van de arts dat ik levercirrose heb maar ik drink niet en rook niet, hoe kan ik dan levercirrose hebben? Reactie infoteur, 03-02-2017
Er zijn vele mogelijke oorzaken van levercirrose, los van overmatig alcoholgebruik. In het artikel worden er een aantal genoemd. Het lijkt mij zinvol om aan de arts te vragen wat bij u mogelijk de onderliggende oorzaak is en wat er aan gedaan kan worden.

Cikiponto, 17-11-2015
Ik heb een dringende vraag. Kan cirrose uitgesloten worden obv bloedonderzoek naar de leverfuncties? De MDL arts in het ziekenhuis vermoedde dat ze cirrose heeft. Ze heeft vandaag de uitslagen van de bloedonderzoek binnen en die waren positief. Helaas was de arts niet bereikbaar maar nu wil ik graag weten of positieve bloedwaarden cirrose kunnen uitsluiten? Of kan dat het alsnog cirrose zijn? Reactie infoteur, 18-11-2015
We kunnen alleen een algemeen antwoord geven. Bloedonderzoek naar aspartaat aminotransferase (ASAT), een enzym dat vooral voorkomt in het cytoplasma en mitochondriën van levercellen, wordt gebruikt om leverbeschadiging te detecteren. Veelal wordt de test tegelijk met het andere leverenzym alanine aminotransferase (ALAT) aangevraagd als onderzoek naar de leverfunctie. ALAT is een enzym dat zich vooral in de cellen van de lever bevindt en in mindere mate in nieren, hart en spieren. Zowel ASAT en ALAT worden als belangrijke onderzoeken beschouwd om leverschade aan te tonen.

Bodenghien Pascale, 17-02-2010
De laatste maanden gebruik ik dagelijks alcohol (sherry, 's avonds). Ik beleef een stressvolle periode en vraag me af of de uitslag, inmiddels op onderarmen en onderbenen met spanning te maken heeft of met het minder goed functioneren van lever ; m.a.w. of mijn lever mijn drankgebruik wellicht niet kan bijhouden… Ik zit voor 't eerst in mijn leven heel slecht in mijn vel en kan het precies niet opbrengen niet dagelijks te drinken.l Reactie infoteur, 21-02-2010
Hallo,

Hoe meer alcohol iemand drinkt, des te groter het risico op beschadiging van je lichaam.

Als iemand alcohol nodig heeft om te kunnen ontspannen, om in een andere stemming te komen, om een bepaalde angst te overwinnen of zenuwen tot bedaren te brengen, is dat een aanwzijing van probleemgebruik.

Langdurig te veel alcohol drinken allerlei problemen geven. Lever problemen, depressie, verminderde vruchtbaarheid, hoge bloeddruk, verhoogd risico op verschillende vormen van kanker en vergeetachtigheid zijn enkele van de effecten van langdurig overmatig alcoholgebruik. Wat de huid betreft: het verergert aandoeningen zoals rosacea en psoriasis.

Ik raad u aan contact op te nemen met uw huiarts voor wat betreft uw huiduitslag. Ook is het verstandig op een andere manier te leren omgaan met spanningen en stress in uw leven. Uw huisarts kan u verwijzen naar de juiste instantie.

Sterkte gewenst, Tartuffel.

Tartuffel (2.976 artikelen)
Laatste update: 17-12-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 14
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!