InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Bilirubine: wat is bilirubine, verhoogde waarde en verlagen

Bilirubine: wat is bilirubine, verhoogde waarde en verlagen

Bilirubine: wat is bilirubine, verhoogde waarde en verlagen Bilirubine is een roodachtig geel pigment dat wordt aangemaakt tijdens de normale afbraak van rode bloedcellen. Hoge bilirubinewaarden, bekend als 'hyperbilirubinemie. leiden tot geelzucht. Normale bilirubineniveaus variëren enigszins en liggen tussen 0,2 - 1,2 mg/dL. Symptomen van hoge bilirubinewaarden bij volwassenen variëren, afhankelijk van de onderliggende oorzaak; symptomen van een verhoogde waarde bestaan meestal uit meestal geelzucht en jeuk. Middels een bilirubinetest kan het totaal aan bilirubine en indien nodig de geconjugeerde en ongeconjugeerde bilirubineniveaus in het bloed bepalen. Voor dit onderzoek wordt bloed bij je afgenomen. Hoge bilirubinespiegels kunnen bij pasgeborenen worden voorkomen door vroege behandeling en bij volwassenen door de onderliggende oorzaak te behandelen en alcohol of andere stoffen te vermijden die de lever kunnen beschadigen.
Bloedafname ter bepaling van bilirubinewaarden / Bron: Istock.com/anna1311Bloedafname ter bepaling van bilirubinewaarden / Bron: Istock.com/anna1311

Wat is bilirubine?

Bilirubine is de geelrode pigmentstof. Het is en afvalstof die ontstaat uit rode bloedcellen die in de lever worden afgebroken. Hoge bilirubinespiegel bij volwassenen betekent meestal dat er een onderliggend probleem aanwezig is met betrekking tot de rode bloedcellen, de lever of de galblaas; er kunnen echter ook andere problemen worden aangetroffen. Hoge bilirubinespiegels bij pasgeborenen komen vaak voor en dit gaat vaak vanzelf weer weg zodra bilirubine efficiënt gemetaboliseerd kan worden. De behandeling van verhoogde bilirubinewaarden bij volwassenen is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Het is in ieder geval verstandig om alcohol te vermijden.

Normale bilirubinewaarden bij volwassenen

Normale waarden van direct bilirubine variëren van 0 tot 0,4 mg/dL. Het totale bilirubine (direct en indirect) varieert ergens tussen 0,2 tot 1,2 mg/dl. Lage niveaus van bilirubine kunnen te wijten zijn aan bepaalde medicijnen zoals theofylline, fenobarbital en verhoogde vitamine C-spiegels.

Verhoogde waarde bilirubine bij volwassenen

Hoge bilirubinespiegels bij volwassenen kunnen wijzen op verschillende soorten problemen, bijvoorbeeld:

Geelzucht / Bron: Dr. Thomas F. Sellers, Wikimedia Commons (Publiek domein)Geelzucht / Bron: Dr. Thomas F. Sellers, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Symptomen van hoge bilirubinespiegels bij volwassenen

Bij volwassenen zijn geelzucht (geelachtige verkleuring van het oogwit en de huid) en jeuk de belangrijkste symptomen en tekenen van verhoogde bilirubinespiegels in het bloed. De volgende zijn enkele van de mogelijke onderliggende oorzaken van verhoogde bilirubinewaarden en en de bijbehorende symptomen.

Bloedarmoede

De symptomen van bloedarmoede bestaan onder meer uit:
  • zwakheid
  • moeheid
  • bleekheid
  • geelzucht

Virale hepatitis

Virale hepatitis symptomen zijn onder meer:

Galwegobstructie

Symptomen van obstructie van de galwegen bestaan uit:

Infecties

Symptomen van infecties (bijvoorbeeld malaria) bestaan uit:

Genetische ziekten

Bij genetische ziekten (bijvoorbeeld sikkelcelanemie en erfelijke sferocytos waarbij de celwand van de rode bloedcellen een afwijkende vorm heeft) kunnen onder meer de volgende symptomen optreden:

Leverziekten

Leverziekten (bijvoorbeeld levercirrose en leverkanker) kennen de volgende symptomen veroorzaken:

Symptomen van hoge bilirubinespiegel bij pasgeborenen

Geelkleuring die bij heel veel baby’s wordt gezien en 'neonatale icterus' wordt genoemd, moet worden onderscheiden van situaties waarin het geel zien op een onderliggende ziekte berust. Een hoog bilirubinegehalte bij pasgeborenen is heel normaal en wordt meestal zichtbaar door geelzucht van de huid, meestal eerst op het gezicht en op het voorhoofd en later op de romp en de ledematen. Andere veranderingen zoals slaperigheid, toevallen en prikkelbaarheid kunnen voorkomen als hoge niveaus van bilirubine aanhouden. Sommige pasgeborenen hebben petechiën, een vergrote milt en bloedarmoede door hemolyse en dit kan evolueren in neurologische problemen. In dat geval is behandeling geboden.

Afname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/JovanmandicAfname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/Jovanmandic

Bilirubinetest

Bloedonderzoek

Middels een bilirubinetest wordt de totale bilirubinespiegel (ongeconjugeerd en geconjugeerd bilirubine) spectrofotometrisch gemeten. Er is ook een test waarmee de twee belangrijkste vormen van bilirubine, ongeconjugeerd en geconjugeerd bilirubine (wateroplosbaar) te meten. Hoewel dit vaak door middel van bloedonderzoek wordt gedane, kunnen ook vruchtwater en urine worden onderzocht. Bovendien kunnen pasgeborenen transcutaan worden gescand met een apparaat om de bilirubinespiegel te controleren.

Voorbereiding

Over het algemeen geldt dat je gedurende enkele uren voor de test niet mag eten en drinken (alleen water drinken). Vermijd zware lichamelijke inspanning vóór de test, omdat dit de bilirubinespiegels kan verhogen. Vermijd medicijnen zoals cafeïne, penicilline, salicylaten (deze behoren tot de groep van de NSAID's), aangezien ze de bilirubinespiegels kunnen verlagen.

Geelzucht bij een baby / Bron: Anastasiia Ylitko/Shutterstock.comGeelzucht bij een baby / Bron: Anastasiia Ylitko/Shutterstock.com

Behandeling van verhoogde bilirubinewaarden

Hoge niveaus van bilirubine kunnen bij pasgeborenen worden voorkomen door een passende behandeling. Primaire therapie voor pasgeborenen is fototherapie, gevolgd door wisseltransfusies (het toedienen van zoveel nieuw bloed dat de meeste circulerende rode bloedcellen zijn vervangen door die van de donor) en Intraveneus immunoglobuline (IVIG). De kinderarts van de pasgeborene zal helpen bij het onder controle brengen van de bilirubinespiegels van de baby.

Het onder controle brengen van hoge niveaus van bilirubine bij volwassenen varieert en is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Over het algemeen worden volwassenen met verhoogde bilirubinespiegels echter aangeraden om geen alcohol te drinken en om stoffen te vermijden die de leverfunctie kunnen schaden of benadelen.

Prognose

De prognose voor een volwassene met verhoogde bilirubinespiegels is gerelateerd aan de onderliggende oorzaak en kan variëren van goed tot slecht. De prognose voor een pasgeborene met verhoogde bilirubinespiegels is meestal goed bij de meerderheid van de pasgeborenen als zij snel hun bilirubinewaarden verlagen.

Lees verder

© 2018 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Goedaardige geelzucht: syndroom van Dubin-JohnsonGoedaardige geelzucht: syndroom van Dubin-JohnsonAls de lever niet goed werkt of is aangetast, dan kan geelzucht ontstaan. Sommige varianten kunnen veel overlast of erns…
Geelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoomGeelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoomBij geelzucht is de huid gelig van kleur. Vooral het oogwit is gevoelig voor die verkleuring. Men ziet het soms ook bij…
Zo ontstaat geelzucht (icterus)Zo ontstaat geelzucht (icterus)Geelzucht (icterus) treedt op wanneer de serumconcentratie bilirubine in het bloed meer dan 1,5 mg per 100 ml bedraagt.…
Help! Mijn pasgeboren baby wordt geelHelp! Mijn pasgeboren baby wordt geelPasgeboren baby’s kunnen op de tweede tot de derde dag na de geboorte, enigszins geel zien. Het lijkt op een mooie bruin…
Paroxysmale nachtelijke hemoglobinurie: bruin stinkende plasParoxysmale nachtelijke hemoglobinurie: bruin stinkende plasHet kan voorkomen dat u bij het wakker worden de ochtend plas doet waarbij de urine zeer donker van kleur is en onpretti…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/RicardoImagen
  • https://www.medicinenet.com/bilirubin_and_bilirubin_blood_test/article.htm#bilirubin_and_blood_test_facts
  • https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/bilirubin/about/pac-20393041
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/anna1311
  • Afbeelding bron 2: Dr. Thomas F. Sellers, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 3: Alila Medical Media/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/Jovanmandic
  • Afbeelding bron 5: Anastasiia Ylitko/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Bilirubine: wat is bilirubine, verhoogde waarde en verlagen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 29-03-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Waarden bloedonderzoek
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!