InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Leverschade: symptomen, oorzaken & gevolgen schade aan lever

Leverschade: symptomen, oorzaken & gevolgen schade aan lever

Leverschade: symptomen, oorzaken & gevolgen schade aan lever Leverschade presenteert zich vaak met veranderingen in de huidskleur: je huid wordt grauwer of geler en je oogwit en slijmvliezen geler van kleur. De lever speelt een belangrijke rol in veel lichaamsfuncties, van eiwitproductie en bloedstolling tot de aanmaak van cholesterol en glucose- en ijzermetabolisme. Een verscheidenheid aan ziekten kan de lever aantasten en leverschade veroorzaken, bijvoorbeeld bepaalde medicijnen zoals overmatige hoeveelheden paracetamol, levercirrose, alcoholmisbruik, hepatitis A, B, C, D en E, het Epstein Barr-virus (veroorzaakt een aantal ziekten, waaronder de ziekte van Pfeiffer), non-alcoholische leververvetting en hemochromatose ofwel ijzerstapelingsziekte. Symptomen van leveraandoeningen zijn zwakte en vermoeidheid, gewichtsverlies, misselijkheid, braken en gele verkleuring van de huid en de ogen (geelzucht). De behandeling van een bepaalde leverziekte en leverschade is afhankelijk van de specifieke oorzaak.
Anatomie van de lever / Bron: BlueRingMedia/Shutterstock.comAnatomie van de lever / Bron: BlueRingMedia/Shutterstock.com

Wat is leverschade?

Leverschade is schade aan de lever waardoor dit belangrijke orgaan minder goed functioneert. De lever is een orgaan van ongeveer de grootte van een voetbal en weegt ongeveer 1,5 kg. De lever zit net onder je ribbenkast aan de rechterkant van je buik. De lever is essentieel voor het verteren van voedsel en het verwijderen van giftige stoffen uit het lichaam. Leverziekte kan erfelijk (genetisch) zijn of worden veroorzaakt door een verscheidenheid aan factoren die de lever beschadigen, zoals virussen en alcoholgebruik. Obesitas wordt ook geassocieerd met leverschade. Na verloop van tijd resulteert schade aan de lever of leverschade in littekens (cirrose), wat kan leiden tot leverfalen, een levensbedreigende aandoening.

Symptomen

Symptomen van leverziekte zijn onder meer:
  • gele huid en ogen (geelzucht)
  • buikpijn en zwelling
  • zwelling in de benen en enkels
  • jeukende huid
  • donkere urinekleur
    Buikpijn door leverschade / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.comBuikpijn door leverschade / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.com
  • bleke ontlasting of bloederige of teerachtige ontlasting
  • chronische vermoeidheid
  • misselijkheid of braken
  • verlies van eetlust
  • neiging tot blauwe plekken

Oorzaken van leverschade

Er zijn meerdere mogelijke oorzaken van leverschade.

Infectie

Parasieten en virussen kunnen de lever infecteren en ontstekingen veroorzaken die de leverfunctie verminderen. De virussen die leverschade veroorzaken, kunnen worden verspreid via bloed of sperma, besmet voedsel of water, of nauw contact met een persoon die is geïnfecteerd. De meest voorkomende vormen van leverinfectie zijn hepatitis-virussen, waaronder:

Afwijking van het immuunsysteem

Ziekten waarbij je immuunsysteem bepaalde delen van je lichaam aanvalt (zogeheten auto-immuunziekten) kunnen je lever aantasten en zorgen voor leverschade. Voorbeelden van auto-immuunziekten van de lever zijn:

Genetische factoren

Een abnormaal gen dat wordt geërfd van één of van beide ouders kan ervoor zorgen dat verschillende stoffen zich ophopen in je lever, wat leidt tot schade aan de lever of leverschade. Genetische leverziekten omvatten:
  • hemochromatose (ijzerstapelingsziekte)
  • primaire hyperoxalurie (PH), een erfelijke stofwisselingsziekte
  • de ziekte van Wilson, een zeldzame erfelijke stoornis waardoor het lichaam geen koper kan afscheiden
  • Aafa-1 antitrypsine deficiëntie (AAT) is een erfelijke aandoening van de longen en de lever

Kanker en andere gezwellen

Voorbeelden hiervan zijn:
  • leverkanker
    Normale lever en vervette lever / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.comNormale lever en vervette lever / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.com
  • galwegkanker of galkanaalkanker
  • leveradenoom

Andere oorzaken

Bijkomende, veel voorkomende oorzaken van leverziekte zijn onder andere:
  • chronisch alcoholmisbruik
  • (langdurig) gebruik van bepaalde geneesmiddelen
  • vetophoping in de lever (niet-alcoholische leververvetting)

Buikpijn

Buikpijn, met name pijn in de rechterbovenbuik onder de ribbenkast, is een veelbetekenend teken van leverschade. Deze pijn kan al dan niet gepaard gaan met zwelling in de buik of ascites (zie onder). Het wordt vaak omschreven als een aanhoudende kloppende of stekende pijn die slechts tijdelijk kan worden verlicht door medicijnen. In feite kan oneigenlijk gebruik van medicijnen een deel van de reden zijn dat je buikpijn ervaart.

Het is belangrijk om te onthouden dat leverziekte kan worden veroorzaakt door langdurig overmatig gebruik van bepaalde vrij verkrijgbare medicijnen en voorgeschreven medicijnen, waaronder paracetamol (toxische hepatitis). Deze medicijnen kunnen maagklachten veroorzaken als een algemene bijwerking en hun schadelijke eigenschappen kunnen versterkt worden als je alcohol drinkt tijdens het gebruik ervan. De bijwerkingen van de maagklachten kunnen op de lange termijn een sneeuwbaleffect hebben, omdat er leverschade optreedt. Uiteindelijk zal deze pijn ernstig genoeg worden waardoor je hulp zoekt.

Vochtophoping in de buik (ascites) / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Vochtophoping in de buik (ascites) / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Gezwollen buik

Levercirrose, de ernstige progressie van leveraandoeningen, veroorzaakt opbouw van een abnormale hoeveelheid (eiwitbevattend) vloeistof in de buikholte. Deze vochtophoping in de buik wordt ascites genoemd. Hierdoor kan het lijken alsof je zwanger bent. Terwijl ascites veroorzaakt kan worden door talrijke medische aandoeningen, is levercirrose de meest voorkomende. Soms kan zwelling ook plaatsvinden in de enkels, omdat de opgebouwde vloeistof door de zwaartekracht naar beneden zakt.

Hoewel ascites kan optreden bij een plotseling optredende of acute leverziekte, komt het veel vaker voor in chronische gevallen. Het kan worden behandeld met diuretica (plaspillen) en een natriumarm dieet en in ernstige gevallen kan de vloeistof worden afgevoerd via een naald die in de maag wordt ingebracht. Ascites reageert echter mogelijk niet op deze behandelingen en in dat geval kunnen drastischer maatregelen zoals het invoegen van een shunt of een levertransplantatie noodzakelijk zijn.

Donkere urine

Urine kan donkergeel van kleur worden door verhoogde niveaus van bilirubine in de bloedbaan van het lichaam, die de beschadigde lever niet kan uitscheiden via de nieren. Bilirubine is een lichaamsvloeistof die wordt aangemaakt door de natuurlijke afbraak van gal en normaal wordt geëlimineerd via gal en urine. Het wordt verondersteld te functioneren als een antioxidant op celniveau, maar overmatige hoeveelheden kunnen tot toxiciteit leiden. Ongecontroleerde reflexen en oogbewegingen, toevallen en neurologische stoornissen kunnen allemaal het gevolg zijn van chronisch hoge bilirubinespiegels.

Donkere urine kan door veel verschillende factoren worden veroorzaakt. Uitdroging, galstenen, galwegontsteking en enzymdeficiënties kunnen allemaal veranderingen in de kleur en samenstelling van urine veroorzaken. Als je urine aanhoudend donkergeel of bruin van kleur is, of als het ongewoon onwelriekend en scherp is (stinkende urine), is het raadzaam je huisarts te raadplegen voor een diagnose.

Jeukende huid

Een jeukende huid over het hele lichaam kan ook wijzen op (ernstige) leverschade. Dit wordt dan veroorzaakt door hoge bilirubinespiegels in het lichaam. Leverziekte kan ook andere huidproblemen veroorzaken, waaronder een algemene geelverkleuring van de huid en slijmvliezen (geelzucht), rode handen en voeten en veranderingen in de huidskleur. Deze veranderingen kunnen resulteren in ongebruikelijke donkere of ongewoon lichte plekken op de huid in gelokaliseerde gebieden.

Veranderingen in de ontlasting

Bleke ontlasting

Mensen met een leveraandoening kunnen last krijgen van witte ontlasting. Als je poep bleek of kleikleurig is, dan kan dit wijzen op een probleem met de afvoer van je galwegen (de alvleesklier, lever of galblaas).

Donkere ontlasting

Donkere ontlasting kan ook een teken zijn van een ernstige leveraandoening, welke kan leiden tot slokdarmspataderen. Als deze knappen, ontstaat er een bloeding ontstaat wat zichtbaar kan worden in de ontlasting die daardoor donker kleurt.

Geelzucht / Bron: Dr. Thomas F. Sellers, Wikimedia Commons (Publiek domein)Geelzucht / Bron: Dr. Thomas F. Sellers, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Geelzucht

Een gele huid en gele ogen is symptomatisch voor leverschade. Deze vergeling van de huid en het wit van de ogen wordt veroorzaakt doordat bilirubine (een galpigment) zich opstapelt in het bloed en niet afgevoerd kan worden als afval van het lichaam. Geelzucht veroorzaakt ook donker gekleurde urine en lichtgekleurde ontlasting, en de hoge bilirubinespiegels die het veroorzaakt, kunnen ook leiden tot moeilijk te verlichten jeuk in het hele lichaam. In extreem ernstige gevallen kan geelzucht ook leiden tot verlies van de hersenfunctie. Bij oudere patiënten wordt dit vaak verkeerd gediagnosticeerd als een aan dementie gerelateerde stoornis.

Misselijkheid

Bij mensen met leverschade komen persistente gevoelens van misselijkheid voort uit het verminderde vermogen van het lichaam om toxines en gifstoffen te verwerken en uit het lichaam te verwijderen, evenals veranderingen in de stofwisseling en de spijsvertering. Veel mensen verwarren de oorzaak van de misselijkheid, of negeren het helemaal, omdat het meestal niet als een ernstig medisch probleem wordt beschouwd. Wanneer braken optreedt zonder de aanwezigheid van maag-darmproblemen, wordt dit als een ernstig medisch probleem beschouwd en de oorzaak ervan moet grondig worden onderzocht.

Verlies van eetlust

Wanneer de oorzaak van de leverbeschadiging of leverschade onbehandeld blijft, kunnen er steeds ernstiger symptomen optreden. Een voorbeeld hiervan is een aanzienlijke vermindering van de eetlust, wat leidt tot een dramatisch gewichtsverlies is. Dit wordt beschouwd als een teken van vrij vergevorderde leverziekte. Soms is het nodig om intraveneus voedingsstoffen toe te dienen, zodat je weer kan aansterken.

Vochtophoping in benen, enkels en voeten

Ernstige leverschade kan ook leiden tot vochtophoping in de benen, enkels en voeten: gezwollen benen, (gezwollen enkels) en gezwollen voeten. Dit komt doordat leverziekten van invloed kunnen zijn op de albumineproductie in de lever; dat is een eiwit dat vocht kan vasthouden in de bloedbaan. Door een laag albuminegehalte treedt gemakkelijker vocht uit de bloedbaan en omdat de zwaartekracht van nature de vloeistof naar de lagere regionen van het lichaam trekt, zwellen je enkele en voeten op. Wanneer je je vinger in de zwelling drukt en daarna weghaalt, zal er even een klein kuiltje zichtbaar blijven.

Deze vochtretentie kan ook worden veroorzaakt of verergerd door een verminderde nierfunctie, die vaak gepaard gaat met ernstige leverschade. Naast de benen, voeten en enkels, kan vochtretentie ook voorkomen in de buik. In niet-ernstige gevallen kunnen deze problemen worden behandeld met diuretica (plaspillen) waardoor je meer gaat plassen en overtollige lichaamsvloeistoffen worden afgevoerd.

Vermoeidheid door leverschade / Bron: Istock.com/BartekSzewczykVermoeidheid door leverschade / Bron: Istock.com/BartekSzewczyk

Uitputting en moeheid

Chronische vermoeidheid, spierzwakte en mentale klachten, geheugenverlies en zelfs verwardheid en uiteindelijk coma komen vaak voor wanneer een beschadigde lever vordert naar leverfalen. Uitputting en vermoeidheid is het meest voorkomende symptoom van leverschade en meestal heeft dit een aanzienlijke negatieve invloed op de kwaliteit van leven. Men vermoedt dat de oorzaak van chronische vermoeidheid als gevolg van leveraandoeningen komt door veranderingen in de hersenchemie en hormoonspiegels die het gevolg zijn van een gestoorde leverfunctie. In het bijzonder kunnen gewijzigde niveaus van corticotropine, serotonine en noradrenaline de oorzaak zijn van uitgeputte energieniveaus. De aan vermoeidheid gerelateerde symptomen verergeren vaak door een toename van de aanwezigheid van toxische bijproducten in het bloed, die de beschadigde lever niet goed kan verwerken.

Snel blauwe plekken krijgen

Wanneer de lever beschadigd raakt, vertraagt ​​het of stopt het volledig met de productie van de eiwitten die nodig zijn voor de bloedstolling, ook wel bekend als bloedplaatjes. Als gevolg hiervan merk je dat je sneller blauwe plekken krijgt of bloedt; een veelvoorkomend visueel teken dat je lever het moeilijk heeft. De kans op bloeduitstorting kan ook worden veroorzaakt door een bloedaandoening, die mensen met leverschade of een leverziekte sneller zullen krijgen.

Levercefalopathie

Hepatische encefalopathie, ook leverencefalopathie genoemd, is een aandoening waarbij de hersenfunctie wordt aangetast door ophoping van toxische of giftige stoffen in het bloed die normaliter door de lever worden verwijderd. Zoals eerder vermeld, kunnen verwardheid en geheugenverlies optreden wanneer er schade aan de lever is. Deze symptomen zijn eigenlijk een aandoening die leverencefalopathie wordt genoemd en die optreedt omdat de lever niet in staat is om op normale wijze bloed te filteren en schadelijke stoffen uit de bloedbaan te verwijderen. Dientengevolge kunnen toxines zich ophopen en naar de hersenen reizen, wat leidt tot verwardheid en geheugenverlies, evenals stemmingswisselingen, een verminderd oordeelsvermogen, desoriëntatie, trage spraak en beweging, slaperigheid en coma.

Overmatig zweten

Leverschade, hetzij vanwege toxines, ziekte of een erfelijke aandoening, betekent dat dit cruciale orgaan harder moet werken dan normaal om zijn reguliere functies uit te voeren. Wanneer dit gebeurt, genereert het veel warmte. En vanwege de grootte van de lever straalt deze warmte uit, waardoor de temperatuur van het hele lichaam toeneemt. Als gevolg hiervan ga je overmatig zweten; dit is een manier van het lichaam om af te koelen. Het probeert ook zoveel mogelijk gifstoffen via de huid uit te scheiden, wat een taak is die de lever normaal zou uitvoeren, maar door de beschadiging niet effectief kan doen.

Gewichtstoename door leverschade / Bron: Istock.com/VladimirFLoydGewichtstoename door leverschade / Bron: Istock.com/VladimirFLoyd

Gewichtstoename en hoog cholesterolgehalte

Omdat de lever grotendeels verantwoordelijk is voor het verbranden van vet en het reguleren van het metabolisme, kunnen deze processen in de war geschopt worden als de lever beschadigd raakt. Je zult dan een gewichtstoename in het buikgebied opmerken. Of je kunt een vetrol op de bovenbuik ontwikkelen, wat een teken kan zijn van leververvetting. Bovendien kan leverbeschadiging ook ertoe leiden dat je een hoog cholesterolgehalte ontwikkelt, omdat het orgaan niet genoeg 'goede' cholesterol zal produceren, wat uit de lever komt en door het lichaam reist teneinde het ongezonde cholesterol (LDL) uit de bloedvatwanden te verwijderen. Als gevolg hiervan is er een verhoogd risico op het ontwikkelen van hoge bloeddruk, hartaanvallen en beroertes.

Geen symptomen

In ongeveer 50 procent van de gevallen zijn er echter geen fysieke tekenen en symptomen dat de lever is beschadigd. Dit kan zijn omdat de schade nog beperkt is. Je kunt ook milde symptomen ervaren, die niet-specifiek zijn, zoals vermoeidheid, gebrek aan energie en jeuk, waardoor je de klachten vaak toeschrijft aan iets anders.

Gevolgen en complicaties van schade aan de lever

Complicaties van leverziekten variëren, afhankelijk van de oorzaak van de leverproblemen. Onbehandelde leverziekte kan overgaan in leverfalen, een levensbedreigende aandoening.

Lees verder

© 2018 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hemochromatose: klachten en behandelingHemochromatose: klachten en behandelingHemochromatose of ijzerstapelingsziekte wordt er door de darmen teveel ijzer opgenomen. Dit komt in de bloedbaan terecht…
Lichamelijke schade herstellen na alcoholmisbruikLichamelijke schade herstellen na alcoholmisbruikAlcohol is een legale drug die maatschappelijk wordt geaccepteerd over bijna de hele wereld. Zoals elke drug is alcohol…
Indiase kindercirrose: Ernstige leverschade bij kinderenIndiase kindercirrose: Ernstige leverschade bij kinderenBij de progressieve leveraandoening ‘Indiase kindercirrose’ ontstaat bij zuigelingen of jonge kinderen geleidelijk onomk…
Frisdrank ongezond: frisdrank leidt tot een vervette leverFrisdrank ongezond: frisdrank leidt tot een vervette leverUit Israëlisch onderzoek blijkt dat het dagelijks consumeren van twee blikjes frisdrank of twee glazen fruitsap, op de l…
Toxische hepatitis: symptomen, oorzaak en behandelingToxische hepatitis: symptomen, oorzaak en behandelingToxische hepatitis is een ontsteking van de lever in reactie op bepaalde stoffen waaraan je blootgesteld bent. Toxische…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Aksabir/Shutterstock.com
  • https://www.medicinenet.com/liver_disease/article.htm
  • https://www.activebeat.com/your-health/10-telling-symptoms-of-liver-damage/
  • https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/liver-problems/symptoms-causes/syc-20374502
  • Afbeelding bron 1: BlueRingMedia/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Andrey Popov/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Alila Medical Media/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 4: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 5: Dr. Thomas F. Sellers, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 6: Istock.com/BartekSzewczyk
  • Afbeelding bron 7: Istock.com/VladimirFLoyd

Reageer op het artikel "Leverschade: symptomen, oorzaken & gevolgen schade aan lever"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 21-04-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Leveraandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!