InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Veel zweten of hyperhidrosis: symptomen en oorzaken

Veel zweten of hyperhidrosis: symptomen en oorzaken

Veel zweten of hyperhidrosis: symptomen en oorzaken Hyperhidrosis duidt op teveel zweten of transpireren. Hyperhidrosis of overmatig zweten is een veel voorkomende aandoening, die veel ellende met zich meebrengt. Naar schatting 2-3% van de mensen lijdt aan overmatig transpireren van de oksels of van de handpalmen en de voetzolen. Vaak openbaren deze problemen zich rond de puberteit. Onbehandeld kunnen deze problemen het gehele leven blijven voortduren. Overmatig zweten is omgeven met schaamte en mensen die bovenmatig zweten ervaren de psychische en praktische consequenties ervan. Behandeling van overmatig zweten kan op diverse manieren. Zweetoksels kunnen vaak effectief behandeld worden met de MiraDry. Het is een veilige en niet-invasieve behandeling die axillair (oksel) zweten blijvend vermindert.

Overmatig zweten


Wat is hyperhidrosis?

Hyperhidrosis is een medische aandoening waarbij een persoon overmatig zweet of transpireert als gevolg van een over-activiteit van de zweetklieren. Deze over-activiteit kan overal op de huid plaatsvinden, of beperkt blijven tot een bepaald gebied. Plaatsen waar het veel voorkomt, zijn:
  • handpalmen;
  • oksels;
  • lies; en
  • voeten (voetzolen).

Mensen met hyperhidrose zweten zelfs wanneer de temperatuur koel is of wanneer ze in rust zijn. Er is sprake van hyperhydrosis wanneer er gedurende 5 minuten meer dan 100g vocht wordt geproduceerd in één oksel.

In aanvallen of continu
Het overmatig transpireren, kan aanvalsgewijs of continue plaatsvinden. Primaire hyperhidrosis (zie onder) treft naar schatting zo'n 2 tot 3% van de bevolking, maar minder dan 40% van de patiënten met deze aandoening wint medisch advies in. De klachten ontstaan dikwijls tussen 10-20 jarige leeftijd en kan tientallen jaren aanhouden. Bij sommige mensen is deze aandoening vanaf de geboorte al aanwezig. Het transpireren, kan nog eens verergerd worden door fysieke inspanning, intense mentale concentratie, nervositeit en spanning of een warme temperatuur. Door concentratie, spanning of rust kan het transpireren ook tijdelijk stoppen.

Primaire en secundaire hyperhidrosis

Er wordt wel een onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire hyperhidrosis. Als het zweten optreedt als gevolg van een medische aandoening, dan noemt men het secundaire hyperhidrosis. Indien er sprake is van ideopathische (= geen oorzaak te vinden) hyperhidrosis, dan heet dat primaire hyperhidrosis. Deze vorm is meestal gelokaliseerd in de oksels of in de handpalmen of voetzolen of een combinatie van handpalmen en voetzolen.

Oorzaken van veel zweten

Bij overmatig transpireren, kan in de meerderheid van de gevallen geen oorzaak worden gevonden. Bij 30-50 % van de patiënten komt het in de familie voor. Men vermoedt daarom een erfelijke aanleg. Naar alle waarschijnlijkheid ontstaat de prikkel om te gaan transpireren in de hersenen, in de hypothalamus.

Hypofyse / Bron: Tefi/Shutterstock.comHypofyse / Bron: Tefi/Shutterstock.com
Onderliggende aandoening
Als het zweten optreedt als gevolg van een medische aandoening, dus bij secundaire hyperhidrosis, dan kunnen we denken aan onder andere de volgende aandoeningen en ziekten:

Symptomen van hyperhidrose

Hyperhidrose wordt gedefinieerd als overmatig zweten, zodat het de normale activiteiten verstoort. Episodes van overmatig zweten komen minstens een keer per week voor en hebben een effect op het sociale leven en dagelijkse activiteiten. Symptomen van hyperhidrose kunnen bestaan uit:
  • Klamme of natte handpalmen;
  • Klamme of natte voetzolen;
  • Frequent zweten; en
  • Merkbaar zweten, bijvoorbeeld doordat je kleding doorweekt is.

Bijkomende klachten en psychosociale problemen
Mensen met hyperhidrose kunnen het volgende ervaren:
  • Irriterende en pijnlijke huidproblemen, zoals schimmelinfecties of bacteriële infecties;
  • Piekeren over het krijgen van doorweekte kleding;
  • Terughoudend om fysiek contact te maken;
  • Teruggetrokken, soms leidend tot sociaal isolement en depressie;
  • Werk zoeken waarbij fysiek contact of menselijke interactie geen vereiste is;
  • Een flink deel van de dag bezig zijn met het zweten, zoals het veranderen van kleding, zweet afvegen, het plaatsen van servetten of pads onder de armen, het wassen, het dragen van donkere kleding, etc.;
  • Je zorgen maken over je lichaamsgeur.

Complicaties overmatig zweten

In ernstige gevallen kan de huid door het voortdurende zweten doorweekt raken en aangetast worden en opzwellen. Hyperhidrosis wordt vaak geassocieerd met bromidrosis: het verspreiden van een onaangename zweetlucht. Dit ten gevolge van de bacteriële afbraak van zweet en oppervlaktecellen.

Hyperhidrosis kan, zeker op de kinderleeftijd, het leven negatief beïnvloeden en zelfs tot sociale isolatie en schoolproblemen of problemen op het werk leiden.

Bloedafname voor onderzoek / Bron: Istock.com/anna1311Bloedafname voor onderzoek / Bron: Istock.com/anna1311

Diagnose en onderzoek

Anamnese en lichamelijk onderzoek
In eerste instantie zal een arts proberen eventuele onderliggende aandoeningen, zoals een overactieve schildklier (hyperthyreoïdie) of een lage bloedsuikerspiegel (hypoglykemie), uit te sluiten door bloed- en urineonderzoek. de arts zal in een vraaggesprek proberen meer te weten te komen over je klachten, zoals op welke delen van het lichaam je veel zweet, hoe vaak je transpireert, in welke omstandigheden, of er uitlokkende factoren zijn en of je ook zweet tijdens de slaap. De arts kan je verder de volgende vragen stellen:
  • Hoe ga je om met episodes van overmatig zweten; maak je bijvoorbeeld gebruik van servetten, antitranspiratiemiddelen, handdoeken, of andere hulpmiddelen?
  • Heeft hyperhidrose invloed op je gedrag of mentale toestand wanneer je je onder de mensen begeeft?
  • Heeft hyperhidrose wel of geen effect op je beroepskeuze gehad?
  • Ben je ooit een vriend kwijtgeraakt als gevolg van hyperhidrose?
  • Hoe vaak wissel je van kleding?
  • Hoe vaak was je jezelf of ga je in bad of onder de douche?
  • Hoe vaak denk je aan het overmatige zweten?

Jodiumzetmeelproef
Middels de jodiumzetmeelproef kan de arts een beeld krijgen van de hoeveelheid zweetsecretie. De huid wordt eerst goed afgedroogd en ingesmeerd met een jodiumoplossing. Vervolgens wordt zetmeel over de huid gestrooid, wat reageert met jodium in aanwezigheid van transpiratievocht. Dit geeft een donkerblauwe of zwarte verkleuring.

Behandeling overmatig of veel transpireren

Antitranspiratie-middelen

Hyperhidrosis wordt in het begin vaak bestreden met antitranspiratie-middelen. Als dit geen zoden aan de dijk zet, vindt men vaak de weg naar de huisarts. Deze kan middelen voorschrijven die lokaal kunnen worden toegepast om de activiteit van de zweetklieren te verminderen. Deze middelen sorteren over het algemeen weinig effect.

Elektrotherapie

Bij lichtere vormen van hyperhidrosis kan elektrotherapie een mogelijkheid zijn. Hierbij worden de zweetkanaaltjes tijdelijk afgesloten. Deze behandeloptie is vooral geschikt voor handen en voeten.

Aluminiumchloride

Als gewone deodorants niet voldoende helpen, kunnen aluminiumzouten in een sterkte van 15-20% en aluinpoeder worden gebruik. Breng deze oplossing van aluminiumchloride ís avonds aan op een droge en schone huid. Was ís ochtends weer af. In het begin elke avond op de huid aanbrengen en na 5 dagen om de dag of enkele keren per week (een onderhoudsdosis). Deze behandeling kan huidirritatie veroorzaken.

Botuline injecties

Botuline injecties kunnen ook uitkomst bieden. Bij deze behandeling wordt de zweetsecretie met behulp van botuline toxine
geblokkeerd. Deze behandeling moet geregeld worden herhaald. Er zijn voor zover bekend geen risico's of bijwerkingen van bekend. 100 U botulinumtoxine type A (per behandeling 10 injecties van 0,1 ml) is de eerste keus van behandeling voor hyperhidrosis axillaris (zweetoksels).¹

Anticholinergica

Anticholinergica zijn geneesmiddelen die via tabletvorm worden ingenomen en die via de zenuwen de activiteit van de zweetklieren onderdrukken.

MiraDry

De MiraDry is een apparaat dat de zweetklieren vernietigt door hitte via het magnetronprincipe. Het apparaat levert nauwkeurig gecontroleerde elektromagnetische energie aan de oksels. De zweetklieren worden met hoge precisie en een blijvend resultaat geëlimineerd.

Endoscopische thoracale sympathectomie (ETS)

Een thoracale sympathectomie is een operatie waarbij de sympathische zenuw in de borstkas wordt doorgenomen. Bij therapieresistente invaliderende hyperhidrosis is ETS een mogelijkheid. Deze operatie moet echter goed worden overwogen en eventuele oorzaken moeten zijn uitgesloten. Ook tieners met hyperhidrosis kunnen middels ETS behandeld worden.

Operatieve ingreep

Als laatste redmiddel kan men overgaan tot het operatief verwijderen van de meest actieve zweetklieren. Nadeel is dat er dikwijls nieuwe zweetklieren uitgroeien na de operatie, zodat het effect niet van lange duur is.

Prognose

Hyperhidrosis is een hardnekkige aandoening die meestal enkele jaren blijft bestaan en soms zelfs levenslang. Wanneer alle zweetklieren over het gehele lichaam betrokkene zijn, zal er meestal verbetering optreden als de onderliggende oorzaak wordt aangepakt. De behandeling van zweetoksels is aanzienlijk verbeterd door de MiraDry. Het behandelen van zweethanden en zweetvoeten is nog steeds geen sinecure.

Noot:
  1. V.M.R. Heydendael. Lage en hoge dosis van botulinumtoxine type A zijn even effectief bij hyperhidrosis axillaris. Ned Tijdschr Geneeskd. 2006;150:516

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Nachtelijk transpireren: oorzaken van zweten in je slaapNachtelijk transpireren of simpelweg zweten in je slaap kan veel verschillende oorzaken hebben. Het kan voortkomen uit e…
Zweet, overmatig zweten en zweethandenIedereen doet het: zweten. Zweten is een nuttige functie van het lichaam. Soms treden er echter problemen rondom zweten…
Overmatig transpirerenOvermatig transpirerenHyperhidrosis is de medische term voor te veel transpireren. Meestal is er geen onderliggende oorzaak te vinden. Er zijn…
Hyperhidrosis (overmatig transpireren)Hyperhidrosis, ofwel overmatige transpiratie. Transpiratie is een normale reactie van het lichaam en is nodig om af te k…
Waarom zweet de één meer dan de ander?Zweten ervaren veel mensen als iets vervelends. Maar het is heel normaal dat je bij inspanningen, zoals: sporten, drukte…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hans-Christian Wichert, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Dr. Robert Youngson: Medische gezinsecyclopedie; Veltman uitgevers, 3e druk, 2002.
  • Huidziekten.nl. Hyperhidrosis. http://www.huidziekten.nl/folders/nederlands/hyperhidrosis-zweetoksels.htm (ingezien op 20-2-2017)
  • MNT. Hyperhidrosis: Causes, Symptoms, and Effective Treatments. http://www.medicalnewstoday.com/articles/182130.php (ingezien op 20-2-2017)
  • Sergei M. Hermelijn, Ids H. Boersma, Mariëlle H. Dekker, Sander van Duin en J.M. (Marco) Schnater. Hyperhidrosis palmaris en axillaris bij kinderen. https://www.ntvg.nl/artikelen/hyperhidrosis-palmaris-en-axillaris-bij-kinderen/volledig
  • V.M.R. Heydendael. Lage en hoge dosis van botulinumtoxine type A zijn even effectief bij hyperhidrosis axillaris. Ned Tijdschr Geneeskd. 2006;150:516
  • Afbeelding bron 1: Tefi/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/anna1311

Reageer op het artikel "Veel zweten of hyperhidrosis: symptomen en oorzaken"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Adeline, 16-07-2012 18:19 #1
Ik lees van transpireren op oksels, handen, voeten e.d. Zijn er mensen die het over het hele lichaam hebben en het dan ook vreselijk heet krijgen. En dan ook nog de hele dag door. Ik wordt er soms gek van!
Ik zou graag met mensen in contact komen die deze symptomen ook hebben. wellicht kunnen we elkaar ondersteunen en adviezen uitwisselen Reactie infoteur, 23-07-2012
Indien iemand reageert, zal ik (indien hij of zij daarin toestemt) zijn of haar gegevens aan u doorspelen.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 24-11-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidaandoeningen oksel
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!