InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Bruine urine: oorzaken en symptomen donkergekleurde urine

Bruine urine: oorzaken en symptomen donkergekleurde urine

Bruine urine: oorzaken en symptomen donkergekleurde urine Bruine urine of donkergekleurde urine kan wijzen op een onderliggende aandoening. Wat kan de oorzaak zijn van bruine urine? De filtertjes in de nieren zuiveren het bloed en halen er overtollig vocht uit. Urine wordt geproduceerd in de zogeheten nefronen, de basiseenheden van de nieren. De urine wordt tijdelijk opgevangen in de urineblaas en wanneer deze vol begint te raken gaat er een signaal via de zenuwen van het ruggenmerg naar de hersenen. Je ervaart dit als aandrang om te urineren, ofwel je blaas te ledigen. Als je op het toilet zit om te plassen, knijpt de blaasspier samen en de urinebuis (of plasbuis) en bekkenbodemspieren ontspannen. Vervolgens wordt de urine geloosd via de plasbuis. Elke dag produceren je nieren zo'n 1-2 liter urine. Normaal is je urine helder en geel van kleur. Bruine urine kan wijzen op een onschuldige oorzaak, maar het kan ook een teken zijn van een onderliggende aandoening.

Bruine urine


Waarom verandert urine van kleur?

Urine krijgt zijn typisch gele kleur, van een pigment genaamd urochroom. Lichter gekleurde urine is meer verdund, terwijl donkere urine minder vloeistof bevat. Zeer donkere urine kan een teken zijn dat je bent uitgedroogd; de urine is dan zeer geconcentreerd.

Rode bietjes kunnen zowel rode ontlasting als rode urine veroorzaken / Bron: Quadell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Rode bietjes kunnen zowel rode ontlasting als rode urine veroorzaken / Bron: Quadell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Niet direct reden tot paniek
Als je urine niet binnen deze kleurstelling past, raak dan niet meteen in paniek. Een heleboel factoren kunnen urine van kleur doen veranderen, waaronder de voeding en kleurstoffen die je binnenkrijgt of de medicijnen die je neemt. Zo kunnen bijvoorbeeld voedingsmiddelen als bieten en bessen de urine rood doen kleuren. Afhankelijk van welke medicijnen je neemt, kan je urine een waaier aan kleuren aannemen, van geel naar rood naar blauw.

Onderliggend probleem

Bepaalde kleuren kunnen echter wijzen op een medisch probleem. Een rode of roze tint kan een teken zijn van bloed in de urine. Bruine urine kan wijzen op het gebruik van een nieuw geneesmiddel (dus een geneesmiddel dat je voorheen niet nam), maar het kan ook een teken zijn van een meer ernstige aandoening.

Oorzaken van donkergekleurde urine

Bruine urine kan worden veroorzaakt door grofweg drie factoren:
  • bepaalde voedingstoffen;
  • bepaalde medicijnen; of
  • gezondheidsproblemen.

In het laatste geval is het van belang om contact op te nemen met je huisarts.

Bruine urine door voeding

Van sommige voedingsmiddelen kan je urine bruin worden als je er maar genoeg van eet. Het gaat hierbij vooral om aloë vera (uitgeroepen tot zogenaamde 'superfood'), tuinbonen en rabarber.

Bruine urine door geneesmiddelen

Sommige geneesmiddelen kunnen je urine donkerder maken, onder meer:
  • anti-malariageneesmiddelen zoals chloroquine (wordt niet alleen gebruikt bij malaria, maar ook bij reuma en lupus erythematodes) en primaquine;
  • antibacteriële geneesmiddelen of antibiotica, zoals furazolidon, metronidazol en nitrofurantoïne;
  • ijzersupplementen;
  • laxeermiddelen die cascara (Rhamnus purshiana) of senna (een geslacht uit de vlinderbloemenfamilie) bevatten;
  • levodopa (met carbidopa) helpt de hersenen bij de aansturing van spieren en wordt voorgeschreven bij de ziekte van Parkinson en rusteloze benen;
  • methocarbamol, een centraal werkzaam spierverslappend middel.

Daarnaast kunnen spierblessure veroorzaakt door intensieve training, verwonding, of chemische middelen snelle afbraak van dwarsgestreepte spieren veroorzaken (rhabdomyolyse). Dit zorgt ervoor dat afbraakproducten in het bloed terechtkomen en sommige zijn schadelijk voor de nier, zoals het eiwit myoglobine. Deze stof kan de urine bruin of roze doen kleuren.

Bruine urine door een onderliggende aandoeningen

Sommige aandoeningen en ziekten die bruine urine kunnen veroorzaken, zijn onder meer:

Hoe verder?

Als je merkt dat je urine bruin van kleur is, drink dan eerst meer water om uitdroging uit te sluiten als de boosdoener. Denk ook na over het voedsel dat je hebt gegeten en de medicijnen die je hebt genomen. Als je denkt dat je voedsel hebt gegeten of een geneesmiddel heb genomen, waarvan bekend is dat het de urine een bruine tint geeft, dan heb je mogelijk de oorzaak achterhaald. Je kunt het navragen bij huisarts of apotheek. Is dat niet het geval, let dan op andere symptomen. Je urine is bijvoorbeeld donkerbruin en je bemerkt daarnaast dat je last hebt van een gele verkleuring van de huid en het oogwit (geelzucht) schakel dan de huisarts in. Dit kan wijzen op een leverprobleem. Sowieso is het verstandig om bij aanhoudende of steeds terugkerende donkere urine de huisarts bezoeken.

Onderzoek

Wanneer je de huisarts bezoekt, zal hij je allerlei vragen stellen over je klachten, je lichamelijk onderzoeken en een urineonderzoek en bloedonderzoek afnemen om te zoeken naar gezondheidsproblemen die van invloed kunnen zijn op de kleur van je urine. Eventueel volgt verwijzing naar het ziekenhuis voor vervolgonderzoek.

Lees verder

© 2016 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat betekent een donkere en troebele urine?Wat betekent een donkere en troebele urine?Je kunt verbaast op kijken wanneer je een donkere of troebelere urine hebt. In de meeste gevallen zal dit het gevolg zij…
Oorzaken van bloed in urineOorzaken van bloed in urineWanneer u dit voor de eerst keer bloed in uw urine ziet, zal u misschien wel schrikken. Het komt redelijk vaak voor. Er…
Urine: Dit vertelt de kleur over je gezondheidUrine: Dit vertelt de kleur over je gezondheidGemiddeld plassen mensen tussen de zes en acht keer op een dag. Vaak doen we dit zonder erbij na te denken of te kijken…
Bloed in de urine (hematurie)Bloed in de urine (hematurie)Bloed in de urine, ook wel hematurie genoemd, kan wijzen op bepaalde (ernstige) aandoeningen. Het is daarom verstandig a…
Een gewassen plas opvangen: wat is dat, hoe doe je dat?Een gewassen plas opvangen: wat is dat, hoe doe je dat?Voor onderzoek van de urine bij de huisarts of op het laboratorium is vaak gewassen plas nodig. Wat is een gewassen plas…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/AW
  • http://www.healthline.com/health/brown-urine-causes
  • https://www.patient1.nl/encyclopedie/overactieve-blaas
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rabdomyolyse
  • Afbeelding bron 1: Quadell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Bruine urine: oorzaken en symptomen donkergekleurde urine"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 20-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Urine kleur en geur
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!