Psyllium: gezondheidsvoordelen en bijwerkingen van vlozaad

Psyllium: gezondheidsvoordelen en bijwerkingen van vlozaad Psyllium of psylliumvezel, ook wel bekend als vlozaad, is een product dat bestaat uit de zaadhuiden van de zaden van de plantensoorten Plantago ovata of Plantago afra van het geslacht Weegbree. Ze kunnen zowel voor therapeutische doeleinden als voedsel worden gebruikt. Psyllium maakt de ontlasting zachter, wat ervoor zorgt dat de stoelgang soepeler gaat. Psyllium wordt gebruikt bij obstipatie, aambeien en anusscheurtjes.
Bloeiwijze van de plantago ovata / Bron: Stan Shebs, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bloeiwijze van de plantago ovata / Bron: Stan Shebs, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Psyllium als medicinale plant

Wat is psyllium?

Psyllium of vlozaad betreft de zaadhuiden van de zaden van de plantensoorten Plantago ovata of Plantago afra. Vlozaad bevat een hoog gehalte aan slijmstoffen (10 30%) met suikers zoals galactose (ook wel bekend als aldohexoseen) en rhamnose en vette olie. De zaadhuiden leveren oliën, eiwitten en iridoïde glycosiden (bitterstoffen). De slijmstoffen zijn bepalend voor het medicinale effect. Eenmaal in de darm binden ze water en zwellen ze op. Dit verhoogt het volume van de darminhoud en stimuleert de spijsvertering, wat niet alleen helpt bij obstipatie, maar ook bij een vol of opgeblazen gevoel of geïrriteerde darmen. De zeer vette olie smeert ook de darm en zorgt er zo voor dat de inhoud van de darm snel wordt getransporteerd. Gebroken zaadhuiden zijn meer laxerend dan hele zaden, die vaak intact door het maag-darmkanaal gaan.

Actievere darmspieren

Er zit ongeveer 15 procent onverteerbaar slijm in psyllium. Ze bevatten een grote hoeveelheid meervoudige suikers (polysacchariden). Grotere hoeveelheden water worden gebonden door de polysacchariden, waardoor het psyllium opzwelt. Vanwege hun onverteerbaarheid kan het psyllium doordringen in de dikke darm. Daar neemt hun volume aanzienlijk toe, wat resulteert in een verhoogde vuldruk in de darm. Als gevolg hiervan worden de darmspieren actiever, wat op zijn beurt leidt tot een betere ontlasting en het verhelpen van obstipatie. De ontlasting wordt dunner en verlaat het lichaam eerder. Het psyllium zou ook een antikankerverwekkend effect hebben.

Psyllium (zaadhuiden) / Bron: Bastique (Cary Bass), Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Psyllium (zaadhuiden) / Bron: Bastique (Cary Bass), Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Innemen met voldoende water

Het psyllium kan oraal worden ingenomen met vloeistof. Psylliumvezels vormen een kleur- en geurloze gel als ze in contact komen met water. Vlozaad kan tot tien keer het eigen drooggewicht aan water opnemen. De aanbevolen dosis ligt tussen 4 en 20 gram per dag. Melk wordt beschouwd als een ongeschikte opnamevloeistof. Dit komt doordat het psyllium niet goed in de melk kan zwellen. Afgewerkte preparaten van het psyllium in de vorm van capsules zijn ook in de handel verkrijgbaar. Psyllium is verkrijgbaar in apotheek, drogisterij, sommige supermarkten en kruidenwinkels.

De afgewerkte producten worden over het algemeen als gemakkelijk in gebruik beschouwd. De poedervorm kan bij sommige mensen echter allergische reacties veroorzaken. De psyllium is ook geschikt voor uitwendig gebruik. Ze kunnen worden gebruikt om een ​​kompres te maken dat nuttig is voor steenpuisten, verstuikingen en verdraaiingen.

Indicaties

Psyllium of vlozaad wordt gebruikt bij de volgende klachten:

Zaden van Plantago ovata / Bron: Danny Steven S., Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Zaden van Plantago ovata / Bron: Danny Steven S., Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Gezondheidsvoordelen van vlozaad

Psyllium of vlozaad heeft diverse gezondheidsvoordelen.

Diarree en obstipatie

Psyllium kan worden gebruikt voor zowel obstipatie als diarree, vooral bij chronische inflammatoire darmaandoeningen zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Het vlozaad verdikt en reguleert de ontlasting, zodat de getroffenen minder vaak naar het toilet moeten en de het poepen gemakkelijker gaat. Bij chronische darmaandoeningen betekent dit een verhoogde levenskwaliteit in het dagelijks leven.

In het geval van een ontsteking in de darm, werkt de slijmlaag ook als een bescherming voor geïrriteerde en ontstoken gebieden, waardoor de pijn tijdens de stoelgang wordt verlicht en als smeermiddel dient.

Ontsteking en kanker

Psyllium is in water oplosbare vezels, de bacteriën van de dikke darmflora breken het af. De bacteriën vormen vetzuren met een korte keten, die op hun beurt de epitheellaag van de darm voeden en zo de afweer tegen kankerverwekkende stoffen bevorderen. Het slijm bindt deeltjes die ontstekingen bevorderen en houdt vrije radicalen vast. Het psyllium vermindert indirect oxidatieve stress.

Verwijdering van giftige stoffen

Psyllium heeft een laxerend effect en helpt daarmee giftige stoffen in de darmen te verwijderen. Dit is vooral belangrijk bij chronische darmontsteking zoals colitis ulcerosa. Ze ondersteunen over het algemeen de darmflora, die via het psyllium kan regenereren.

Bloedsuiker en bloedvetten

Het psylliumslijm bindt vrije vetten in de darm en vermindert zo het problematische cholesterol (LDL) uit voedsel, maar niet het gezondheidsvriendelijke cholesterol (HDL).

Diabetici hebben baat bij psyllium omdat deze in water oplosbare vezels de bloedsuikerspiegel stabiliseren. Bij mensen met diabetes type 2 kan psyllium ook helpen om het gewicht te verminderen en de bloeddruk te verlagen.

Als het psyllium regelmatig wordt ingenomen, kan het bijdragen aan een blijvende lichte daling van de bloedsuikerspiegel bij diabetes. Ze verlagen ook het cholesterolgehalte en breken verhoogde triglyceriden af.

Overige toepassingen

Andere toepassingsgebieden voor psyllium zijn blaasontsteking en jicht.

Wanneer moet je psyllium innemen?

De effecten van psyllium zijn na twee tot drie dagen merkbaar. Psyllium moet je een half uur tot een uur voor het eten innemen. Je kunt vlozaad op twee manieren innemen:
  • in de vorm van een capsule (1 3 x daags 1 à 2 capsules)
  • opgelost in water

Bijwerkingen en interacties

Bijwerkingen

Bijwerkingen zijn zeldzaam en niet ernstig, maar komen soms voor. Als je lichaam niet gewend is aan psyllium of vezelrijk voedsel, moet je lichaam zich aanpassen en dit kan leiden tot een opgeblazen gevoel en buikkrampen. In dat geval helpt het om meer water te drinken.

Allergie

Als je allergisch bent voor psyllium, ontstaat irritatie van de longen en de luchtpijp. Als dit het geval is, ga dan onmiddellijk naar een arts. Mensen met allergieën merken hun problemen echter meestal op wanneer ze zaaddeeltjes inademen of aanraken.

Interactie

Psyllium kan van invloed zijn op de werking van bepaalde medicijnen, zoals lithium, antibiotica, cholesterolmedicamenten en diabetesmedicatie. Raadpleeg bij twijfel altijd je huisarts of apotheker en gebruik psylliumvezels nooit tijdens de maaltijd. Lees altijd eerst de bijsluiter.

Lees verder

© 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
De geneeskracht van vlozaad of psylliumDe geneeskracht van vlozaad of psylliumVlozaad is inheems in het westelijk Middellandse Zeegebied en Noord Afrika. Het plantje wordt ongeveer 50 centimeter hoo…
Vlozaad voor je darmfloraVlozaad of psylliumzaad is niets anders dan het zaad van een weegbreesoort Plantago ovata, deze eenjarige plant is inhee…
Psylliumvezel capsules gebruiken voor een betere stoelgangPsylliumvezel capsules gebruiken voor een betere stoelgangPsylliumvezels of vlozaad vezels kunnen gebruikt worden om de stoelgang te verbeteren. Zorgt de ontlasting bij jou vaak…
Laxeerkruiden, goed en slechtLaxantia bestaan al zolang er mensen zijn. Deze laxeerkruiden dienden niet alleen om de ontlasting zo snel mogelijk uit…

Rode kool: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde rode koolRode kool: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde rode koolRode kool of rodekool kent een zomer- en wintervariant en groeit in grote en dichte bolronde kroppen. De kool heeft een…
Tomaten: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde tomaatTomaten: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde tomaatDe tomaat is een vrucht van de tomatenplant (Solanum lycopersicum) en is culinair gezien een groente. Tomaten zijn culin…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: LaszloBartucz, Pixabay
  • https://holistik.nl/psylliumvezels-buik
  • https://www.healthline.com/health/psyllium-health-benefits
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Plantago_ovata
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Psyllium
  • https://www.apotheek.nl/medicijnen/psylliumzaad?product=psylliumvezels
  • https://www.baroen.nl/winkel/vlozaad-psyllium-5kg-detail
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/318707
  • https://www.startpagina.nl/v/wetenschap/natuurkunde-scheikunde/vraag/533356/verschil-tussen-glucose-galactose/
  • https://www.orthokennis.nl/nutrienten/psylliumvezels
  • https://holistik.nl/psylliumvezels-buik/
  • https://www.nmlhealth.com/psyllium-husk-vlozaad-plantago-ovata
  • https://www.myprotein.com/thezone/supplements/5-amazing-health-benefits-of-psyllium-husk/
  • Afbeelding bron 1: Stan Shebs, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Bastique (Cary Bass), Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Danny Steven S., Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Psyllium: gezondheidsvoordelen en bijwerkingen van vlozaad"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 26-07-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Special: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 16
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!