Hidradenitis suppurativa: vele pijnlijke abcessen lichaam

Hidradenitis suppurativa is een chronische inflammatoire huidziekte, die wordt gekenmerkt door een terugkerende ontsteking van de haarzakjes en talgklieren. Er vormen zich bij deze niet-besmettelijke huidaandoening tal van pijnlijke en zeer hinderlijke abcessen, waarvan sommige zo groot kunnen worden als een pingpongballetje. Deze abcessen treden vooral op in de liezen, genitaliën, bilspleet en oksels, nek, oren, hals, tepels, alsook onder de borsten en in buikplooien.

Hidradenitis suppurativa: vele pijnlijke abcessen lichaam

• Alternatieve benamingen
• Wat is hidradenitis suppurativa?
• Wat veroorzaakt hidradenitis suppurativa en wie krijgt het?
• Wat zijn de klachten en symptomen van hidradenitis suppurativa?
• Wat kan de patiënt zelf doen tegen hidradenitis suppurativa?
• Behandeling hidradenitis suppurativa

Alternatieve benamingen

Hidradenitis suppurativa (afgekort HS), wordt ook acné inversa, ectopisch acné (acne ectopica) of ziekte van Verneuil genoemd. Hidradenitis suppurativa betekent letterlijk 'etterende zweetklierontsteking'.

Wat is hidradenitis suppurativa?

Hidradenitis suppurativa is een chronische inflammatoire huidziekte, die wordt gekenmerkt door een terugkerende ontsteking van de haarzakjes en talgklieren. Er vormen zich bij deze niet-besmettelijke huidaandoening tal van pijnlijke en zeer hinderlijke abcessen, waarvan sommige zo groot kunnen worden als een pingpongballetje. Deze abcessen treden vooral op in de liezen, genitaliën, bilspleet en oksels, nek, oren, hals, tepels, alsook onder de borsten en in buikplooien. De ziekte is zeer moeilijk te behandelen en is voor patiënten emotioneel erg belastend.

Wat veroorzaakt hidradenitis suppurativa en wie krijgt het?

Het exacte ontstaansmechanisme van hidradenitis suppurativa blijft onduidelijk, maar waarschijnlijk spelen genetische aanleg, immunologisch bepaalde gevoeligheid voor bacteriële infecties en geslachtshormonen een rol. Daarnaast lijkt er een verband te zijn met hirsutisme (een vorm van overbeharing bij vrouwen), obesitas (overgewicht) en het roken van sigaretten.

Bij hidradenitis suppurativa treden er ontstekingen van haarzakjes op, doordat de uitvoergang van de haarzakjes en de talgklieren geblokkeerd raakt door een hoornprop of door een lokale zwelling. Er ontstaat te dientengevolge ophoping van talg en de talgklieren zwellen vervolgens op en raken ontstoken. Bacteriën kunnen zich vermeerderen in de afgesloten ruimten en de ontstekingen breiden zich door de huid uit en vormen abcesholtes en fistels, met kans op verlittekening.

Vrouwen lopen drie keer meer kans op het ontwikkelen van deze aandoening dan mannen. De reden hiervoor is onbekend. De aandoening treedt meestal op tussen 20-40 jaar. Vaak ontstaat de ziekte in periodes dat het lichaam aan hormonale veranderingen onderhevig is aangezien hormonale invloeden een rol spelen.

Wat zijn de klachten en symptomen van hidradenitis suppurativa?

De omvang en de ernst van de aandoening varieert sterk tussen individuen. De aandoening kent een progressief verloop. De ziekte kan zich echtere stabiliseren en er kunnen spontane remissies optreden van enkele maanden of zelfs jaren.

Er worden drie fasen onderscheiden:

Fase	Omschrijving
1	Enkele of meerdere afzonderlijke abcessen zonder litteken- of fistelvorming.
2	Terugkerende abcessen, enkele of meerdere ver uit elkaar liggende afzonderlijke abcessen met fistel- en littekenvorming.
3	Gespreide of volledige deelname van een bepaald gebied met verschillende onderling verbonden fistelgangen en abcessen.

De abcessen en fistels kunnen zeer pijnlijk en hinderlijk zijn voor de patiënt.

Wat kan de patiënt zelf doen tegen hidradenitis suppurativa?

Gewichtsverlies bij obesitaspatiënten en stoppen met roken worden aanbevolen.

Algemene maatregelen zijn onder meer:

• Een goede lokale hygiëne van belang: houdt de oksels en liesgebieden dagelijks goed schoon. Maak hierbij eventueel gebruik van een bacteriedodende zeep zoals Unicura of Hibiscrub.
• Draag droog, schoon en goed absorberend ondergoed.
• Draag loszittende kleding om wrijving te voorkomen.
• Het effect van (stoppen met) scheren lijkt nihil.
• De Gezondheidsraad vindt niet dat GI (Glycemische Index) kan worden gebruikt bij voedingsadviezen. De glycemische index geeft informatie over de snelheid waarmee koolhydraten in de darm worden verteerd en als glucose in het bloed worden opgenomen (Bron: Voedingscentrum).
• Streef naar een ideaal lichaamsgewicht.
• Niet roken.

Behandeling hidradenitis suppurativa

Het behandelen van hidradenitis suppurativa is moeilijk. Het is het beste als de aandoening in een vroeg stadium behandeld wordt, voordat zich uitgebreide littekenvorming heeft ontwikkeld. Een vroege diagnose van de aandoening is derhalve belangrijk.

Hieronder volgen enkele van de behandelmogelijkheden:

• Antibiotica - Orale antibiotica kan ontstekingsvorming onderdrukken en dan vooral in lichte gevallen. Het geneest de ziekte niet. Dezelfde antibiotica die kan worden gebruikt voor acne, kan worden gebruikt voor hidradenitis suppurativa, alleen in hogere doses. Deze antibiotica zijn erytromycine, tetracycline, minocycline en doxycycline. Het langdurig gebruik van antibiotica, maakt het ziektebeeld tijdelijk rustiger.

• Het geneesmiddel isotretinoïne (merknaam 'Roaccutane') kan nuttig zijn in milde gevallen, maar de reactie is onvoorspelbaar. Soms wordt isotretinoïne ingezet om de grootte van de getroffen gebieden te verminderen, voorafgaand aan een ingreep.

• Steroïde injectie - Het injecteren van een steroïde in een ontstoken gebied. De injectie vermindert de ontsteking en kan gebruikt worden als het aangedane gebied erg veel pijn doet. Steroïde injecties worden doorgaans in combinatie met andere behandelingen gebruikt.

• Chirurgie (operatieve ingreep) - In matige tot ernstige gevallen, kan een operatieve ingreep nodig zijn. Het wegsnijden (excisie) en drainage van abcessen kan bijdragen. Hierbij is echter de kan op recidief groot. Een effectieve en beproefde methode is 'deroofing', dat is het (ruim) openleggen van alle onderhuidse holtes, waarbij de wond vanzelf moet dichtgroeien. Deze procedure waarbij het getroffen gebied en het omringende normale weefsel chirurgisch wordt weggesneden, ontstaat beperkte littekenvorming. Huidtransplantaties kunnen zonodig worden geplaatst in het uitgesneden gebied om de genezing te versnellen. Een simpele incisie en drainage moet met terughoudendheid worden toegepast, aangezien littekens die in het gebied ontstaan de kans op herhaling doen vergroten.

• Tot slot kunnen TNF-alfa blokkerende middelen bij ernstige, therapieresistente hidradenitis suppurativa uitkomst bieden. TNF-alfa blokkerende geneesmiddelen zijn krachtige ontstekingremmende middelen. In Nederland zijn drie middelen beschikbaar die de werking van TNF-alfa blokkeren: infliximab, etanercept en adalimumab. Over toepassing van deze middelen bij ernstige therapieresistente hidradenitis wordt bij de meerderheid van de patiënten verbetering waargenomen.

Klik hier voor een special over abcessen en cysten.

Lees verder

• Abces in oksel, lies en borst / steenpuist (huidabces)
• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid
• Abces: peri-anaal abces, ontsteking slijmklier anus, billen
• Cyste of abces klieren van Bartholini/Bartholin (vagina)
• Steenpuisten: symptomen, behandeling, voorkomen en risico's