Tinnitus, oorsuizen: oor geluiden genezen en behandeling

Tinnitus, oorsuizen: oor geluiden genezen en behandeling. Tinnitus is het horen van geluid, in een oor of beide oren en/of het hoofd, dat niet kan worden toegeschreven aan een externe geluidsbron. Het kan gaan om de volgende geluiden: suizen, fluiten, bulderen, sissen, tuiten, ruisen, rinkelen, brommen, dreunen, kloppen, tikken, piepen of hoge c.q. lage tonen. De geluiden kunnen qua intensiteit varieren. De periodes van tinnitus kunnen kort maar ook permanent zijn.

Tinnitus, oorsuizen: oor geluiden genezen en behandeling

• Wat is tinnitus - orsuizen?
• Twee soorten tinnitus
• Oorzaken tinnitus - oorsuizen
• Behandeling tinnitus - oorsuizen

Wat is tinnitus - oorsuizen?

De term 'tinnitus' is afkomstig van het Latijnse Tinnitus Aurium, wat zoiets betekent als 'gerinkel in de oren'. Tinnitus is het horen van geluid, in één oor of in beide oren en/of het hoofd, dat niet kan worden toegeschreven aan een externe geluidsbron. De geluiden kunnen bestaan uit suizende, fluitende, bulderende, piepende, sissende, tuitende, ruisende, rinkelende, brommende, dreunende, kloppende, tikkende geluiden of hoge c.q. lage tonen. De geluiden kunnen qua intensiteit varieren en soms volgen ze het ritme van de hartslag, maar meestal zijn ze onafgebroken te horen. De periode van tinnitus kunnen kort zijn, voor anderen is het een permanente situatie.

Tinnitus komt bij ongeveer één miljoen Nederlanders voor, van wie 10% er veel last van heeft. Bij enkele tienduizenden mensen zijn de klachten zo ernstig, dat dit psychosociale problemen veroorzaakt. Een heel groot deel van deze groep leert van lieverlede met tinnitus omgaan en kan na verloop van tijd weer vrij goed functioneren in het maatschappelijke- en sociale leven.

Tinnitus kan zeer storend zijn voor mensen die het hebben. In veel gevallen is het niet een ernstig probleem, maar eerder een hinderlijk probleem van voorbijgaande aard. Sommige mensen met tinnitus hebben het dermate ernstig, dat het leidt tot concentratieproblemen, angstaanvallen of depressiviteit. De aandoening kan zo storend zijn, dat het interfereert met de dagelijkse activiteiten en het een aanslag is op de levenskwaliteit.

Twee soorten tinnitus

Er worden twee soorten tinnitus onderscheiden:

• de objectieve vormen van tinnitus; en
• de subjectieve vormen van tinnitus.

Bij de objectieve tinnitus kan de arts het geluid waarnemen in de nabijheid van het oor van de patiënt of de geluiden zijn te horen met een stethoscoop of een microfoontje dat in het oor geplaatst wordt. De waargenomen geluiden worden voortgebracht door het eigen lichaam en komen bij het oor terecht via luchttrillingen of via trillingen die via het weefsel of botten in het lichaam van de patiënt bij het oor terechtkomen. Deze geluiden kunnen afkomstig zijn van spasmen (onwillekeurig bewegende spieren) of gewrichten die geluid maken bij beweging.

De meest voorkomende vorm van tinnitus staat bekend als subjectieve tinnitus, wat betekent dat de patient een geluid hoort, die niet door anderen kan worden wwargenomen. Deze vorm van tinnitus wordt dus niet veroorzaakt door geluidssignalen en wordt ook wel 'intrinsieke tinnitus' genoemd. In de meeste gevallen van subjectieve tinnitus is er een irreversibele verandering opgetreden in het gehoorsysteem, dat wil zeggen dat er een onomkeerbare storing in het gehoorsysteem aanwezig is.

Oorzaken tinnitus - oorsuizen

Tinnitus is niet een ziekte op zich, maar veeleer een weerspiegeling van iets anders dat gaande is in bijvoorbeeld het hoorsysteem of de hersenen. Er zijn in totaal ongeveer 400 verschillende mogelijke oorzaken van oorsuizen bekend. Eén van de meest voorkomende oorzaken van tinnitus is schade aan het slakkenhuis, hetgeen veroorzaakt kan worden door te hard geluid, allerlei nekletsel en hoofdletsel, operaties en zelfs tandartsbezoeken.

Sommige ziekten van het binnenoor, zoals het syndroom van Ménière, kunnen oorsuizen veroorzaken. Tinnitus kan in zeer zeldzame gevallen een symptoom zijn van ernstige problemen als een aneurysma of een hersentumor.

Het is tevens mogelijk dat als gevolg van medicijngebruik, oorontstekingen, en bijvoorbeeld allergieën tinnitus kan ontstaan. Het kan ook voortkomen uit depressie, angsten en paniek, trauma, burnout, langdurige stress en extreme chronische vermoeidheid. Dit genereert verhoogde spierspanning in het hoofd-halsgebied, hetgeen oorsuizen tot gevolg kan hebben.

Ttinnitus kan worden verergerd door iets dat ons gehoor slechter maakt, zoals oorontsteking of overtollige oorsmeer in het oor.

In alle gevallen is het belangrijk dat de patient zich laat onderzoeken door een (KNO-)arts, als het oorsuizen langer duurt dan een aantal dagen.

Behandeling tinnitus - oorsuizen

Indien de tinnitus het gevolg is van een specifieke aandoening of ziekte, moet de oorzaak van die aandoening eerst aangepakt worden. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een middenooronsteking de oorzaak is. In veel gevallen is de oorzaak moeilijk te achterhalen en als er een oorzaak wordt gevonden, wil dit niet zeggen dat er een medische behandeling mogelijk is of dat de behandeling effectief zal zijn. Bepaalde vormen van oorsuizen kunnen behandeld worden, maar veel andere zijn blijvend en niet te genezen. Wel kunnen de klachten verminderd worden door behandeling, waardoor de aandoening hanteerbaar wordt. In Nederland zijn er een aantal audiologische centra, die patienten die veel last ondervinden van tiinnitus ondersteuning kunnen bieden. Op de website van de federatie van Nederlandse audiologissche centra op http://www.fenac.nl, staan alle audiologische centra in Nederland - van Amsterdam tot Venlo - vermeld.

Enkele mogelijke behandelingen bij chronische tinnitus zijn:

Behandeling met medicijnen
Zoals doorbloedingbevorderende medicijnen, indien slechte doorbloeding de oorzaak is, of de neurotransmitter glutamaat, waarvan overigens de effectiviteit nog niet bewezen is. Tinnitus kan angst, somberte, depressie en slaapproblemen veroorzaken. Er zijn medicijnen om de negatieve gevoelens meer onder controle te krijgen (antidepressiva) en/of beter te kunnen slapen (slaapmiddelen). Behandeling van de depressie bij patienten met tinnitus kan een positief effect hebben op de ondervonden hinder van de tinnitus.

Hulpmiddelen
Bij chronische tinnitus kan gebruik gemaakt worden van verschillende hulpmiddelen. Deze hulpmiddelen hebben tot doel de aanwezige geluiden meer naar de achtergrond van het bewustzijn te verplaatsen. Men kan hierbij denken aan een hoortoestel, waanneer oorsuizen samengaat met gehoorverlies. Een hoortoestel versterkt spraak- en omgevingsgeluid, waardoor de storende tinnitus wordt teruggedrongen. Een tinnitusmaskeerder produceert ruis en kan daarmee bepaalde soorten tinnitus draaglijker maken. Een tinnitusinstrument is een combinatie van hoortoestel en tinnitusmaskeerder, speciaal voor mensen met een zwaar tot zeer zwaar gehoorverlies. De behandeling met een ruismaskeerder wordt ook wel 'sound enrichment' genoemd: het creeren van een omgevingsgeluid, waardoor de tinnitus naar de achtergrond wordt verdrongen.

Medische behandelmethoden
Er bestaan verschillende behandelmethoden waarmee getracht wordt tinnitus te verminderen. De behandelingen zijn lang niet voor iedereen geschikt en hebben soms aanzienlijke bijwerkingen. De resultaten zijn ook niet altijd (bewezen) effectief. Voorbeelden van medische behandelingen zijn: infuustherapie om het bloed te verdunnen; Zuurstoftherapie, als tinnitus het gevolg is van zuurstofgebrek in het binnenoor.

Cognitieve gedragstherapie
Deze vorm van therapie is de meest effectieve therapie gebleken om te leren omgaan met tinnitus. In cognitieve therapie krijgt de patiënt handvatten en denkgereedschappen aangereikt hoe hij met oorsuizen kan leven.

Cursussen zoals 'Omgaan met Tinnitus'
Her den der in het land worden cursussen gegeven in het omgaan met tinnitus. Zo organiseren het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en het Team GGz voor Doven en Slechthorenden Noord-Nederland een cursus om te leren omgaan met Tinnitus. In de cursus krijgt de deelnemer handige tips aangereikt en kunnen ervaringen uitgewisseld worden met andere lotgenoten. Tevens leert de deelnemer omgaan met de gevolgen van Tinnitus. Er wordt aandacht besteed aan de invloed van spanningen en de rol van de omgeving. De cursus 'Omgaan met Tinnitus' bestaat uit vier bijeenkomsten van twee uur. Eenmaal per twee weken komen maximaal zes deelnemers bij elkaar in het UMCG. Voorafgaand aan de cursus wordt een intake- en kennismakingsgesprek met de deelnemer gevoerd.

Aanpassen van de leefstijl
Vermijd stressvolle situaties en (langdurige) emotionele spanning zo veel mogelijk. Wees terughoudend met cafeïnehoudende dranken, tabak en alcohol en drugs. Zorg voor voldoende (nacht)rust en ontspanning. Zorg voor een afleidend geluid op de achtergrond. Zorg voor afleiding en activiteit.

Zelfhulpgroepen en lotgenotencontact
Contact met lotgenoten en het delen van ervaringen, kan helpen beter te leren omgaan met de klachten. Zo is er bijvoorbeeld het 'Tinnitus & Hyperacusis forum' op de website http://www.nvvs.nl.

Lees verder

• Oor: jeuk met/zonder afscheiding (middenoorontsteking, pijn)