Psoriasis vulgaris: symptomen, behandeling en voeding, dieet

Psoriasis vulgaris is de medische naam voor de meest voorkomende vorm van psoriasis. Ongeveer 4 van de 5 mensen met psoriasis hebben dit type. Het wordt ook wel plaque psoriasis genoemd, vanwege de karakteristieke plaques op de huid: dikke, rode, schilferige plekken die overal op de huid kunnen voorkomen, maar vooral aangetroffen worden op de knieën, ellebogen, hoofdhuid, romp en nagels. Er zijn verschillende soorten behandelingen voor psoriasis.

Psoriasis vulgaris: symptomen, behandeling en voeding, dieet

• Inleiding
• Wat zijn de oorzaken van psoriasis?
• Wat zijn de klachten en symptomen van psoriasis vulgaris?
• Wat is de behandeling van osoriasis vulgaris?

Inleiding

Psoriasis vulgaris is de medische naam voor de meest voorkomende vorm van psoriasis. Vulgaris is Latijns voor alledaags. Ongeveer 80% van de mensen met psoriasis hebben dit type. Het wordt ook wel plaque psoriasis genoemd, vanwege de karakteristieke plaques op de huid: dikke, rode, schilferige plekken die overal op de huid kunnen voorkomen (zie foto), maar vooral aangetroffen worden op de knieën, ellebogen, hoofdhuid, romp en nagels. Andere mogelijke symptomen zijn ondermeer jeuk op de aangedane huid en verkleurde nagels, met putjes en soms komt de nagel los van het nagelbed.

Psoriasis is een niet-besmettelijke veelvoorkomende chronische huidaandoening. In Nederland hebben ongeveer 250.000 mensen psoriasis. De werkingssfeer ervan kan sterk variëren: van milde uitbraken, waarbij de persoon zich er misschien niet eens van bewust is dat hij psoriasis heeft, tot ernstige gevallen, waarbij de persoon onder de plaques zit verspreid over het hele lichaam.

In principe kunnen mensen van alle leeftijden psoriasis ontwikkelen, maar vaak manifesteert de ziekte zich voor het eerst bij mensen tussen 16-21 en 57-60 jaar.

Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van deze huidaandoening. Andere factoren, zoals infecties, beschadiging van de huid, roken en sommige geneesmiddelen, kunnen de ontwikkeling van psoriasis beïnvloeden, dat wil zeggen uitlokken of verergeren. Psoriasis kan door behandeling goed onder controle worden gebracht, maar genezing is uitgesloten. Het is een chronische aandoening.

Wat zijn de oorzaken van psoriasis?

De precieze oorzaak van deze huidaandoening is niet bekend. Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van psoriasis. Het blijkt dat een kind van een psoriasispatiënt 10% kans heeft om zelf psoriasis te ontwikkelen. Bij iemand met deze aanleg kunnen diverse omgevingsfactoren voor een uitbraak van die ziekte zorgen. Voorbeelden hiervan zijn onder andere:

• Infecties (zoals een streptokokkeninfectie in de keel);
• beschadiging van de huid;
• bepaalde medicijnen;
• hormonale factoren;
• aanhoudende psychologische stress;
• alcohol; en
• roken.

Wat zijn de klachten en symptomen van psoriasis vulgaris?

De verschijnselen van psoriasis vulgaris zijn:

• Rode, dikke schilferende plekken;
• De mate van schilfering varieert;
• Meestal verschijnen de plekken op vooral de knieën en ellebogen, maar ook de onderrug, hoofd, achter de oren en bij de haargrens zijn voorkeurslocaties;
• Jeuk en krabeffecten;
• De nagels kunnen ook aangedaan zijn. Psoriasis van de nagel manifesteert zich vaak als kleine inkepingen of putjes in de nagels. De nagel kan verkleuren en loskomen van het nagelbed.

Wat is de behandeling van osoriasis vulgaris?

De behandeling moet worden uitgevoerd in nauwe samenwerking en overleg tussen de patiënt en de huisarts of de dermatoloog. Er bestaan verschillende soorten behandelingen. Psoriasis kan niet worden genezen; de behandeling is gericht op het bestrijden van de symptomen. De behandeling hangt af van de leeftijd en de gezondheidstoestand van de patiënt, in hoeverre de patiënt er hinder van ondervindt en de aard en ernst van de psoriasis.

Lokale behandelingen
Vochtinbrengende middelen zijn een belangrijke factor in de behandeling van een milde vorm van psoriasis of als onderhoudsdosis. Een vochtinbrengende crème vermindert uitdroging en schilfering van de huid, maakt deze soepeler en kan onbeperkt op de huid aangebracht worden.

Specifieke lokale behandelingen bij een lichte of matige vorm van psoriasis omvatten:

• derivaten van vitamine D, die met name inwerken op de celdeling en celgroei in de opperhuid;
• lokale corticosteroïden (hormoonzalf) die vooral ingrijpen op de ontsteking, maar tevens de aanmaak van bloedvaten en, in enige mate, de celdeling verminderen;
• combinatiepreparaat met vitamine D en corticosteroïden;
• salicylzuur die de dikke, witte, aan de huid vastzittende schilfering zacht maakt en losweekt, waardoor het werkend bestanddeel van zalven tot de huidcellen kan doordringen;
• andere lokale behandelingen, zoals teerzalven met ontstekingsremmende en jeukstillende eigenschappen.

Lichttherapie
Wanneer de psoriasis zeer uitgebreid is of slecht reageert op lokale therapie (zie boven), kan lichttherapie uitkomst bieden. Er worden twee methoden onderscheiden:

• Ultraviolet B (UV-B): remt de snelle celdeling en heeft een positieve invloed op de ontstekingsfactor bij psoriasis.
• PUVA (Ultraviolet A in combinatie met psoralenen (P), afgekort PUVA): door het ultraviolet licht wordt de ontsteking van de huid en de celgroei beïnvloed.

Lichttherapie wordt dikwijls gecombineerd met zalftherapie of een zoutbad om de effectiviteit van de behandeling te verhogen.

Systemische therapie
Bij sommige patiënten met een ernstige of uitgebreide vorm van psoriasis leidt het gebruik van lokale middelen of lichttherapie niet tot het gewenste resultaat. In dat geval kan een systemische therapie soelaas bieden. Het gaat bij een systemisch middel om een medicijn: capsules, tabletten, injectie of infuus. Een systemisch middel heeft een remmend effect op de ontsteking en de versnelde celdeling. Doordat deze middelen op de langere termijn (soms ernstige) bijwerkingen veroorzaken, kiest de behandelend arts pas voor een systemisch middel als andere behandelingen onvoldoende effect hebben gesorteerd. Er zijn verschillende systemische middelen tegen psoriasis, waaronder een nieuwe generatie middelen die ontwikkeld zijn met behulp van biotechnologische technieken, de zogeheten 'biologics'.

Zonlicht
Veel patiënten vinden dat natuurlijk zonlicht ook helpt. Zonlicht heeft een gunstig, maar tijdelijk effect.

Zoutbaden
Zoutbaden hebben een helende werking op psoriasis. Zo staat vast dat een kuur aan de Dode Zee een zeer gunstige uitwerking heeft op deze en andere huidaandoeningen. Een kuur in de Dode Zee wordt door sommige zorgverzekeraars geheel of gedeeltelijk vergoed.

Verandering van leefstijl
Regelmatig alcoholverbruik en roken kan psoriasis verergeren. Stoppen met roken en beperkt alcoholgebruik kunnen een gunstig effect hebben op de aandoening. Er is - voor zover ik kan nagaan - nooit een wetenschappelijk verband aangetoond tussen psoriasis en voeding, ofschoon ik uit ervaringen van verscheidene psoriasispatiënten weet dat een gezonde levensstijl en goede eetgewoonten het opflakkeren van de psoriasis kan terugbrengen. Hierbij zijn de volgende voedingsadviezen te geven:

• Beperk de suikerconsumptie;
• Eet voldoende fruit en groenten (aangezien hier de broodnodige vezels, vitaminen en mineralen in zitten);
• Beperk de consumptie van verzadigde vetten (dierlijk vet) zoveel mogelijk;
• Eet veel voeding die rijk is aan essentiële vetzuren, zoals plantaardige olie en granen.

Klik hier voor een special over de huidaandoening psoriasis en klik hier voor een special over huidaandoeningen en huiduitslag.

Lees verder

• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid