InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Veelvoorkomende oorzaken van koude handen en voeten

Veelvoorkomende oorzaken van koude handen en voeten

Veelvoorkomende oorzaken van koude handen en voeten Koude handen en voeten komen veel voor. De klachten zijn voor de meeste mensen niet ernstig genoeg om er mee naar de huisarts te gaan, maar vervelend en zorgwekkend zijn ze wel. Zeker wanneer het probleem zich regelmatig voordoet en niet direct veroorzaakt lijkt te worden door een te lange (onbeschermde) blootstelling aan de kou. Een verslechterde bloedcirculatie speelt dan vaak een rol. Maar ook schommelende hormonen of een onderliggende ziekte kunnen leiden tot koude handen en voeten. Koude handen en voeten komen op alle leeftijden voor. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen. Bij ruim eenderde van de vrouwen speelt het probleem zelfs zeer regelmatig. Koude handen en voeten worden meestal veroorzaakt door een slechtere bloedsomloop. De klachten doen zich dan vooral voor bij een lagere omgevingstemperatuur. De bloedvaten in de huid trekken zich samen en er stroomt minder bloed naar de oppervlakte (huid) van je lichaam. Op die manier gaat er minder warmte verloren. Bij sommige mensen trekken de bloedvaatjes zich te sterk of te lang samen. De bloedtoevoer naar je handen en voeten neemt dan te veel af en ze worden koud.

Koude handen en voeten door een slechte doorbloeding

De bloedsomloop is de circulatie van het bloed door het lichaam via de aderen van en naar het hart. Een slechte bloedsomloop kan het gevolg zijn van een aandoening aan de (slag)aderen. De wand van de aderen kan ontsteken of dikker worden. De ader zelf kan (gedeeltelijk) verstopt raken of vernauwen door bijvoorbeeld een bloedpropje, cholesterol, vetten of nicotine. Nicotine zorgt ervoor dat de bloedvaten zich vernauwen en de stroperigheid van het bloed toeneemt. Vetten en cholesterol hechten zich aan de wand van de ader, waardoor deze langzaam dichtslibt. Een te hoog cholesterolgehalte in het bloed kan veroorzaakt worden door verkeerde voeding, maar ook door bijvoorbeeld suikerziekte. Diabetici hebben daarnaast abnormaal hoge bloedsuikerspiegels, waardoor de slagaderen extra vernauwen. Langdurig staan (spataderen), overgewicht, overmatig alcoholgebruik en een hoge bloeddruk verhogen het risico op het ontstaan van bloedstolsels in de aderen. In ernstige gevallen kan een aandoening aan de (slag)aderen leiden tot hartproblemen (angina pectoris of hartinfarct), een beroerte of een TIA. Tekenen van een slechte bloedsomloop zijn: koude handen en voeten, krampen in armen of benen, stijfheid, tintelingen of een zwak gevoel in de ledematen en spataderen. Als de doorbloedingsproblemen langere tijd aanhouden, kunnen verkleuringen van de huid en haaruitval optreden.

Koude handen en voeten (met verkleuringen) door onderliggende aandoening

Bij sommige mensen gaan de koude handen en voeten gepaard met verkleuringen van bijvoorbeeld vingers en tenen. In veel gevallen is er dan sprake van perniones (wintertenen of winterhanden). De kleinere bloedvaten reageren dan niet goed op temperatuursveranderingen. De oppervlakkige bloedvaatjes laten, wanneer je in een koude omgeving bent, minder bloed door. Dit is een normale reactie van het lichaam. De huid krijgt zo minder bloed toegevoerd, waardoor er ook minder warmte verloren gaat. Wordt de temperatuur van je huid te laag, dan openen de bloedvaatjes zich weer en kan de huid zich snel opwarmen. Bij
Perniones (wintertenen)
Perniones (wintertenen)
perniones blijven de iets dieper gelegen bloedvaatjes echter te lang gesloten. De allerkleinste bloedvaatjes reageren hierop door zich maximaal te openen. Als gevolg hiervan ontstaan klachten als: extreem koude handen en voeten met rode tot donkerblauwe plekken. De plekken gloeien, tintelen, jeuken en doen pijn. Soms ontstaan er blaren, zweertjes of wondjes op de tenen of vingers, die een enkele keer zelfs flink kunnen ontsteken als gevolg van een bacteriële infectie. De plekken verdwijnen over het algemeen binnen een paar weken vanzelf weer. De exacte oorzaak van perniones is grotendeels onbekend. Mogelijk spelen erfelijkheid, roken en het gebruik van bepaalde geneesmiddelen een rol. Een enkele keer wordt de aandoening veroorzaakt door een onderliggende vaataandoening. Een bekend voorbeeld hiervan is het fenomeen of de ziekte van Raynaud.

Fenomeen van Raynaud
Fenomeen van Raynaud
Zo'n 5 tot 20% van de mensen lijdt aan het fenomeen van Raynaud. Hierbij trekken de kleine slagaders zich door kou of emoties soms ineens samen. De bloedstroom naar vooral voeten en handen vermindert hierdoor. De tenen en vingers worden eerst wit en koud. Door het gebrek aan zuurstof kleuren ze vervolgens blauw. Als de bloedstroom zich herstelt, worden de voeten en handen rood en gaan tintelen. Een duidelijke oorzaak kan vaak niet gevonden worden. Soms is het fenomeen van Raynaud het gevolg van het gebruik van bepaalde geneesmiddelen (bv. bètablokkers), aanhoudende trillingen (door bijvoorbeeld boren of kettingzagen) of een zware belasting van de vingers (bijvoorbeeld bij typisten en pianisten). In een kleine minderheid van de gevallen is er sprake van een ernstiger onderliggende ziekte (zoals arteriosclerose, kleine bloedstolsels of een auto-immuunziekte die het bindweefsel aantast). Vrij milde aanvallen, zonder onderliggende oorzaak, komen het meeste voor. Behandeling is in dat geval niet nodig.

Acrocyanose in de voet
Acrocyanose in de voet
Acrocyanose is het blauw of roodpaars verkleuren van handen en voeten (maar soms ook van de neus, oren en onderkaak). De lichaamsdelen voelen koud en klam aan en de klachten verergeren door de kou. De oorzaak is waarschijnlijk een verminderde doorbloeding van de handen en voeten door het samentrekken van de kleine bloedvaatjes. Acrocyanose kan op zichzelf voorkomen, maar kan ook een symptoom zijn van een onderliggende ziekte of aandoening. Voorbeelden hiervan zijn het fenomeen van Raynaud, hart- en vaatziekten, bloedarmoede en anorexia nervosa. Een enkele keer is acrocyanose een bijwerking van bepaalde medicijnen (waaronder tricyclische antidepressiva). Acrocyanose is een veelvoorkomende aandoening.

Hormonale oorzaken van koude handen en voeten

Meer dan de helft van de vrouwen tussen de 15 en 50 jaar heeft in meer of mindere mate last van het premenstrueel syndroom (PMS). PMS is een verzamelnaam voor klachten die bij vlak voor de menstruatie optreden. De meest waarschijnlijke oorzaak van PMS is dat het evenwicht tussen de vrouwelijke hormonen progesteron en oestrogeen in de 2e week van de cyclus afwezig is. Het progesterongehalte blijft meestal te laag, waardoor het aantal oestrogenen de overhand houdt. De symptomen die daar bij horen zijn: koude handen en voeten, een opgezet gevoel, opgezette borsten, gewichtstoename en hoofdpijn. Maar ook psychische klachten als stemmingswisselingen, huilbuien, angstigheid, nervositeit en prikkelbaarheid komen veel voor. Bijna alle vrouwen met PMS blijken een tekort te hebben aan vitamine B6. Deze vitamine is ondermeer betrokken bij de aanmaak van serotonine, een hormoon dat neerslachtigheid en angst bestrijdt. De serotoninespiegel bij vrouwen die lijden aan PMS is te laag, wat de psychische klachten kan verklaren. Kenmerkend voor het premenstrueel syndroom is dat de symptomen onmiddellijk na de menstruatie verdwijnen en er een klachtenvrije periode van minstens 7 dagen volgt. Er zijn veel verschillende behandelingen mogelijk bij PMS, variërend van diëten, hormoonbehandelingen en medicijnen tot (in extreme gevallen) het verwijderen van de baarmoeder en eierstokken.

Bij een te traag werkende schildklier (hypothyreoïdie) ontstaat er een tekort aan schildklierhormonen in het lichaam. De oorzaak is in verreweg de meeste gevallen gelegen in de schildklier zelf (primaire hypothyreoïdie). De schildklier is dan niet in staat om genoeg schildklierhormonen aan te maken. Een enkele keer is er sprake van een aandoening aan de hypofyse (die de werking van de schildklier reguleert) of de hypothalamus (die de werking van de hypofyse grotendeels reguleert). Hypothyreoïdie wordt meestal veroorzaakt door de ziekte van Hashimoto, een auto-immuunziekte waarbij de schildklier ontstoken raakt. De schildklier bepaalt het tempo waarin alle processen in ons lichaam plaatsvinden. Bij een te traag werkende schildklier verlopen die processen te langzaam. Het gevolg is ondermeer koude handen en voeten, een droge, koude en bleke huid, vermoeidheid, traagheid in denken en handelen, verstopping, overgewicht, hese stem, spierzwakte, kortademigheid, concentratieproblemen en depressie. Ongeveer 10% van de mensen lijdt aan hypothyreoïdie.

Maatregelen tegen koude handen en voeten

Koude handen en voeten kunnen ook (simpelweg) veroorzaakt worden door knellende (hand)schoenen. Het bloed kan dan niet optimaal doorstromen. Hetzelfde geldt wanneer je te lang in dezelfde houding zit of staat. Door te weinig beweging is de doorbloeding onvoldoende en worden de handen en voeten koud. Op maat gemaakte steunzolen kunnen eveneens leiden tot koude voeten, omdat de voet te weinig kan bewegen.

Het hebben van koude handen en voeten is meestal een relatief onschuldig verschijnsel. Wanneer de klachten echter erg vervelend zijn of verergeren, of wanneer zich – naast de koude handen en voeten - nog andere klachten voordoen, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. In de meeste gevallen is het echter voldoende om de bloedcirculatie extra te stimuleren. Meer bewegen en vaker lopen vergroten de kans op warme handen en voeten. Ook wollen sokken verbeteren de bloedcirculatie. Synthetische sokken hebben juist een negatief effect. Tot slot kunnen een regelmatige massage, wisselbaden en het dragen van goed passende (hand)schoenen de klachten verminderen.

Lees verder

© 2012 - 2014 Tamira, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Koude voeten: tips tegen koude voeten in de winterKoude voeten: tips tegen koude voeten in de winterEen strenge winter is geen pretje als je last hebt van koude voeten. Voeten die koud aanvoelen kunnen ook in andere seiz…
Wat te doen tegen koude handen of voeten?Wat te doen tegen koude handen of voeten?In de herfst- en wintermaanden kan men last krijgen van koude handen of voeten. De een heeft nooit last van koude handen…
Koude handen: tips tegen koude handen in de winterKoude handen: tips tegen koude handen in de winterHet last hebben van koude handen is een fenomeen dat bij veel mensen voorkomt in de winter. Door de kou gaat de bloeddoo…
Wat kun je doen aan winterhanden, wintervoeten en tenenWat kun je doen aan winterhanden, wintervoeten en tenenKoude voeten of handen hebben we allemaal wel eens, vooral tijdens de winterperiode. Maar dat wil natuurlijk nog niet me…
Nooit meer koude voetenNooit meer koude voetenVeel mensen hebben te kampen met koude voeten, uiteraard vooral tijdens de periode met de R in de maand. De oplossing is…
Bronnen en referenties
  • www.henw.org (Huisarts en Wetenschap, jaargang 2009, nummer 11:558-558)
  • www.gezondheidsnet.nl
  • www.medicinfo.nl
  • http://nl.wikipedia.org
  • http://commons.wikimedia.org

Reageer op het artikel "Veelvoorkomende oorzaken van koude handen en voeten"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Roger Noel, 04-03-2014 21:38 #8
Ik heb constant koude voeten als in niet beweeg, voeten verwarm ik met een opgewarmd
kersenpitkussen, neem ook betablokkers en medicatie voor het hart, volgens mijn cardioloog. Is er niets aan de hand, wat kan het nog zijn en wat kan in er eventueel nog aan doen

Ineke, 29-01-2014 19:43 #7
Ik heb gemerkt dat ik met blote voeten in open (leren) sandalen het minst last heb.
Het is eigenlijk het vocht wat zo koud aanvoelt en dat vocht kan in pantoffels of schoenen niet goed verdampen. Droog houden dus, wassen en goed afdrogen voor je naar bed gaat, maar ook de voet even flink bewegen en friemelen met de tenen helpt wel.

Hans, 06-12-2013 18:45 #6
Hallo, nu ik ben een man van 62 jaar en heb sinds mijn kinderjaren elke winter -een aantal maanden- last van steenkoude voeten. Als kind kreeg ik ook altijd wollen kniekousen aan, maar helaas mijn voeten bleven steenkoud. 10 minuten met de voeten in warm water was even prettig -daarna werden de voeten weer erg pijnlijk bij het te warm worden en dat is heden ten dage nog niets veranderd. Ik zie dan ook elke keer tegen de wintermaanden op -weer die koude voeten -die moeilijk warm te krijgen zijn, wie heeft nog tips.

Joyce, 14-11-2013 17:02 #5
Hallo allemaal ik heb een dochter van 2,5 en die heeft ook altijd vreselijke koude handen en voeten en ben me er in aan het verdiepen want het lijkt me heel vervelend en ik heb gevonden dat je echte wollen sokken kunt gebruiken en vanaf volgende week ga ik beginnen met koperzalf… Misschien hebben jullie hier ook wat aan…

Joyce. F

Ida Kerkstra, 30-10-2013 12:00 #4
Dag,
Ik heb geen reactie maar een vraag…
Ik heb altijd steenkoude oren… (oorschelp en oorlel) ik zit hier dan ook constant aan te "frunniken"… Een vervelend gezicht… ik probeer er niet aan te komen maar onbewust zit je er toch weer aan.maar het is echt ook een ontzettend irritant gevoel. Wie heeft dit ook en wat doe je hieraan?…
Ik hoef geen antwoorden zoals "een muts opzetten/oorwarmers… etc…
Het is voor mij een heel serieus probleem

Alvast bedank voor jullie reactie… groet Ida

Laura, 17-09-2013 19:20 #3
@Floortje. Ik loop met hetzelfde probleem. Ik heb altijd koude handen en voeten. Veel mensen zijn verbaast als ze mijn handen voelen. Elke dag weer. Als ik u was dan zou ik niet speculeren over dit probleem, er valt niet veel aan te doen en u maakt er ook geen vrienden mee.
Bedankt voor uw tijd.

Sjaak, 29-08-2013 15:48 #2
Beste mensen ik heb erg last van mijn voet sinds de motorval ik viel volop me linker voet de hak van me voet heb een opdonder gekregen. Na de val voelde ik het meteen in me voet dacht die is gebroken of gekneusd. foto gemaakt geen van beide.
Ma nu een jaar later heb ik nog steeds last van me linker knie en heb ik het gevoel dat mijn linker voet erg koud word, met massage word het minder ma na enkele min voel ik het weer.
het is een pijn dat mij uitput zit nu sneller op de stoel dan normaal van wegen de pijn.
Om het echt te beschrijven in woorden het is een pijn dat irriteert en mij het gevoel geeft dat mijn linker voet koude lucht aantrekt.

Floortje, 17-03-2013 12:53 #1
Ik heb dagelijks last van extreem koude handen en voeten. Met name de koude voeten zijn erg onprettig. Mensen om mij heen hebben de neiging te denken dat ik me aanstel, dat ik 'gewoon een koukleum' ben, maar mensen beseffen niet hoe naar en vervelend het aanvoelt. En het frustrerendste is nog, niets helpt! Soms heb ik het over mijn hele lichaam warm, alleen mijn handen en voeten zijn ijsklompjes! Sloffen, dikke sokken, schoenen, niets helpt!

Infoteur: Tamira
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!