Voor het eerst ongesteld, wat nu?

Ongesteld worden… Als je een meisje bent komt het er eens van in je leven: de dag waarop je voor het eerst ongesteld wordt. De meeste meisjes worden rond hun dertiende of veertiende jaar voor het eerst ongesteld. Een ander woord voor ‘ongesteld zijn’ is ‘menstrueren’.

Ben je volwassen als je ongesteld geworden bent?

Ongesteld worden (of menstrueren) is een vanzelfsprekend gevolg van het ‘volwassen’ worden. Dat wil echter niet zeggen dat je ook meteen volwassen bent als je eenmaal ongesteld wordt. Volwassenheid hangt van veel meer af dan van ‘slechts’ een afzonderlijk ontwikkelingskenmerk. Een jongen is ook niet op slag volwassen als hij eenmaal de baard in de keel heeft of als hij ‘al’ een snorretje heeft.

Het kan trouwens ook voorkomen dat je zelfs al erg jong ongesteld wordt, bijvoorbeeld op je elfde of soms zelfs nog jonger. Meisjes die flink gebouwd zijn, en die dus meer vet op hun lichaam hebben dan gemiddeld, worden over het algemeen eerder ongesteld dan dunne meisjes. Als je erg jong ongesteld wordt, op je elfde of twaalfde of nog eerder, dan is het aan het begin extra wennen, omdat je er eigenlijk voor je gevoel nog niet aan toe bent.

Wennen aan al dat gedoe als je ongesteld bent

• Als je ongesteld bent maak je van alles mee. Je lichaam en je geest reageren anders dan gewoonlijk. Je kunt (hoeft niet, kan wel) door hormonen in je lichaam, sneller gaan huilen en je sneller verdrietig voelen, of een paar dagen somber zijn en/of je kunt je chagrijnig voelen. Vooral de dagen rondom je ongesteldheid zelf, en de dagen waarop er sprake is van een nieuwe eisprong (ergens halverwege de maand) kan je last hebben van somberheid of emotionele stemmingen. Als je rond die dagen last hebt van neerslachtigheid besef dan dat het echt weer snel over gaat en accepteer dat het erbij hoort.
• Aan het begin zal je ook moeten wennen aan het gebruik van maandverband en/of tampons. Als je pas ongesteld bent gebruik je vaak maandverband. Er zijn allerlei soorten verband op de markt, van het ouderwetse verband dat vrij dik is, tot het ultradunne verband wat modern is. Het dunne verband is aangenaam om overdag te dragen, want je ziet er niets van onder je kleren en je voelt er ook weinig van. ’s Nachts kan je eventueel het dikkere verband dragen, omdat dat goedkoper is.
• Als je pas ongesteld geworden bent moet je nog wennen aan alles wat er bij menstruatie komt kijken. Je moet bijvoorbeeld regelmatig maandverband verwisselen om doorlekken te voorkomen. Ga wat vaker naar het toilet om te controleren of je erg bloedt. Verwissel op dagen dat je veel bloed verliest in ieder geval om de twee uur je verband, en douche je ’s morgens en ’s avonds met lauw water (geen zeep).
• Je kunt rond de dagen van je menstruatie een grotere eetlust hebben. Dit komt door de hormonen in je lichaam. Probeer zo gezond mogelijk te eten.
• Ook kan je rond de dagen van je ongesteldheid en tijdens je ongesteldheid een paar kilo zwaarder wegen. Dat is geen lichaamsvet, maar vocht wat je lichaam vasthoudt onder invloed van hormonen. Als de hormonen weer afnemen raak je ook in de week na je menstruatie, dat vocht weer kwijt.
• Bij menstruatie is het zo dat er meestal een verloop in de heftigheid van de bloeding is, dat wil zeggen dat de eerste dag meestal wat minder bloed is dan op de tweede en de derde, en dat het rond de vierde dag vaak weer ietsje minder wordt en op de vijfde dag nog een stukje minder. Meestal duurt een menstruatie 5 dagen. Het kan voorkomen dat het op de derde of vierde dag ineens lijkt dat je menstruatie voorbij is, maar een paar uurtjes later begint het bloeden dan ineens toch weer. Als je pas ongesteld bent, draag dan gewoon vijf dagen verband om te voorkomen dat je onverwachts doorlekt. Doorlekken in je kleren is vervelend, vooral omdat je je schaamt als mensen het gezien hebben.
• Als je menstruatiebloed doorgelekt is in je kleren (of in lakens van je bed) wat best vaak voorkomt, onthoud dan dat je bloed alleen met koud water uit kleding en andere stoffen kunt verwijderen.
• Menstruatiebloed is eigenlijk weefsel van de baarmoederwand dat doordrenkt is met bloed en daarom zie je soms wel eens vlokjes of klontjes bloed in de wc liggen. Dat is niets om je zorgen om te maken.
• Tampons gebruiken tijdens de menstruatie kan ook. Kleine tampons beschadigen het maagdenvlies niet. Het voordeel van tampons kan zijn dat het bloed al binnenin de vagina wordt opgevangen en dus voel je je vaak wat prettiger. Om doorlekken te voorkomen is het verstandig om naast een kleine tampon voor de zekerheid nog wel een dun verband te dragen. Voor tampons geldt ook dat je ze regelmatig moet verwisselen. Voor het inbrengen moet je altijd eerst je handen wassen om je lichaam te beschermen tegen ongewenste bacteriën. Het touwtje van een tampon moet altijd buiten de vagina hangen. Na het inbrengen was je nogmaals je handen. Mocht je het touwtje van een tampon die je verwijderen wilt, niet kunnen vinden (wat heel weinig voorkomt), pers dan. Dan zal de tampon verder naar beneden komen. Helpt dit niet, bel dan met je huisarts om te vragen wat het beste is. Een tampon mag namelijk nooit langer dan maximaal 7 tot 8 uur in je lichaam blijven. De huisarts maakt dit wel vaker mee en hij/zij kan een tampon in zo'n geval op een veilige manier, gewoon verwijderen.
• Zwemmen als je ongesteld bent kan wel, maar uitsluitend als je een tampon gebruikt. Zwemmen op de dagen dat je heftig vloeit is niet zo handig en dan is het waarschijnlijk prettiger om zwemmen even uit te stellen.

PMS, wat is dat?

PMS, of Premenstrueel syndroom, is de benaming voor een bepaalde gevoelstoestand die meisjes (en vrouwen) kunnen hebben voordat ze ongesteld worden. Bij PMS is er dan sprake van een totale verstoring van het gewone functioneren als persoon. Deze vrouwen en meisjes hebben ernstige klachten voordat ze ongesteld moeten worden.

Ongesteld worden, hoe werkt dat eigenlijk?

De natuur heeft het heel mooi geregeld in het leven. Een bevrucht eitje heeft een nestje nodig om in te groeien. Daarom wordt er langs de wand van jouw baarmoeder een soort nestje van bloed en slijm en weefsel gebouwd. Dat laagje is heel geschikt voor een bevrucht eitje, om zich lekker in te nestelen. Een bevrucht eitje komt echter pas langs als je in verwachting zou zijn. Voor die tijd komt er dus geen bevrucht eitje in de baarmoeder terecht. Vandaar dat het nestje elke maand weer door je baarmoeder wordt afgestoten, zo van: ‘hm…geen bezoek deze maand, laten we het bedje maar weer verschonen.’ Het opgebouwde (nest)wandje in de baarmoeder wordt weer afgebroken en dat veroorzaakt de menstruatie. De maand daarop wordt de baarmoederwand weer voorzien van een laagje, en daarom komt er elke maand opnieuw een menstruatie. De meeste meisjes en vrouwen menstrueren gemiddeld om de 28 dagen. Als je pas ongesteld bent geworden duurt het een tijdje voordat je lichaam een vast ritme heeft dus dan is er nog geen vast patroon en minder goed te voorspellen wanneer je weer ongesteld zult worden. Door elke maand in je agenda een kruisje te zette op de dag dat je ongesteld geworden bent, kan je bijhouden of je al regelmatig ongesteld wordt.
Zodra een meisje ongesteld geworden is, weet ze ook dat ze zwanger kan raken.

Menstruatiepijn

Een heel vervelende bijkomstigheid van ongesteldheid zijn de pijntjes die je kunt hebben. Hoofdpijn, buikpijn, pijn in de bovenbenen en rugpijn, komen vaak voor. De pijn die je van menstruatie kunt hebben, kan behoorlijk zijn. De een heeft er meer last van dan de ander. Sommige meisjes hebben echter zo’n erge hoofdpijn of buikpijn, dat het begrijpelijk is dat ze even ziek thuis blijven. Erge menstruatiepijnklachten worden vaak bestreden met een pijnstiller, zoals paracetamol.

Ongesteld, langer dan vijf dagen

De meeste vrouwen menstrueren 5 dagen per maand, maar dit is het gemiddelde aantal dagen. Sommige vrouwen menstrueren elke maand 'slechts' 3 of 4 dagen, anderen menstrueren 6 dagen. Duurt een menstruatie elke maand langer dan 5 dagen en vloei je veel? Dan is het zinvol om met je huisarts te overleggen in verband met een eventueel tekort aan staal. Langdurig vloeien is altijd een reden om met de huisarts te overleggen.

Ongesteld zijn en gymnastiek

Als je ongesteld bent en gymnastiek hebt op school, kan je je daar onprettig bij voelen. Persoonlijk ben ik van mening dat een meisje de vrijheid moet hebben om ‘nee’ te zeggen tegen gymnastiek als ze ongesteld is. Waarom? Omdat ook volwassen vrouwen vaak besluiten om niet te sporten als ze ongesteld zijn, eenvoudig omdat je sneller moe bent en je vaak niet prettig voelt als je ongesteld bent. Bovendien kan je je onzeker voelen in verband met vloeien. Als je dus niet aan gymnastiek wilt meedoen als je ongesteld bent, bespreek dit dan met een van je ouders, of met je huisarts of met een vertrouwenspersoon op school. © 2008 - 2009 Kisses, gepubliceerd in Seksualiteit (Mens en Gezondheid) op 03-09-2008, laatst gewijzigd op 21-09-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Kisses is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Meer over menstruatiepijn: Vooral tienermeisjes hebben er veel last van, maar ook veel volwassen vrouwen krijgen er één keer in de maand mee te maken; menstruatiepijn. Bij iedereen is het anders, bij de één…
• Hoe bereken je de geboortedatum van je kind?: Ontdekken dat je zwanger bent kan een heel gelukkige tijd zijn. Je wordt geconfronteerd met heel veel verschillende zaken zoals het inrichten van een babykamer,…
• De pil doorslikken (geen stopweek): Is het schadelijk?: Veel vrouwen slikken de anticonceptiepil wel eens door. Een menstruatie komt soms op ongewenste momenten, zoals vakantie of een belangrijke sportwedstr…
• Uitblijven menstruatie na zwangerschap en prolactine: Prolactine is de veroorzaker van het uitblijven van de menstruatie na de zwangerschap. Prolactine is een hormoon dat onder meer de melkproductie bij de v…
• Doorbraakbloedingen: Een doorbraakbloeding is een tussentijdse bloeding in je menstruatiecyclus. De meeste vrouwen hebben hier wel eens last van. Het is vervelend, maar gelukkig niet schadelijk. Hieronder le…