InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Overactieve schildklier: symptomen, oorzaak en behandeling

Overactieve schildklier: symptomen, oorzaak en behandeling

Overactieve schildklier: symptomen, oorzaak en behandeling Overactieve schildklier symptomen zijn onder meer rusteloosheid, gejaagdheid; overmatige activiteit; prikkelbaarheid/agitatie; beven; trillende handen. De medische term voor een overactieve schildklier is 'hyperthyreoïdie'. Bij een overproductie van schildklierhormonen verlopen allerlei lichaamsfuncties sneller, hetgeen een waaier aan klachten en symptomen kan veroorzaken, zoals een gejaagd gevoel, nervositeit, gewichtsverlies in combinatie met een toegenomen eetlust, hartkloppingen, beven, zweten, vermoeidheid en diarree. Bloedonderzoek kan aantonen dat je een overactieve schildklier hebt. Een overactieve schildklier kan onder meer behandeld worden met medicijnen.

Overactieve schildklier symptomen en behandeling


De Schildklier

De schildklier (glandula thyreoidica) is een vlindervormige klier in het onderste, voorste deel van de hals, onder het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan en weegt bij een volwassene 15-25 gram. De schildklier is één van de grootste klieren met inwendige afscheiding (endocriene klier) in het lichaam. De schildklier produceert de hormonen:
  • thyroxine (T4); en
  • trijodothyronine (T3).

Hypofyse / Bron: Tefi/Shutterstock.comHypofyse / Bron: Tefi/Shutterstock.com
Schildklierhormonen
Beide hormonen gaan via de bloedbaan door het hele lichaam heen en beïnvloeden stofwisselingsprocessen en ze sturen diverse andere lichaamsfuncties aan. Des te meer van deze hormonen je in het bloed hebt, des te sneller je stofwisseling verloopt. De productie bestaat voor 90% uit T4 en slechts 10% is T3. Het T4 wordt opgeslagen en moet in de lever en in andere weefsels worden omgezet in het meer actieve T3, teneinde invloed op de werking van de stofwisseling te kunnen uitoefenen. Er kan zowel sprake zijn van onderproductie als overproductie. Een verlaagde werking wordt hypothyreoïdie genoemd en een verhoogde werking hyperthyreoïdie. De hypofyse zet door middel van het Thyreoïd Stimulerende Hormoon (TSH) de schildklier aan tot productie van het schildklierhormoon.

Overactieve schildklier

Hyperthyreoïdie is de medische benaming van een overactieve schildklier. Bij een overactieve schildklier wordt er te veel thyroxine geproduceerd. Dit extra thyroxine veroorzaakt versnelde werking van een groot aantal lichaamsfuncties en de hypofyse krijgt te veel prikkels van de schildklier waardoor deze de opdracht krijgt de TSH productie te verlagen, wat leidt tot lage(re) TSH spiegels in het bloed. Dit is de reden dat je bij een te snelle schildklierfunctie een verhoogd T4 gehalte en een verlaagde TSH spiegel in het bloed aantreft. Overigens kan er ook sprake zijn van een hypofyse afwijking, wanneer zowel de TSH en de T4 spiegel verhoogd (of verlaagd zijn).

Overactieve schildklier symptomen

Iemand met een overactieve schildklier kan onder meer last hebben van de volgende symptomen:
  • rusteloosheid, gejaagdheid;
  • overmatige activiteit;
  • prikkelbaarheid/agitatie;
  • beven;
  • trillende handen;
  • verhoogde warmteproductie/gevoel van warmte/transpireren, ongemak bij hitte en meer dorst;
  • snelle hartactie/hartkloppingen;
  • verhoogd zuurstofgebruik;
  • diarree of veelvuldige stoelgang;
  • uitpuilende ogen;
  • kortademigheid;
  • huidproblemen, haaruitval en jeuk;
  • verandering van de maandelijkse cyclus (de menstruatie kan veranderen en heel licht of onregelmatig worden).

Overactieve schildklier oorzaak

De oorzaak van een schildklieraandoeningen op latere leeftijd zijn hormonaal of worden veroorzaakt door een auto-immuunziekte, waarbij het lichaam antistoffen tegen de schildklier gaat vormen wat kan resulteren in een te snelle schildklierwerking. Bij een te snel werkende schildklier is er vaak sprake van de ziekte van Graves, een auto-immuunziekte waarbij eigen antistoffen ervoor zorgen dat de schildklier te veel hormoon aanmaakt. De oorzaak hiervan is (nog) onbekend, maar men vermoedt een genetische basis van de ziekte. De ziekte van Graves komt veel vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Soms wordt een overactieve schildklier veroorzaakt door een andere auto-immuunaandoening, of een zwelling van de schildklier, berustend op een enkelvoudige knobbel in de schildklier of een onregelmatig vergrote schildklier, als gevolg waarvan de schildklier ongecontroleerd en overmatig schildklierhormoon gaat aanmaken. Ook zijn er bepaalde vormen van schildklierontsteking die tijdelijk voor een teveel aan schildklierhormoon kunnen zorgen. Voorts zijn er bepaalde geneesmiddelen, zoals jodiumhoudende medicijnen en lithium, die aanleiding kunnen geven tot hyperthyreoïdie.

Bloedafname / Bron: Istock.com/anna1311Bloedafname / Bron: Istock.com/anna1311

Overactieve schildklier behandeling

Door middel van bloedonderzoek kan worden aangetoond dat de schildklier overactief is en of de schildklier al dan niet ontstoken is. Er wordt een echo gemaakt als er bij een struma knobbels in de schildklier aanwezig zijn. Er zijn in principe drie manieren om een overactieve schildklier te behandelen:

Overactieve schildklier behandelen met medicijnen

De acute verschijnselen als hartkloppingen, gejaagdheid en transpiratie kunnen tegengegaan worden met een bètablokker (bijvoorbeeld metoprolol). Verder krijg je een medicijn (meestal thiamazol), die de werking van de schildklier doet stoppen. Na zes weken wordt de hoeveelheid schildklierhormoon in je bloed gecontroleerd en krijg je er een medicijn bij dat (kunstmatig) schildklierhormoon bevat (levothyroxine). Het gebruik van een bètablokker wordt na zes weken gestaakt. Vervolgens zal men na zes weken wederom de hoeveelheid schildklierhormoon in je bloed controleren en indien nodig wordt de dosis schildklierhormoontabletten aangepast. Het middel thiamazol kan bijwerkingen hebben, zoals huiduitslag, gewrichtspijn en misselijkheid.

Onderzoek van de schildklier / Bron: Istock.com/KatarzynaBialasiewiczOnderzoek van de schildklier / Bron: Istock.com/KatarzynaBialasiewicz
Overactieve schildklier behandelen met radioactief jodium
Als de schildklierfunctie eenmaal onder controle is, kan men overgaan op behandeling met radioactief jodium. Bij de aanmaak van het schildklierhormoon thyroxine heeft het lichaam jodium nodig. Radioactief jodium wordt toegediend in de vorm van een capsule. Het radioactieve jodium komt via de maag in het bloed en vanuit het bloed wordt het door de schildklier opgenomen en vastgehouden, waar het selectief schildklierweefsel vernietigd. Het richt geen schade aan in de rest van het lichaam. Door deze behandeling wordt de overproductie van de schildklierhormonen onder controle gebracht. Na deze behandeling bestaat de kans dat de overblijvende schildkliercellen op termijn te weinig schildklierhormoon gaan maken en dus te langzaam werkt, zodat je schildklierhormoontabletten moet slikken. Deze tabletten dien je levenslang te gebruiken. Vrouwen die radioactief jodium hebben gebruikt, mogen het eerste half jaar niet zwanger worden, aangezien radioactief jodium schadelijk kan zijn voor de (ongeboren) baby. Om die reden worden zwangere vrouwen niet behandeld met radioactief jodium.

Overactieve schildklier behandelen door middel van een operatie

Middels een operatie kan groot gedeelte van de schildklier worden weggenomen. Vaak blijft het restant voldoende schildklierhormoon aanmaken. De kans bestaat echter dat de schildklier na de behandeling te weinig schildklierhormoon aanmaakt. Dit kan worden aangevuld worden met schildklierhormoontabletten.

Lees verder

© 2014 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Schildklieroperatie: verwijdering van de schildklierSchildklieroperatie: verwijdering van de schildklierDe schildklier is een klier dat zich aan de voorzijde van de hals bevindt. Het zijn twee kwabben die met elkaar verbonde…
Ziekte van Graves: Auto-immuunziekte van de schildklierDe ziekte van Graves is een auto-immuunziekte, waarbij de schildklier te snel werkt. Doordat het immuunsysteem de eigen…
Oververmoeidheid: Trage of overactieve schildklierEen verkeerd werkende schildklier kan nare klachten zoals extreme vermoeidheid opleveren. Een te traag werkende schildkl…
Hyperthyreoïdie: teveel aan schildklierhormoonHyperthyreoïdie: teveel aan schildklierhormoonHyperthyreoïdie komt voor wanneer de schildklier te snel werkt. De schildklier produceert dan een teveel aan schildklier…
Struma, krop: opgezwollen of vergrote schildklier klachtenStruma, krop: opgezwollen of vergrote schildklier klachtenEen struma of krop is een vergrote schildklier en komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Bij een vergrote schildkli…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/BakiBG
  • Hans Koch & Peter van Druenen. Diagnosewijzer - 200 aandoeningen: symptomen, diagnose, behandeling. Terra Lannoo BV, Arnhem, 2009.
  • Prof. dr. D.H. Ford, prof. dr. J.P. Schadé, dr. J. Tomson (hoofdredactie). Het grote medische handboek. Rebo Productions, Lisse, 2009.
  • www.catharinaziekenhuis.nl
  • www.symptomen-behandeling.nl
  • www.thuisarts.nl
  • www.uwbloedserieus.nl
  • Afbeelding bron 1: Tefi/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/anna1311
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/KatarzynaBialasiewicz

Reageer op het artikel "Overactieve schildklier: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Diana, 23-01-2017 16:00 #1
Kan je van de overactieve schildklier ook knallende hoofdpijn krijgen? Reactie infoteur, 23-01-2017
Schildklieraandoeningen, waaronder hypothyreoïdie (trage schildklier) en hyperthyroïdie (overactieve schildklier), hangen vaak samen met hoofdpijn en migraine. Een schildklieraandoening wordt beschouwd als een veel voorkomende comorbide aandoening bij hoofdpijn en migraine. Comorbiditeit betekent het tegelijkertijd voorkomen van twee of meer stoornissen/aandoeningen bij een persoon. Hier kun u er meer over lezen (in het Engels): https://goo.gl/PKyJNj.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 01-05-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Schildklieraandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!