InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Ziekte van Ménière: Duizeligheid, oorsuizen en gehoorverlies

Ziekte van Ménière: Duizeligheid, oorsuizen en gehoorverlies

Ziekte van Ménière: Duizeligheid, oorsuizen en gehoorverlies De ziekte van Ménière is een chronische aandoening van het binnenoor. Typische kenmerken omvatten duizeligheid, oorsuizen, fluctuerend gehoorverlies, en een drukkend gevoel in het oor. De binnenooraandoening is het gevolg van een ophoping van fluïdum in delen van het binnenoor wat interfereert met de normale evenwichts- en hoorsignalen. Via zelfzorgmaatregelen en tips vermindert de patiënt zelf de symptomen, maar de arts is met behulp van medicatie en één of meer operaties eveneens in staat om de symptomen te verminderen. De ziekte kent voorts heel wat lichamelijke gevolgen maar ook op psychologisch vlak is de aandoening niet te onderschatten. De Franse arts Prosper Ménière beschreef voor het eerst de ziekte in 1861.

Synoniem ziekte van Ménière

De ziekte van Ménière is ook nog gekend als “idiopathische endolymfatische hydrops”.

Epidemiologie

Nederland telt ongeveer 10.000 à 20.000 patiënten met de ziekte van Ménière. De prevalentie bedraagt ongeveer 2-5 op de 1.000 patiënten wereldwijd. De ziekte van Ménière treedt mogelijk op elke leeftijd op, maar het begint meestal tussen de leeftijd van twintig en vijftig jaar. Vrouwen zijn tot slot net iets vaker dan mannen getroffen.

Oorzaken

De symptomen van de ziekte van Ménière zijn te wijten aan de ophoping van fluïdum (uitvloeiende stof) in de compartimenten van het binnenoor (het labyrint). Het labyrint bevat de organen voor het evenwicht en van het gehoor (de cochlea). Het bestaat uit twee delen: het benige labyrint en het membraneuze labyrint. Het membraneuze labyrint is gevuld met endolymfe, een vloeistof die de receptoren van het lichaam bij beweging stimuleert in het evenwichtsorgaan. De receptoren geven dan aan de hersenen signalen door met betrekking tot de positie en beweging van het lichaam. In de cochlea wordt fluïdum samengeperst in reactie op geluidstrillingen. Deze stimuleren de sensorische cellen die op hun beurt signalen naar de hersenen sturen. Bij de ziekte van Ménière, interfereert de opbouw van endolymfe in het labyrint met de normale evenwichts- en hoorsignalen tussen het binnenoor en de hersenen. Deze afwijking veroorzaakt duizeligheid en andere symptomen van de ziekte van Ménière.

Alcoholmisbruik vormt een risicofactor voor de ziekte van Ménière / Bron: Jarmoluk, PixabayAlcoholmisbruik vormt een risicofactor voor de ziekte van Ménière / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Risicofactoren

Enkele risicofactoren leiden tot de ziekte van Ménière met name:

Symptomen: Aanvallen van duizeligheid, oorsuizen en gehoorverlies

Aanvallen van de ziekte van Ménière beginnen vaak zonder waarschuwing. De symptomen verergeren bij een beweging. Vaak moet de patiënt gaan liggen door de belangrijkste symptomen (duizeligheid en oorproblemen). De frequentie van de aanvallen neemt bij de meeste patiënten na verloop van tijd wel af maar bij sommigen treden de aanvallen na een lange afwezigheid plots weer op.

Duizeligheid

Draaiduizeligheid treedt veelal op in het beginstadium van de ziekte. De duurtijd van de draaiduizeligheid en de hiermee gepaarde evenwichtsproblemen bedraagt twintig minuten tot vierentwintig uur. Hierop bestaan uitzonderingen. Zo hebben sommige patiënten kortere of juist langere episodes van duizeligheid, soms zelfs tot dagen lang. Deze vinden op onregelmatige basis plaats, van dagelijks tot één keer per jaar. De ernst van elke aanval varieert, maar is vaak wel vrij ernstig. Voor de patiënt lijkt de wereld om zich heen rond te draaien. Omdat de patiënt de neiging heeft om snel te vallen, gaat hij vaak liggen. Wanneer de aanval verdwenen is, heeft de patiënt weinig symptomen, maar hij voelt zich wel onzeker en angstig.

Oren

De patiënt kampt met een veranderend (fluctuerend) gehoorverlies dat vaak slechts optreedt in één oor (eenzijdig gehoorverlies) maar sporadisch zelfs in beide oren. Daarnaast voelt hij vlak voor of tijdens de aanval een drukkend of verstopt gevoel in het oor of de oren. De patiënt kampt tevens met oorsuizen (tinnitus aurium). Tussen de aanvallen verbetert het gehoorvermogen, maar dit verergert wel na verloop van tijd. Hierdoor gaat het gehoor van geluiden met een lage frequentie (lage tonen) verloren. Het gehoorverlies neemt steeds toe waardoor de patiënt problemen met het begrijpen van spraak ervaart.

Andere symptomen

Misselijkheid, braken en zweten komen vaak voor. Diarree, buikpijn of buikkrampen zijn daarenboven gemeld bij sommige patiënten. Tot slot presenteert de patiënt zich mogelijk met hoofdpijn en/of oncontroleerbare, snelle oogbewegingen (nystagmus). Deze symptomen komen niet altijd en bij iedereen met de ziekte van Ménière tot uiting.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De arts baseert zich voor de diagnose op de drie typische symptomen van de ziekte van Ménière (draaiduizeligheid, oorsuizen en gehoorverlies van minstens 60 dB). De aanvallen van duizeligheid zijn minstens twee keer aanwezig geweest en duurden minimaal twintig minuten. Als een andere oorzaak aanwezig is voor deze symptomen, is geen sprake van de ziekte van Ménière. Hiervoor voert hij een neurologisch onderzoek uit.

Diagnostisch onderzoek

Een audiometrie is nodig om het gehoorverlies dat optreedt bij de ziekte van Ménière te tonen. Na een aanval is het gehoorvermogen meestal (bijna) normaal. Een warmte-stimulatie-test controleert de oogreflexen door het binnenoor met water op te warmen en af te koelen. Abnormale resultaten wijzen in de richting van de ziekte van Ménière. Andere diagnostische onderzoeken zijn nodig om mogelijk andere oorzaken van duizeligheid op te sporen:

Differentiële diagnose

Volgende aandoeningen hebben een sterk gelijkende symptomenreeks en zijn daarom gekend als de differentiële diagnose van de ziekte van Ménière.

Behandeling via zelfzorgmaatregelen, medicatie en operatie

De ziekte van Ménière is niet te genezen, maar dankzij enkele tips en een gezonde levensstijl leert de patiënt hiermee omgaan. Ook verlichten enkele behandelingen de symptomen.

Zelfzorg

Een evenwichtige, gezonde en zoutarme voeding (natriumbeperking) is nodig. Ook behoren regelmatige fysieke activiteiten tot een gezonde levensstijl. Cafeïne en alcohol beperkt de patiënt. Een regelmatig slaappatroon met voldoende rust is bovendien nodig. Tot slot zijn ontspanningstechnieken zoals meditatie, yoga, tai chi enzovoort nuttig om stress te voorkomen of om beter met de symptomen van de ziekte om te leren gaan.

Professionele medische zorg

Behandeling van symptomen
De arts behandelt de eventueel onderliggende aandoening waardoor de symptomen vaak verminderen of verdwijnen. Om de symptomen van de ziekte van Ménière te bestrijden, schrijft de arts medicijnen voor. Plaspillen (diuretica) nemen de druk in het binnenoor weg. Voor het behandelen van de misselijkheid en het braken zijn geneesmiddelen beschikbaar. De duizeligheid verlichten is mogelijk dankzij Diazepam (Valium) of reisziektemedicijnen, zoals Meclizine (Antivert, Bonine en Dramamine). Mogelijk injecteert de arts corticosteroïden of antibiotica (Gentamicine) in het middenoor om duizeligheid te verminderen. Een ooroperatie is nodig wanneer de symptomen ernstig zijn en de patiënt niet reageert op andere behandelingen. Hiervoor zijn verschillende operatietechnieken mogelijk. Hoortoestellen zijn nodig bij ernstig gehoorverlies. Af en toe schrijft de arts een prismabril voor om de evenwichts- en duizeligheidsklachten te verminderen. De bril is op een speciale manier geslepen en corrigeert een gebrekkige oogspierfunctie, die veroorzaakt is door een niet goed functionerend evenwichtsorgaan. Bij sommige patiënten werkt deze bril wel en dan is dit meestal onmiddellijk en blijvend, terwijl de bril bij andere patiënten niet effectief is. Alternatieve therapieën, cognitieve gedragstherapie (vorm van psychotherapie) en een drukpulsbehandeling zijn daarnaast nog mogelijke behandelingsmethoden.

Behandeling van risicofactoren
Andere geneesmiddelen die de arts soms voorschrijft om de risicofactoren te bestrijden omvatten:
  • anticoagulantia (antistollingsmiddelen)
  • antihypertensiva (geneesmiddelen die een hoge bloeddruk bestrijden)
  • diuretica (plastabletten)
  • magnesiumsupplementen
  • medicatie om migraineaanvallen te voorkomen

Tips

De patiënt blijft stil en rustig wanneer hij symptomen merkt. Zijn de symptomen aanwezig, dan mag de patiënt niet autorijden, zware machines bedienen of andere zware inspanningen leveren want dit is potentieel gevaarlijk. Felle lampen, tv kijken, en lezen tijdens de aanvallen is niet aangeraden omdat deze de symptomen verergeren. Ook plotselinge bewegingen verergeren de symptomen. Na een aanval start de patiënt geleidelijk aan weer met de activiteiten.

Complicaties

Naast de onzekerheid en angst tussen de aanvallen van de aandoening, zijn ook nog andere complicaties mogelijk. De ziekte van Ménière veroorzaakt mogelijk hyperacusis, een verhoogde gevoeligheid voor het horen van geluiden.

Prognose

De ziekte van Ménière valt onder controle te houden met de behandelingen. Des te vroeger de behandeling start, des te beter de symptomen te voorkomen zijn of de toestand verergert. In sommige gevallen is de ziekte van Ménière wel chronisch.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Ziekte van Ménière: diagnose, symptomen, behandelingZiekte van Ménière: diagnose, symptomen, behandelingDe diagnose ziekte van Ménière is vervelend voor de betreffende persoon. De ziekte heeft een grote negatieve impact op h…
Ziekte van MénièreZiekte van MénièreDe ziekte van Ménière werd beschreven door de Franse KNO-arts Prosper Ménière. Hij ontdekte dat beschadiging aan het bin…
Doofheid en Slechthorendheid bij volwassenenDoofheid en Slechthorendheid bij volwassenenDoofheid en slechthorendheid bij volwassenen kan verschillende oorzaken hebben. Het kan voorkomen dat deze ontstaan is t…
Ziekte van Ménière: duizeligheid, misselijkheid, oorsuizenZiekte van Ménière: duizeligheid, misselijkheid, oorsuizenDe ziekte van Ménière kenmerkt zich door de symptomen duizeligheid, misselijkheid en oorsuizen. Bij de ziekte van Ménièr…
De ziekte van Ménière: kenmerken en diagnoseDe ziekte van Ménière: kenmerken en diagnoseDe ziekte van Ménière (ook wel alleen Ménière genoemd) is een niet zoveel voorkomende chronische aandoening aan het binn…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Clker-Free-Vector-Images, Pixabay
  • 101 Vragen over oorsuizen en andere hoorproblemen, Auteur: Nic van Son, Uitgever: Kosmos Uitgevers, 9789021551401, april 2012, blz. 65-81, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Background, http://emedicine.medscape.com/article/1159069-overview#showall, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Causes, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/menieres-disease/basics/causes/con-20028251, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Definition, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/menieres-disease/basics/definition/con-20028251, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Differential diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/1159069-differential-diagnoses#showall, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Ménière Disease, https://medlineplus.gov/ency/article/000702.htm, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Meniere’s Disease, http://www.healthline.com/health/menieres-disease#LifestyleBehandelingen4, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Ménière’s disease, http://www.nhs.uk/conditions/menieres-disease/Pages/Introduction.aspx, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Ménière’s Disease, https://www.nidcd.nih.gov/health/menieres-disease, geraadpleegd op 13 augustus 2016
  • Optimal management of Ménière's disease, . Ther Clin Risk Manag 2015 25 februari; 11: 301-7. doi: 10,2147 / TCRM.S59023. Ecollection 2015., http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25750534, graadpleegd op 14 augustus 2016
  • What is Menière's disease ? A contemporary re-evaluation of endolymphatic hydrops., . J Neurol 2016 april; 263 Suppl 1: 71-81. doi: 10.1007 / s00415-015-7930-1. Epub 2016 15 april, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27083887, geraadpleegd op 14 augustus 2016
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay

Reageer op het artikel "Ziekte van Ménière: Duizeligheid, oorsuizen en gehoorverlies"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 01-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oorproblemen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!