InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Nefrotisch syndroom: Nierziekte met te veel eiwit in urine

Nefrotisch syndroom: Nierziekte met te veel eiwit in urine

Nefrotisch syndroom: Nierziekte met te veel eiwit in urine De nieren zijn verantwoordelijk voor het filteren van afval en water uit het lichaam. Het nefrotisch syndroom (nefrose) is een nieraandoening waarbij te veel eiwit in de urine aanwezig is door schade aan de bloedvaten van de nieren. Het nefrotisch syndroom leidt tot zwelling van de voeten en enkels, in combinatie met andere gezondheidsproblemen. De arts doet uitgebreide onderzoeken bij de patiënt om de onderliggende oorzaak van het nefrotisch syndroom te achterhalen, hetgeen nodig is voor een passende behandeling. De arts zet de behandeling zo snel mogelijk in om complicaties te voorkomen. De prognose van het nefrotisch syndroom varieert van uitstekend tot slecht. Soms zijn complicaties zoals bloedstolsels of een hogere kans op infecties namelijk niet te voorkomen.

Epidemiologie nierziekte

Het nefrotisch syndroom tast mogelijk alle leeftijdsgroepen aan. Bij kinderen komt de ziekte het meest voor tussen de leeftijd van twee en zes jaar. Deze nierziekte komt iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Oorzaken: Schade aan bloedvaten in nieren

Bij het nefrotisch syndroom ontstaat schade aan de clusters van de kleine bloedvaten in de nieren (glomeruli), waardoor de nieren niet meer goed in staat zijn om water en afval uit het lichaam te filteren. Wanneer deze bloedvaten gezond zijn, houden ze de juiste hoeveelheid eiwit in het lichaam, maar bij schade aan de bloedvaten, verlaten te veel eiwitten het lichaam via de urine (proteïnurie).

Veel mogelijke oorzaken beschadigen de bloedvaten, zoals:

Risicofactoren nefrotisch syndroom

Volgende patiënten lijden sneller aan het nefrotisch syndroom:
  • patiënten die gebruik maken van niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAIDís) en geneesmiddelen voor de bestrijding van infecties
  • patiënten met infecties zoals een hiv-infectie, virale hepatitis B en virale hepatitis C en malaria (infectieziekte met koorts, geelzucht en zwakte)
  • patiënten met nierschade als gevolg van medische aandoeningen zoals diabetes (suikerziekte) of lupus

Ascites is één van de symptomen van het nefrotisch syndroom / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Ascites is één van de symptomen van het nefrotisch syndroom / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Symptomen: Zwelling en gewichtstoename

Bij het nefrotisch syndroom verschijnt de patiënt mogelijk met volgende milde tot ernstige kenmerkende symptomen:

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

Oedeem (zwelling) is de meest opvallende eigenschap van het nefrotisch syndroom en dit is voor de arts vooral merkbaar rond de ogen en benen. Na verloop van tijd veralgemeent deze zwelling en ontstaat een gewichtstoename evenals de ontwikkeling van ascites of pleuravocht. Hematurie (bloed in de urine) en hypertensie (een verhoogde bloeddruk) verschijnen af en toe bij patiënten. Verder identificeert de arts nog bijkomende symptomen die afhankelijk zijn van de oorzaak van nefrose, zoals bijvoorbeeld diabetische retinopathie (netvliesaandoening als gevolg van suikerziekte) wanneer de patiënt lijdt aan diabetes.

Een urineonderzoek is essentieel bij de nierziekte / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen urineonderzoek is essentieel bij de nierziekte / Bron: Frolicsomepl, Pixabay
Diagnostisch onderzoek
Het nefrotisch syndroom valt op te sporen met een urineonderzoek, een bloedonderzoek en een nierbiopsie. Een urineonderzoek onthult de aanwezigheid van eiwitten in de urine (proteïnurie). Uit de bloedresultaten blijkt dat de patiënt een laag eiwitgehalte (hypoproteïnemie), een laag albuminegehalte (hypoalbuminemie), een hogere lipidenwaarde (hyperlipidemie) en een hoge cholesterolwaarde (hypercholesterolemie) heeft. Dankzij het wegnemen van een stukje weefsel uit de nier (biopsie) is de oorzaak van nefrose te achterhalen.

Differentiële diagnose

Hartfalen toont een klinische presentatie die vergelijkbaar is met deze van het nefrotisch syndroom. Maar bij hartfalen zonder een nierziekte, heeft de patiënt echter weinig of geen proteïnurie, en daarenboven heeft hij vaak met de aanwezige symptomen al een verleden van een hart- en vaataandoening. Patiënten met levercirrose hebben ook aanzienlijke vochtretentie, zowel als ascites als perifeer oedeem. Maar bij patiënten met cirrose komt ook weinig of geen proteïnurie voor, tenzij ze ook een nieraandoening hebben.

Andere differentiële diagnoses voor het nefrotisch syndroom omvatten:
  • chronische glomerulonefritis
  • diabetische nefropathie
  • focale segmentale glomerulosclerosis
  • hiv-geassocieerde nefropathie
  • IgA nefropathie
  • lichte ketengerelateerde nieraandoeningen
  • membraneuze glomerulonefritis
  • minimal change ziekte
  • sikkelcelnefropathie (door sikkelcelziekte)
  • stralingsnefropathie (door radiotherapie)

Een heleboel medicijnen zijn beschikbaar voor de behandeling van het nefrotisch syndroom / Bron: Stevepb, PixabayEen heleboel medicijnen zijn beschikbaar voor de behandeling van het nefrotisch syndroom / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling met medicatie en voeding

Medicatie

De arts behandelt de onderliggende aandoening van het nefrotisch syndroom met volgende medicijnen:
  • bloeddruk verlagende medicatie zoals angiotensine-converting enzyme remmers (ACE-remmers) en angiotensine receptor blokkers (ARB's)
  • bloedverdunners voor de behandeling of voorkoming van bloedstolsels
  • cholesterolverlagende medicijnen (statines)
  • immuunsysteem onderdrukken medicijnen (immunosuppressiva)
  • plaspillen (diuretica)

Het nemen van vitamine D-supplementen is nodig op lange termijn als de patiënt niet reageert op de behandeling.

Voeding

Daarnaast zijn voedingsaanpassingen belangrijk bij het nefrotisch syndroom, omdat ongezond voedsel de nieren verder beschadigt. Magere eiwitbronnen of zelfs plantaardige eiwitten zijn aanbevolen, want deze eiwitarme voeding is niet belastend voor de nieren. Ook is het nodig om de hoeveelheid vet en cholesterol in de voeding te verminderen om het cholesterolgehalte op peil te krijgen. Op deze manier is de kans op het krijgen van hart- en vaatziekten eveneens lager. Tot slot is een lagere zoutinname gewenst om zo de zwelling te minimaliseren.

Prognose nefrose

De prognose van nefrose is variabel. Sommige patiënten herstellen van deze nierziekte. Anderen ontwikkelen op lange termijn een nierziekte en hebben nierdialyse en uiteindelijk een niertransplantatie nodig. Af en toe komt een patiënt te overlijden als gevolg van het nefrotisch syndroom. De belangrijkste doodsoorzaak is sepsis (bloedvergiftiging).

Complicaties van te veel eiwit in de urine

Complicaties die voortvloeien uit het nefrotisch syndroom omvatten:

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Nefrotisch syndroom: symptomen, diagnose en behandelingNefrotisch syndroom: symptomen, diagnose en behandelingWanneer de nieren opeens te veel eiwit afscheiden is er sprake van het nefrotisch syndroom. Het eiwitniveau in het bloed…
Galloway-Mowat syndroom: Afwijkingen aan nieren en hersenenGalloway-Mowat syndroom: Afwijkingen aan nieren en hersenenHet Galloway-Mowat syndroom is een erfelijke aandoening waarbij de patiënt kampt met ernstige afwijkingen aan de hersene…
Nefrose of nefrotisch syndroom, symptomen en behandelingNefrose of nefrotisch syndroom, symptomen en behandelingDe nieren zijn twee belangrijke organen die aan de rugzijde van het lichaam liggen. Met één nier kan je goed leven, maar…
Proteïnurie: waarom worden eiwitten via de urine afgevoerd?Proteïnurie: waarom worden eiwitten via de urine afgevoerd?Door nieraandoeningen kan het voorkomen dat gif- en afvalstoffen in het lichaam opbouwen, terwijl gunstig werkende eiwit…
Denys Drash-syndroom: Afwijkingen aan nieren en genitaliënDenys Drash-syndroom: Afwijkingen aan nieren en genitaliënHet Denys Drash-syndroom is een zeldzame erfelijke aandoening waarbij de patiënt een aangeboren nieraandoening heeft in…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 25 februari 2017:
  • Causes, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/nephrotic-syndrome/basics/causes/con-20033385
  • Clinical Presentation, http://emedicine.medscape.com/article/244631-clinical-presentation#showall
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Definition, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/nephrotic-syndrome/basics/definition/con-20033385
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/244631-differential-diagnoses#showall
  • Minimal change disease, https://medlineplus.gov/ency/article/000496.htm
  • Minimalchange-ziekte, https://www.nvn.nl/nierziekten-en-behandeling/nierziekten/minimalchange-ziekte
  • Nephrotic syndrome (a kidney disease): Causes, symptoms, treatment, and diet, http://www.belmarrahealth.com/nephrotic-syndrome-kidney-disease-causes-symptoms-treatment-diet/
  • NEPHROTIC SYNDROME, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 584-586
  • Nephrotic syndrome, https://medlineplus.gov/ency/article/000490.htm
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/244631-overview#showall
  • Risk factors, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/nephrotic-syndrome/basics/risk-factors/con-20033385
  • Tests & Diagnosis, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/nephrotic-syndrome/basics/tests-diagnosis/con-20033385
  • Afbeelding bron 1: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Nefrotisch syndroom: Nierziekte met te veel eiwit in urine"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 10-09-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Nieraandoeningen
Bronnen en referenties: 17
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!