InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Insectenbeet herkennen: puntjes, vlekjes, bultjes & zwelling

Insectenbeet herkennen: puntjes, vlekjes, bultjes & zwelling

Insectenbeet herkennen: puntjes, vlekjes, bultjes & zwelling Een insectenbeet kan irritaties geven en vaak is het ook zichtbaar op de huid. Een insectenbeet kan bijvoorbeeld een rood vlekje, meerdere rode vlekken of een bultje geven, zwelling, of er zijn twee puntjes zichtbaar. Een insectenbeet kan ook gepaard gaan met jeuk of pijn. Wanneer de pijn en de rode zwelling aanhouden of verergeren, betekent dit meestal dat de wond ontstoken is. Als je door een insect gebeten bent wil je graag weten om welke insectenbeet het gaat, zodat je weet of en welke maatregelen je moet nemen. Aan de hand van welke verschijnselen en kenmerken kun je een insectenbeet herkennen en hoe weet je door welk insect je gebeten of gestoken bent? Ga naar de huisarts in geval van een ontstoken insectenbeet.

Insectenbeet herkennen

Een rode plek op de huid, die gepaard gaat met jeuk en zwelling, kan wijzen op een insectenbeet. Vooral in de lente en zomer kan je erdoor getroffen worden. Een insectenbeet is vaak lastig te herkennen. Tocht wil je vaak wel weten wat je heeft gebeten of gestoken, zodat je passende maatregelen kan nemen.

Muggenbult / Bron: ProjectManhattan, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Muggenbult / Bron: ProjectManhattan, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Muggenbult door een muggenbeet

Muggen zijn vliegende insecten. Hoe kan je een insectenbeet van deze lastpak herkennen? Bijna onmiddellijk nadat een mug je heeft gebeten, heb je last van flinke jeuk en ontstaat er een klein rood bultje. Door aan het muggenbuiltje te krabben kan het uitgroeien tot een rode tot bleke verheven zwelling, bekend van galbulten. In sommige gevallen zie je een kleine stipje in het midden van de bult. Het is niet ongewoon om meerdere bulten tegelijkertijd te krijgen; vaak word je op meerdere plekken gebeten.

Allergische reactie op een muggenbult
Bij een muggenbeet injecteert de mug een klein beetje speeksel in de open wond. Dit speeksel bevat allerlei antistollingsstoffen om te voorkomen dat het bloed te snelt stolt, zodat de mug de tijd heeft om zich te laven aan het mensenbloed. Het lichaam reageert altijd een beetje op deze stoffen middels een lichte allergische reactie, waarbij er histamine vrij komt rond de wond. Soms is er sprake van een ernstiger reactie, waarbij (flinke) jeuk, zwelling en roodheid, en gezwollen lymfeklieren, optreden. De zwelling kan zich zelfs over een heel lichaamsdeel verspreiden, wat pijnlijk is. Kinderen krijgen vaak een sterkere reactie op een muggenbult dan volwassenen.

Vlooienbeet bij mensen herkennen / Bron: Maslesha, Wikimedia Commons (CC BY-4.0)Vlooienbeet bij mensen herkennen / Bron: Maslesha, Wikimedia Commons (CC BY-4.0)

Rood bultje door vlooienbeet

Een vlooienbeet doet zich meestal voor op de onderbenen en voeten. Het ziet eruit als een rood bultje op de plek van de beet met centraal een bloedkleurig puntje. Een vlooienbeet geeft veel jeuk met krabeffecten. Soms treedt er een overgevoeligheidsreactie op door het speeksel van de vlooien. Hierdoor krijg je niet alleen last van jeukende bultjes, maar ook een rode uitslag over de rest van je lichaam. Zorg ervoor dat je niet gaat krabben, want dit zorgt voor nog mer jeuk.

Twee puntjes op de huid door een spinnenbeet

Nagenoeg alle spinnen zijn giftig, maar de meeste spinnenbeten worden veroorzaakt door ongevaarlijke spinnen. En de meeste spinnen beschikken over te korte of te zwakke tanden om door je huid heen te komen. De volgende symptomen kunnen optreden na een spinnenbeet:
  • De huid op de plaats van de spinnenbeet kan gaan zweren of er kan een rood-paarse blaar ontstaan;
  • Er zijn mogelijk twee puntjes op de huid zichtbaar die pijn en branderig gevoel veroorzaken;
  • Je kan last krijgen van krampen in de buik, hoofdpijn, spierpijn of sterk transpireren;
  • Er kan pijn, jeuk, roodheid en zwelling optreden rond het bijtgebied.

Beet van een zandvlieg / Bron: Mariegriffiths, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Beet van een zandvlieg / Bron: Mariegriffiths, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Rode bultjes door een beet van een zandvlieg

Zandvliegen zijn familie van bloedetende vliegen en lijken op kleine muggen. De zandvlieg kan de ziekte leishmaniasis overbrengen. De zandvlieg komt voor in landen rond de Middellandse zee en tropische gebieden. Op vakantie in Spanje of Italië kan je deze zandvlieg tegenkomen. In Nederland komt deze lastpak niet voor vanwege het koudere klimaat. Gezien de klimaatverandering zal het waarschijnlijk niet al te lang meer duren voordat de zandvlieg zich ook in Nederland vestigt. In het algemeen zijn beten van de zandvlieg pijnlijk en er kunnen rode bultjes en blaren ontstaan met een rode vlek eromheen. Deze kunnen worden geïnfecteerd of leiden tot ontsteking van de huid.

Jeukende rode bultjes door de vogelmijt

Bij afwezigheid van de natuurlijke gastheer van de vogelmijt, kan deze lastpak zich ook op zoogdieren en mensen parasiteren. Ze kruipen veelal via een verlaten vogelnesten onder een dak naar binnen, vooral in de periode mei-juni. De huiduitslag die ontstaan als ene vogelmijt zich 's nachts aan je heeft gevoed, kan bestaan uit jeukende rode bultjes van enkele millimeters in doorsnede. Deze bultjes doen zich vooral voor op 's nachts onbedekte huidgedeelten.

Erythema migrans als symptoom van de ziekte van Lyme / Bron: Hannah Garrison, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)Erythema migrans als symptoom van de ziekte van Lyme / Bron: Hannah Garrison, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)

Rood vlekje door een tekenbeet

Teken zijn geleedpotigen, komen veel voor in Nederland en ze leven vooral in struikgewassen, grassen en heide, dus ook in de tuin. De diertjes worden aangetrokken tot mensen en hun vierbenige huisdieren om zich aan te voeden. Teken zijn kleine platte spinnetjes. Een tekenbeet is op zich ongevaarlijk en veroorzaakt nagenoeg geen merkbare symptomen. Een klein rood plekje op de plaats van de tekenbeet is vaak het enige wat je ziet en dit is een normale huidirritatie. En wanneer een teek je net heeft gebeten, lijkt het of er een zwart puntje op de huid zit. Het is verstandig de huisarts te raadplegen als je na enkele dagen tot weken een verkleuring of rode vlek rond de tekenbeet of elders waarneemt. Sommige teken zijn besmet met bacteriën en kunnen ziekten overdragen, zoals de ziekte van Lyme. Erythema migrans duidt op een karakteristieke rode plek, welke zich langzaamaan uitbreidt tot een bleek-rode ring die in het midden lichter van kleur is. Bij grofweg de helft van de mensen met de ziekte van Lyme treedt dit verschijnsel op. De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de Borrelia bacterie die wordt overgedragen door de teek en gepaard gaat met vermoeidheid, rillingen, koorts, hoofdpijn, gezwollen lymfeklieren, spierpijn en gewrichtspijn;

Rode, jeukende bultjes door rode mierenbeten / Bron: Thjis, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Rode, jeukende bultjes door rode mierenbeten / Bron: Thjis, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

(Rode) mierenbeet

De in Nederland voorkomende rode en zwarte mieren kunnen bijten, maar een mierenbeet is ongevaarlijk. Nadat je bent gebeten door zo'n lastpak, kan je last krijgen van een klein rood vlekje dat wat jeukt. Rode mieren zijn vaak agressiever ingesteld dan zwarte mieren en een beet van de rode mier is vaak pijnlijker. Vaak zwelt de huid ook een beetje op en er kunnen vochtblaasjes ontstaan.

Gezwollen rode vlekken met blaarvorming door vuurmier

Vuurmieren (Solenopsis) zijn insecten die behoren tot de mieren en ze worden gevreesd om hun pijnlijke steek. In Nederland komen ze in de vrije natuur niet voor, maar soms worden ze in huizen aangetroffen als ze per ongeluk zijn geïmporteerd. Hoe kan je deze insectenbeet herkennen? Een steek van een vuurmier kenmerkt zich door gezwollen rode vlekken met een blaar erbovenop. Dit komt door het gif van de vuurmier. De streek doet pijn en jeukt en dit kan wel een week aanhouden.

Beten van een bedwants / Bron: Andybrookestar, Wikimedia Commons (Publiek domein)Beten van een bedwants / Bron: Andybrookestar, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Klein rood, jeukend bobbeltje of vlekje door bedwantsenbeet

Een bedwants (vroeger 'wandluis' genoemd) is een kleine, bloedzuigende parasiet. De bedwants voedt zich met bloed van warmbloedige dieren en de mens. Een bedwantsenbeet kan je het beste herkennen aan de rode bultjes of vlekken op de huid, vaak vlak bij bloedvaten die vlak onder het oppervlak van de huid liggen.Als een bedwants verstoord wordt tijdens het voeden, bijt hij meerdere keren en zodoende kan er een rijtje van rode bultjes ontstaan. Er ontstaan tevens kleine zwellingen. De plekjes gaan gepaard met jeuk.

Bijensteek, wespensteek of hommelsteek herkennen

De hommels, wespen en bijen behoren tot de orde van insecten die 'vliesvleugeligen' wordt genoemd. Ze kunnen steken als ze zich bedreigd voelen. Hommels steken zelden. Een wespensteek of bijensteek kan pijnlijk zijn. Op de plaats waar je gestoken bent, ontstaat roodheid, zwelling en jeuk. Bij 10% van de getroffen mensen ontstaat een flinke lokale reactie, niet te verwarren met een allergische reactie.

Beet van een daas / Bron: BjornW, Wikimedia Commons (CC BY-1.0)Beet van een daas / Bron: BjornW, Wikimedia Commons (CC BY-1.0)

Pijnlijk, klein wondje door dazenbeet

De bloedzuigende dazen zijn steekvliegen. In de volksmond worden ze vaak 'horzels' genoemd, maar deze benaming is niet juist. Echte horzels kunnen in het geheel niet bijten of steken. Een dazenbeet is geen zeldzaam verschijnsel. Het is een agressief diertje dat zich in de huid vastbijt met zijn scherpe tandjes. Hij zuigt dan enthousiast het vrijkomende bloed op. Het beestje kan zelfs door dunne (zomer)kleding heen bijten. Een dazenbeet is te herkennen als een dikke rode, pijnlijke, jeukende plek. Altijd alert blijven na een dazenbeet voor een lokale bacteriële infectie. Door de beet kan de daas bacteriën van de huid van de ene prooi naar de beetwond in de huid van de andere prooi overbrengen.

Tips om insectenbeten te voorkomen en te behandelen

Hoewel de meeste insectenbeten onschadelijk zijn, kunnen sommige ziekten verspreiden zoals (in Nederland) de ziekte van Lyme. Je kunt evenwel bepaalde maatregelen nemen om de risico's te verminderen. Om insectenbeten te voorkomen, worden de volgende maatregelen geadviseerd:

Gebruik insectenwerend middel

Gebruik dat 30-50% DEET bevat op blootgestelde huid en kleding om te beschermen tegen muggen, teken en andere insecten. Volg altijd de instructies op die op het afweermiddel staan vermeld. Als je ook een zonnebrandcrème draagt, breng dan eerst de zonnebrandcrème aan, laat het drogen en breng dan het insectenverdrijvend middel aan. Gebruik geen zonnebrandmiddelen die insectenwerend middel bevatten, aangezien zonnebrandcrème royaal en vaak moet worden aangebracht, terwijl insectenwerend middel spaarzaam moet worden aangebracht.

Geschikte kleding dragen en controleren op teken

Draag geschikte kleding. Als je wandelt in een dicht bebost gebied, kleed je dan op de juiste manier om insectenbeten te voorkomen. Bedek de blootgestelde huid zo veel mogelijk door het dragen van shirts met lange mouwen, lange broeken, sokken en gesloten schoenen in plaats van sandalen. Voor extra bescherming trek je je sokken over je broek en stop je je shirt in je broek. Teken zitten vaak in dichte begroeiingen en struiken. Dus op het pad lopen, is beter. Na het wandelen is het belangrijk om jezelf en je wandelpartner direct op teken te checken. Een teek gevonden? Verwijder hem dan direct.

Gebruik een muggennet of klamboe

Als je in de vrije natuur slaapt, gebruik dan een muskietennet om je tegen muggen te beschermen. Kijk voor een die is voorbehandeld met insecticide. Als de klamboe de vloer niet bereikt, stop het dan onder de matras voor maximale bescherming.

Behandeling van insectenbeten

Om insectenbeten en -steken zelf te behandelen, worden de volgende tips geadviseerd:
  • Voor pijnlijke beten, zoals een bijensteek, neem een ​​vrij verkrijgbare pijnstiller, zoals paracetamol.
  • Een insectenbeet die jeukt kan behandeld worden met een ijsklontje of een vrij verkrijgbare anti-jeuk crème, bijvoorbeeld Azaron anti-jeukcrème.
  • Een andere optie is om ​​vrij verkrijgbare antihistaminica (pillen) in te nemen.
  • Om het zwellen te verminderen, breng je een ijsklontje aan op de beet (kijk uit dat de huid niet bevriest).
  • Als je ernstige symptomen ervaart na een insectenbeet, zoals huiduitslag, koorts of spierpijn, raadpleeg dan onmiddellijk een arts.
  • Neem contact op met de huisarts als het niet lukt de teek te verwijderen of de teek mogelijk langer dan 24 uur in je huid heeft gezeten; indien na enkele dagen tot weken een verkleuring of rode vlek rond de tekenbeet ontstaat of als je na dagen, weken tot maanden griepachtige klachten ontwikkelt, evenals gewrichtsklachten, uitstralende pijn of minder kracht.

Lees verder

© 2017 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Huidziekte herkennenHuidziekte herkennenEen huidziekte is een ziekte of afwijking aan de huid, veroorzaakt door een bacterie, schimmel, virus, allergie, geneesm…
Wijnvlekken verwijderenWijnvlekken verwijderenGezellig met een glas wijn op de bank en dan hups daar gaat het geestrijke vocht. Op de blouse, de bank, de broek, het k…
Hoe verwijder ik snel en gemakkelijk rodewijnvlekken?Hoe verwijder ik snel en gemakkelijk rodewijnvlekken?Het gebeurt ons allemaal wel eens, per ongeluk stoot je je rode wijn om. En zit er een rodewijnvlek op uw kleren of op v…
Insectenbeet vaak hinderlijk, soms levensgevaarlijkInsectenbeet vaak hinderlijk, soms levensgevaarlijkVooral in de zomer wemelt het van zoemende en stekende insecten, zoals bijen, wespen, muggen. De Bij en de Wesp steken a…
Jupiter, planeet in ons zonnestelselJupiter, planeet in ons zonnestelselJupiter is vanaf de zon gezien de vijfde planeet van ons zonnestelsel. Deze gasreus, welke voornamelijk uit gas bestaat,…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: André Karwath Aka Aka, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
  • AAD. Tips to prevent and treat bug bites https://www.aad.org/public/skin-hair-nails/injured-skin/bug-bites-and-stings (ingezien op 4-6-2019)
  • Gezondheidsplein. Muggenbeet. https://www.gezondheidsplein.nl/dossiers/insectenbeet-herkennen/muggenbeet/item119127 (ingezien op 12-7-2017)
  • Gezondheidsplein. (Rode) mierenbeet. https://www.gezondheidsplein.nl/dossiers/insectenbeet-herkennen/rode-mierenbeet/item119132 (ingezien op 13-7-2017)
  • Healthline. Types of Fly Bites, Symptoms, and Treatment. http://www.healthline.com/health/fly-bites#overview1 (ingezien op 12-7-2017)
  • Healthline. What Caused This Bug Bite? http://www.healthline.com/health/bug-bites (ingezien op 12-7-2017)
  • Huidconsult. Muggenbult. http://www.huidconsult.nl/portal/index.php/Huidziekten-A-Z/Huidziekten-L-t/m-O/Muggenbeet.html#.WWYye_dxmM8 (ingezien op 12-7-2017)
  • Huidinfo. Dazenbeet. http://www.huidinfo.nl/dazenbeet.html (ingezien op 13-7-2017)
  • Medicinfo. Spinnenbeten. https://encyclopedie.medicinfo.nl/spinnenbeten (ingezien op 13-7-2017)
  • Thuisarts.nl. Ik heb een tekenbeet. https://www.thuisarts.nl/tekenbeet/ik-heb-tekenbeet (ingezien op 13-7-2017)
  • Afbeelding bron 1: ProjectManhattan, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Maslesha, Wikimedia Commons (CC BY-4.0)
  • Afbeelding bron 3: Mariegriffiths, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Hannah Garrison, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
  • Afbeelding bron 5: Thjis, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 6: Andybrookestar, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 7: BjornW, Wikimedia Commons (CC BY-1.0)

Reageer op het artikel "Insectenbeet herkennen: puntjes, vlekjes, bultjes & zwelling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 14-11-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Ongedierte in huis bestrijden
Bronnen en referenties: 17
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!