Ooginfecties door contactlenzen en tips contactlenshygiëne
Veel brildragers verkiezen contactlenzen. Ze corrigeren het gezichtsvermogen, zakken niet van de neus af bij het zweten, ze beslaan niet wanneer mensen vanuit de kou naar binnen gaan en ze zitten comfortabel. Maar een foute contactlenshygiëne of het fout dragen van contactlenzen, veroorzaakt vaak ooginfecties. Ziektekiemen blijven gemakkelijk aan de contactlens plakken en veroorzaken dan zo een infectie aan de ogen. Als deze organismen het hoornvlies of oogbindvlies binnendringen, ontstaan problemen met het gezichtsvermogen of leidt dit zelfs tot blindheid. Bij tekenen van een ooginfectie is het als eerste belangrijk om de contactlenzen niet meer te dragen en zo snel mogelijk de oogarts op te zoeken. Meestal zet hij medicijnen in, al is soms wel een invasieve behandeling nodig om de infectie te bestrijden. Diverse tips en adviezen zijn tot slot beschikbaar voor het voorkomen van ooginfecties.
Diverse micro-organismen veroorzaken bij contactlensdragers mogelijk
ooginfecties.
Bacteriën
De ‘normale’ bacteriën op onze huid, mond en neus, in medische termen gekend als ‘commensalen’ veroorzaken normaalgesproken geen schade. De combinatie van veel commensalen op de
contactlenzen en eventuele kleine schaafplekken op het oog zijn mogelijk zeer gevaarlijk.

Regelmatig de handen wassen is nodig /
Bron: Gentle07, Pixabay Staphylococcus aureus
Ongeveer een derde van de contactlensdragers heeft
Staphylococcus aureus in hun neus. Deze
verspreiding van deze
stafylokokkenbacteriën gebeurt snel door de handen aan de ogen aan te brengen. De behandeling hiervan is moeilijk. Mensen die contactlenzen dragen, wassen het best regelmatig de handen (
goede handhygiëne) en houden de contactlenzen steriel om een ooginfectie te voorkomen.
Pseudomonas aeruginosa
Pseudomonas aeruginosa is een bacterie die een snel bewegende infectie van het hoornvlies veroorzaakt en dan een gat in het oog achterlaat. Sommige mensen verliezen zelfs permanent het gezichtsvermogen door deze bacteriële ooginfectie. Het is van vitaal belang om de contactlenzen en de lenshouder op de juiste manier te reinigen en desinfecteren en de contactlenzen niet langer in te houden dan aanbevolen. Milde bacteriële infecties van het oogoppervlak verdwijnen meestal na een behandeling met antibiotische
oogdruppels die de patiënt wel moet nemen via correcte
oogdruppelrichtlijnen.
Parasieten
Acanthamoeba zijn kleine eencellige diertjes die in het water leven en dan vooral in leidingwater, water van zwembaden en
sauna’s. Ze infecteren snel het oog bij het dragen van contactlenzen in het water. In een sauna is het verder belangrijk om (indien mogelijk) geen lenzen te dragen, maar in plaats daarvan een bril. Acanthamoeba zijn bijgevolg de reden waarom het gebruik van gewoon leidingwater, gedestilleerd water of gebotteld water niet aangeraden is om de contactlenzen te reinigen. Keratitis veroorzaakt door deze parasieten (
Acanthamoeba keratitis) is erg moeilijk te behandelen. Mogelijk is zelfs een
hoornvliestransplantatie nodig.
Schimmels
Af en toe krijgen contactlensdragers te maken met een
schimmelinfectie aan de ogen, die soms leiden tot volledige blindheid. De oogarts behandelt deze ooginfectie met
antimycotische (tegen schimmels) oogdruppels of orale (via de mond ingenomen) pillen.
Virussen
Het
herpes simplex-virus is gekend voor het veroorzaken van
koortsblaasjes of een
seksueel overdraagbare aandoening. Dit virus is evenwel ook in staat om keratitis te veroorzaken. De overdracht van het virus gebeurt door het aanraken van een actieve herpeszweer en vervolgens het oog aan te raken. Virussen die hogere luchtweginfecties en
waterpokken veroorzaken, veroorzaken soms ook infecties aan het hoornvlies.
Virale conjunctivitis is meestal afkomstig van het verkoudheidsvirus. Een virus verspreidt zich gemakkelijk naar het andere oog of naar anderen. Meestal volgt een afwachtend beleid bij een
virale ooginfectie, maar het verlichten van de symptomen is mogelijk door het gebruik van een koud kompres en
kunsttranen. Verder beveelt de arts soms
corticosteroïde oogdruppels aan om de zwelling te verminderen.

Het dragen van make-up rond de ogen is een risicofactor voor een ooginfectie /
Bron: Manuel Marín, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)
Ooginfecties bij contactlensdragers komen sneller tot uiting bij volgende risicofactoren:
- een intolerantie voor oplossingen
- een langer dan aanbevolen draagtijd van de lenzen
- een slechte hygiëne van de lensdrager zoals de handen onvoldoende wassen
- een slechte verzorging van de lenzen zoals de lenshouder niet schoon houden en tijdig vervangen
- make-up rond de ogen (dit komt mogelijk onder een contactlens terecht wat leidt tot irritatie of een vettige film op de lens)
- niet passende contactlenzen
- reiniging van de contactlens met speeksel, leidingwater, zoutoplossing, …
- slapen, zwemmen, douchen, baden en een sauna nemen met contactlenzen in
- versleten lenzen / overmatige slijtage van lenzen
Conjunctivitis
Contactlensdragers lopen meer kans op het ontwikkelen van
conjunctivitis. Hierbij ontstaat een
ontsteking van de conjunctivia (
oogbindvlies), hetgeen het witte deel van het oog is dat de binnenkant van de oogleden bedekt. Zowel bacteriële conjunctivitis als virale conjunctivitis zijn mogelijk.
Keratitis
Mensen die contactlenzen dragen, krijgen vaker te maken met
keratitis, een ontsteking van het hoornvlies, de heldere buitenste laag van het oog. Een diepe hoornvliesontsteking leidt tot
droge ogen,
hoornvlieslittekens en
hoornvlieszweren. Zowel bacteriën, parasieten, schimmels en virussen zijn in staat om keratitis te veroorzaken bij contactlensdragers.
Alarmtekens
Wanneer contactlensdragers volgende tekenen ervaren, is het belangrijk om onmiddellijk de contactlenzen te verwijderen uit de ogen:
Diagnose en onderzoeken
Naar de oogarts
Het is bij tekenen van een ooginfectie belangrijk om meteen de oogarts te contacteren. Sommige oogproblemen zijn potentieel ernstig en vereisen een onmiddellijke behandeling om het gezichtsvermogen te redden. De contactlensdrager neemt vervolgens de contactlenzen in een hoes mee naar de oogarts zodat hij deze kan bekijken en een idee krijgt van het onderliggend probleem. Soms moet de oogarts culturen afnemen van de contactlenzen om de oorzaak van de ooginfectie te bepalen. Deze symptomen wijzen mogelijk ook op een allergische reactie op de lenzen zelf of op een andere
oogirritatie zoals stuifmeel.
Vraaggesprek
De oogarts overloopt de geschiedenis van de patiënt en de aanwezige symptomen en de duur van deze tekenen. Daarna geeft de patiënt informatie mee over het type contactlenzen het soort contactlensoplossing, desinfecteermiddel en spoelmiddel, de draagtijd van de contactlenzen, de frequentie van de vervangingen, de problemen met het gezichtsvermogen, …
Diagnostisch onderzoek
De oogarts controleert bij het
oogonderzoek het gezichtsvermogen waarbij de patiënt een bril draagt omdat hij de contactlenzen verwijderd heeft. Als het zicht slecht blijft, is wellicht sprake van een ernstig probleem. De oogarts kijkt in de ogen met verschillende soorten licht. Daarna voert hij mogelijk een
corneatopogafie uit, waarbij hij een idee krijgt over de kromming, de kracht en de dikte van de hoornvliezen. Ook brengt de oogarts mogelijk
fluoresceïne aan op het oog. Hierdoor ziet hij duidelijk
schaafwonden en zweren op het hoornvlies. De oogarts dient hiervoor vaak verdovende oogdruppels toe om het onderzoek te vergemakkelijken. Zodra het verdovingsmiddel is uitgewerkt, keert de oogpijn terug (dat is normaal). Bij schijnbaar ernstige infecties neemt de oogarts oogculturen en stuurt hij deze ter evaluatie naar het laboratorium. Het meenemen van de contactlenzen en/of de bewaardoos is belangrijk voor de oogarts zodat hij op deze manier culturen van het infectieuze organisme kan identificeren.
Behandeling oogproblemen door oogdruppels
Afhankelijk van de oorzaak van de infectie, zet de arts specifieke oogdruppels met
antibiotica in. Voor het verminderen van de zwelling zijn steroïde oogdruppels nuttig. Zelden is ziekenhuisopname vereist. Na de behandeling is het mogelijk dat de oogarts andere contactlenzen voorschrijft, al kan het zijn dat de patiënt deze even niet mag gebruiken om de ogen voldoende te laten genezen. In zeldzame gevallen is een chirurgische behandeling voor de ooginfectie noodzakelijk.
Tips voor preventie van ooginfecties
Een goede
contactlenshygiëne is essentieel. Dankzij volgende richtlijnen is het mogelijk om het risico op een ooginfectie te verminderen:
- de contactlenzen enkel kopen bij een oogarts of een erkende specialist en niet online of via een supermarkt
- de contactlenzen niet dragen in de douche, het bad of de sauna en ook niet bij het zwemmen
- de contactlenzen niet met anderen delen
- de contactlenzen uitdoen bij het slapen; schadelijke micro-organismen houden namelijk van vochtige, warme omgevingen. Een uitzondering hierop vormen de nachtlenzen die juist bedoeld zijn om enkel ’s nachts te dragen zodat het gezichtsvermogen overdag meteen scherp is. De contactlenzen zitten bij niet-gebruik in een desinfecterende en verse oplossing.
- de etiketten zorgvuldig lezen en de instructies van het gebruik van de contactlenzen en de contactlensvloeistof
- de handen vaak en grondig wassen alvorens de contactlenzen te gebruiken
- de lenshouder schoonhouden en om de drie maanden vervangen
- de reinigingsoplossing niet opnieuw gebruiken; elke dag een nieuwe contactlensoplossing uit de winkel gebruiken is noodzakelijk
- een regelmatig oogonderzoek laten uitvoeren om de ooggezondheid te laten controleren
- geen decoratieve contactlenzen kopen; deze zijn vaak onveilig hetgeen de kans op een ooginfectie doet toenemen
- goed passende contactlenzen kopen; hiervoor is het verstandig om eerst advies in te winnen bij een contactlensspecialist of een oogarts
- op de contactlens wrijven bij het schoonmaken
- voldoende rust geven aan de ogen en de contactlenzen dus overdag ook eens af en toe uitdoen; de contactlenzen mogen niet langer dan 10 à 12u na elkaar gedragen worden
Lees verder