InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Pitting oedeem: Zwelling van weefsels met indeuking bij druk

Pitting oedeem: Zwelling van weefsels met indeuking bij druk

Pitting oedeem: Zwelling van weefsels met indeuking bij druk Oedeem is een symptoom waarbij een zichtbare zwelling van een lichaamsweefsel ontstaat. Dit is het gevolg van een vochtophoping in de weefsels. Wanneer een indeuking overblijft nadat de gezwollen huid is ingedrukt (bijvoorbeeld met een vinger of door het dragen van strakke kledij), staat dit bekend als ‘pitting oedeem’. Pitting oedeem is normaal gesproken niet ernstig, maar veel onderliggende aandoeningen zijn verantwoordelijk voor dit symptoom en vereisen een (dringende) medische behandeling. Nadat dit probleem verholpen is, verdwijnt pitting oedeem normaal gesproken. Enkele symptomen gaan mogelijk gepaard met het gezwollen weefsel, zoals bijvoorbeeld een opgeblazen of doof gevoel en soms ook tintelingen aan het getroffen gebied.

Terminologie: Pitting versus niet-pitting oedeem

Oedeem treedt op wanneer vocht zich ophoopt in de weefsels, waardoor een zwelling ontstaat. Wanneer druk wordt uitgeoefend op een gezwollen plek, ontstaat hierdoor een kuiltje in de huid. Bij niet-pitting oedeem keert de huid terug naar de gezwollen vorm zodra de druk verwijderd is.

Oorzaken: Kuiltje in lichaamsweefsels door uitoefening van druk

Overtollige vloeistof hoopt zich op in de weefsels. Bij een druk op de zwelling (bijvoorbeeld door het dragen van sokken of strakke kledij), blijft bij pitting oedeem een kuiltje aanwezig. De indeuking op de huid is te wijten aan de vloeistof die uit de capillairen (haarvaten) in het onderhuidse weefsel lekt

Risicofactoren van pitting oedeem

Aandoeningen

Diverse aandoeningen zijn bekend voor pitting oedeem zoals:

Omgevingsfactoren

Medicatie
Enkele medicijnen verhogen de kans op het krijgen van pitting oedeem:
  • een intraveneuze (via een ader) vochttoediening
  • medicijnen die oestrogeen aanvullen
  • medicijnen voor de behandeling van een hoge bloeddruk
  • niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's)
  • steroïden
  • thiazolidinediones, een klasse geneesmiddelen die inzetbaar is voor de behandeling van diabetes mellitus type 2

Zwaarlijvigheid is een risicofactor voor pitting oedeem / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)Zwaarlijvigheid is een risicofactor voor pitting oedeem / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)
Andere omgevingsfactoren
Andere bijdragende omgevingsfactoren omvatten:

Symptomen: Putjes blijven in huid staan

Oedeem verschijnt bijna overal in het lichaam optreden, ook in de hersenen en de ogen. Maar het is het duidelijkst aanwezig in de benen, voeten, enkels en armen. Een zwelling veroorzaakt door oedeem geeft de huid een strak uiterlijk dat zwaar of pijnlijk aanvoelt. Andere symptomen zijn afhankelijk van de oorzaak, maar bestaan uit bijvoorbeeld
  • een doof gevoel
  • een onverklaarbare hoest
  • een opgeblazen gevoel
  • huid die gezwollen of stijf aanvoelt
  • huid die warm of warm aanvoelt
  • kortademigheid en moeite met ademhalen
  • krampen
  • pijn in de gezwollen gebieden
  • pijn op de borst
  • tintelende of branderige gevoelensrond de zwelling
  • vermoeidheid of een verminderde dagelijkse energie (asthenie)
  • waterretentie (vocht vasthouden)

Pijn op de borst is een alarmteken / Bron: Freestocks.org, PexelsPijn op de borst is een alarmteken / Bron: Freestocks.org, Pexels

Alarmsignalen

Patiënten met kortademigheid, ademhalingsproblemen, pijn op de borst, duizeligheid, verwardheid, flauwvallen of een zwelling in een enkel lichaamsdeel, moeten onmiddellijk medische hulp inroepen. Wanneer pijn in de benen en de zwelling blijven bestaan nadat de patiënt meerdere uren heeft gezeten, wijst dit soms op een diep veneuze trombose. Ook dan is dringend medische hulp nodig.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek
Pitting oedeem diagnosticeert de arts vaak met een lichamelijk onderzoek. De arts drukt dan ongeveer vijftien seconden lang op de gezwollen huid om te controleren of een blijvende indeuking aanwezig blijft. Het is wel belangrijk om de onderliggende oorzaak te identificeren. De arts heeft daarom nog een gedetailleerde medische geschiedenis en een lijst van gebruikte medicijnen van de patiënt nodig.

Een bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay
Diagnostisch onderzoek
De arts zet naast een fysiek onderzoek nog meerdere onderzoeken in om de oorzaak van pitting oedeem op te sporen, zoals een bloedonderzoek, een urineonderzoek, een echocardiografie (onderzoek van het hart met behulp van geluidsgolven) en beeldvormende onderzoeken, zoals een röntgenfoto (toont vochtretentie en longproblemen).

Stadiëring
Pitting oedeem is ingedeeld op basis van de diepte en de duur van de indeuking. Hierdoor is het mogelijk om de ernst van het symptoom te bepalen, maar ook is dit belangrijk voor het opsporen van de oorzaak en het bepalen van het juiste behandelplan.
  • Graad 1: De door de arts toegepaste druk laat een indeuking van 0-2 millimeter (mm) achter die onmiddellijk terugkaatst. Dit is het minst ernstige type pitting oedeem.
  • Graad 2: De druk laat een indeuking van 3-4 mm achter die terugkaatst in minder dan 15 seconden.
  • Graad 3: De druk laat een indeuking van 5-6 mm achter die tot 30 seconden duurt om terug te kaatsen.
  • Graad 4: De druk laat een indeuking van 8 mm of dieper achter. Het duurt meer dan 20 seconden om terug te kaatsen.

Behandeling van indeuking in huid

De arts behandelt de onderliggende oorzaak van pitting oedeem. Conservatieve behandelingen zijn mogelijk. Hierbij moet de patiënt compressiekousen dragen om de bloedsomloop te verbeteren, en het gezwollen ledemaat boven het niveau van het hart houden. De arts schrijft soms diuretica (plaspillen) voor om het overtollig vocht weg te spelen. In ernstige gevallen is vaatchirurgie vereist.

Prognose van zwelling van weefsel met indeuking

Pitting oedeem is een veel voorkomend symptoom dat meestal verdwijnt wanneer de onderliggende oorzaak is behandeld.

Preventie

Sommige aanpassingen in de levensstijl (gewicht verliezen, voldoende bewegen, niet te lang blijven zitten of staan) en de voeding (zoutarme voeding) verminderen de kans op het krijgen van oedeemvorming.

Lees verder

© 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Zwelling van de huidZwelling van de huidEen zwelling kan ontstaan door verschillende oorzaken. Een buil ontstaat na een slag of stoot. Een atheroomcycste wordt…
Oedeem, vochtophopingOedeem is een overmatige ophoping van vocht. Dit zit in het weefsel tussen de cellen van het lichaam in. Het ontstaat do…
Urticaria (netelroos/galbulten) jeukende en pijnlijke bultenEen ander woord voor urticaria is netelroos en galbulten. Het is een aandoening van de huid waarbij zwellingen meestal i…
Compartimentsyndroom: oorzaak, symptomen en behandelingHet compartimentsyndroom is een aandoening waarbij een compartiment (van weefsel) zodanig opzwelt dat de bloedtoevoer wo…
Symptomen van aantastingen van de bloedsomloopEr kunnen vele stoornissen in de bloedsomloop plaatsvinden waar de symptomen duidelijk waar te nemen zijn. Van blauwe pl…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Geraadpleegd op 12 mei 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Everything You Should Know About Pitting Edema, https://www.healthline.com/health/pitting-edema
  • How to identify pitting edema, https://www.medicalnewstoday.com/articles/321773.php
  • Medical Definition of Pitting edema, https://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=88528
  • Pitting edema, https://www.webmd.com/heart-disease/pitting-edema#1
  • Pitting vs Non Pitting Edema, http://www.progressivehealth.com/pitting-and-non-pitting-edema.htm
  • What Are the Causes of Pitting Edema?, https://www.livestrong.com/article/221178-what-are-the-causes-of-pitting-edema/
  • Afbeelding bron 1: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Freestocks.org, Pexels
  • Afbeelding bron 3: Frolicsomepl, Pixabay

Reageer op het artikel "Pitting oedeem: Zwelling van weefsels met indeuking bij druk"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 16-10-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidziekten
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!