Erythema annulare centrifugum (EAC): symptomen en oorzaken
Erythema anulare centrifugum (afgekort als EAC) duidt op een rode ring op de huid die steeds groter wordt (centrifugum), en een 4-6 mm brede rode rand, met aan de binnenkant een schilferend randje. De laesie begint als een rode bult of vlek die zich steeds verder uitbreidt. Er kunnen ook meerdere ringen ontstaan. Meestal geven de plekken geen klachten, soms wat jeuk. Deze huidaandoening werd voor het eerst beschreven door Darier in 1916.- Wat is erythema annulare centrifugum?
- “Kringen zonder kompas”
- Wat is het eigenlijk?
- Vóórkomen
- Symptomen van EAC
- Oorzaken van EAC
- Onderzoek en diagnose
- Behandeling van erythema anulare centrifugum
- Prognose
Wat is erythema annulare centrifugum?
“Kringen zonder kompas”
Een 38-jarige vrouw kwam op het spreekuur met een opvallende huiduitslag. Op haar bovenbenen en buik zaten meerdere roodroze, ringvormige plekken, met een wat schilferende rand. “Het lijkt wel alsof ze steeds groter worden en langzaam uit elkaar drijven,” vertelde ze. De plekken jeukten licht, maar deden verder geen pijn. Zelf had ze al op internet gezocht en vreesde voor alles tussen schimmel en auto-immuunziekte.Het klassieke beeld van erythema annulare centrifugum — een zeldzame, goedaardige huidreactie — werd al snel duidelijk. De oorzaak bleef in haar geval onbekend, zoals vaak het geval is. Na uitleg over het onschuldige verloop en het zelflimiterende karakter van de plekken, volgde zichtbaar opluchting. “Dus geen infectie, geen allergie, geen drama?” glimlachte ze. “Dan laat ik mijn huid maar gewoon rustig haar rondjes draaien.”
Wat is het eigenlijk?
Erythemaeliminare centrifugum (EAC) is een zeldzame huidaandoening. De laesie begint als een kleine rode bult die zich vanuit een centraal gebied uitbreidt. De laesies vormen vaak een ringachtig patroon, maar kunnen zich uitbreiden in onregelmatige vormen. Het middengebied kan oplichten. Je hebt misschien meer dan één ring. EAC verschijnt meestal op de dijen of benen. Maar het kan elders verschijnen, inclusief op het gezicht, de romp en de armen. De ring kan verschijnen zonder bekende oorzaak en vanzelf verdwijnen, of het kan een teken zijn van een onderliggend probleem. Het kan optreden als gevolg van een allergische reactie op voedsel of medicijnen, of na een tekenbeet. EAC kan ook een teken zijn van een infectieziekte. In ongeveer 13 procent van de gevallen is er sprake van een onderliggende ziekte of infectie. In zeldzame gevallen kan het duiden op kanker. De gemiddelde leeftijd waarop het zich voordoet, is 49 jaar, maar EAC-uitslag kan op elk moment van het leven optreden, vanaf de eerste levensfase.Vóórkomen
Erythema annulare centrifugum is zeer zeldzaam en naar schatting krijgen jaarlijks 1 op 100.000 ermee te maken. De literatuur meldt dat vrouwen meer kans hebben om erdoor getroffen te worden dan mannen.Symptomen van EAC
Erythema annulare centrifugum begint meestal als een kleine roze of rode vlek die geleidelijk groter wordt; de ring kan dagelijks 2-3 mm in omvang toenemen. Bij sommige mensen kan de huiduitslag jeuken of steken, maar vaak zijn er geen symptomen. Naarmate de plek zich naar buiten toe verspreidt, kan deze de vorm aannemen van een ring. De ring heeft vaak een onregelmatige vorm en kan ook een hoefijzervorm aannemen. De randen van de ringen zijn meestal verhoogd en kunnen van binnen licht schilferig zijn. Elke plek kan variëren in grootte en sommige plekken worden wel 15 cm groot.Oorzaken van EAC
De exacte oorzaak van EAC is anno 2025 niet bekend. Het kan een teken zijn van een overgevoeligheidsreactie of een onderliggende ziekte. Triggers zijn:- voedselallergie
- insectenbeet
- geneesmiddelgebruik
- infectieziekte (virale -, bacteriële -, parasitaire - of schimmelinfectie)
- endocriene of immuunsysteemaandoening, waaronder de ziekte van Graves, de ziekte van Hashimoto (een ziekte van de schildklier), het syndroom van Sjögren en autoimmune progesterone dermatitis.
- Hodgkin en non-Hodgkin lymfoom (lymfeklierkanker)
- acute leukemie
- multipel myeloom (ziekte van Kahler)
- andere vormen van kanker (neuskanker, keelholtekanker, prostaatkanker, borstkanker, eierstokkanker)
- aandoeningen van de galwegen
