Dunnevezelneuropathie: Neurologische aandoening met pijn

Dunnevezelneuropathie: Neurologische aandoening met pijn Dunnevezelneuropathie is een neurologische aandoening waarbij kleine vezels van het perifere zenuwstelsel zijn aangetast. Vaak komt dit tot stand door veranderingen in bepaalde genen, al liggen soms ook bepaalde ziekten of omgevingsfactoren aan de basis van dunnevezelneuropathie. Pijnaanvallen, veranderde (pijn)gevoelens en andere symptomen zoals incontinentie komen mogelijk tot uiting. De arts behandelt het onderliggend probleem indien aanwezig. Verder zet hij een ondersteunende behandeling in wanneer de oorzaak niet gekend is. De prognose van deze aandoening is tot slot variabel.

Oorzaken: Schade aan dunne vezels in perifere zenuwstelsel

Dunnevezelneuropathie is een vorm van perifere neuropathie omdat hierbij het perifere zenuwstelsel is aangetast. Dit is het zenuwstelsel dat de hersenen en het ruggenmerg verbindt met spieren en met cellen die sensaties zoals aanraking, geur en pijn detecteren. Bij dunnevezelneuropathie ontstaat ontstaat een selectieve beschadiging van de dunne vezels van perifere zenuwen.

Genetische veranderingen

Mutaties (veranderingen) in het SCN9A- of SCN10A-gen resulteren in dunnevezelneuropathie. Deze genen geven instructies voor het maken van stukjes (de alfa-subeenheden) van natriumkanalen. Het SCN9A-gen instrueert de productie van de alfa-subeenheid voor het NaV1.7-natriumkanaal en het SCN10A-gen instrueert de productie van de alfa-subeenheid voor het NaV1.8-natriumkanaal. Natriumkanalen transporteren positief geladen natriumatomen (natriumionen) naar cellen en zijn nodig zodat een cel elektrische signalen kan genereren en doorgeven. De natriumkanalen NaV1.7 en NaV1.8 bevinden zich in zenuwcellen (nociceptoren), die pijnsignalen naar het ruggenmerg en de hersenen sturen. SCN9A-genmutaties komen voor bij ongeveer dertig procent van de patiënten met dunnevezelneuropathie; SCN10A-genmutaties zijn verantwoordelijk voor ongeveer 5 procent van de patiënten. Door de SCN9A-genmutaties zijn patiënten gevoeliger voor prikkels die anders geen pijn zouden veroorzaken.

Alcoholmisbruik leidt mogelijk tot dunnevezelneuropathie / Bron: Jarmoluk, PixabayAlcoholmisbruik leidt mogelijk tot dunnevezelneuropathie / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Onderliggende aandoeningen

Af en toe veroorzaken andere aandoeningen dunnevezelneuropathie zoals:

Chemotherapie leidt mogelijk tot dunnevezelneuropathie / Bron: Stevepb, PixabayChemotherapie leidt mogelijk tot dunnevezelneuropathie / Bron: Stevepb, Pixabay

Omgevingsfactoren

Ook chemotherapie en drugsmisbruik zijn mogelijk gerelateerd met dunnevezelneuropathie. In veel gevallen is de oorzaak echter niet bekend.

Overervingspatroon

Dunnevezelneuropathie wordt geërfd in een autosomaal dominant patroon, wat betekent dat één kopie van het gewijzigde SCN9A-gen of SCN10A-gen in elke cel voldoende is om de aandoening tot uiting te laten komen. In sommige gevallen erft een getroffen patiënt de mutatie van één getroffen ouder. Andere gevallen zijn het gevolg van nieuwe mutaties in het gen en komen voor bij patiënten zonder voorgeschiedenis van de stoornis in hun familie (de novo mutatie). Wanneer de genetische oorzaak van dunnevezelneuropathie onbekend is of wanneer de aandoening wordt veroorzaakt door een andere aandoening, is het overervingspatroon onduidelijk.

Symptomen: Pijn

Pijnaanvallen

Dunnevezelneuropathie kenmerkt zich door ernstige pijnaanvallen die meestal in de voeten of handen beginnen. Naarmate een patiënt veroudert, treffen de pijnaanvallen andere regio's. Sommige patiënten ervaren aanvankelijk een meer algemene pijn van het hele lichaam. De aanvallen bestaan meestal uit stekende of brandende pijn, of abnormale huidsensaties zoals tintelingen of jeuk. Bij sommige patiënten is de pijn ernstiger tijdens rust of tijdens de nacht. De tekenen van dunnevezelneuropathie beginnen gewoonlijk in de adolescentie tot halverwege de volwassenheid.

Gewijzigde (pijn)gevoelens

Patiënten met dunnevezelneuropathie voelen soms geen pijn die geconcentreerd is in een zeer klein gebied, zoals een prikpen. Ze hebben echter een verhoogde gevoeligheid voor pijn in het algemeen (hyperalgesie) en ervaren pijn door een prikkel die doorgaans geen pijn veroorzaakt (allodynie). Patiënten met deze neurologische aandoening kunnen bovendien niet altijd goed een onderscheid maken tussen warmte en koude. Bij sommige patiënten komen de pijnaanvallen echter tot stand door koude of warme prikkels.

Wazig zien is één van de mogelijke tekenen / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Wazig zien is één van de mogelijke tekenen / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Andere tekenen

Sommige getroffen patiënten hebben urine- of darmproblemen, hartkloppingen, droge ogen, een droge mond of abnormaal zweten. Ze ervaren soms ook een scherpe bloeddrukdaling bij het staan (orthostatische hypotensie), wat duizeligheid, wazig zien of flauwvallen tot stand brengt.

Diagnose en onderzoeken

De arts heeft een uitgebreide geschiedenis van alle symptomen van de patiënt nodig. De arts voert verder mogelijk een bloedonderzoek, een huidbiopsie, kwantitatieve sensorische testen, een zenuwgeleidingsonderzoek, een elektromyografie (meting van de elektrische spieractiviteit) en/of een reflextest uit.

Behandeling van dunnevezelneuropathie

De behandeling is gebaseerd op de onderliggende oorzaak, indien aanwezig. Bij patiënten bij wie een onderliggend probleem afwezig is, is een ondersteunende behandeling nodig. De arts behandelt de pijn met medicatie zoals:

Prognose van neurologische aandoening

De meeste patiënten met dunnevezelneuropathie ervaren een langzame progressie, waarbij de symptomen zich vanaf de voeten naar het lichaam verplaatsen. De neuropathische pijn verergert mogelijk na verloop van tijd. In andere gevallen verdwijnt de pijn nadat het onderliggend probleem is verholpen.

Lees verder

© 2020 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Perifere neuropathiePerifere neuropathiePerifere neuropathie is een vervelende aandoening aan de zenuwen. Lees hieronder meer over deze aandoening.
Gevoelloosheid in de knie: oorzaken van een gevoelloze knieGevoelloosheid in de knie: oorzaken van een gevoelloze knieGevoelloosheid in de knie wordt voornamelijk veroorzaakt door problemen met het zenuwstelsel en gaat vaak gepaard met éé…
Doof gevoel in oor of oren: oorzaken verdoofd gevoel in oorDoof gevoel in oor of oren: oorzaken verdoofd gevoel in oorAls je oor verdoofd aanvoelt of als je een tintelend gevoel in een of beide oren ervaart, kan dit een symptoom zijn van…
NARP-syndroom: Symptomen aan o.a. zenuwstelsel en ogenNARP-syndroom: Symptomen aan o.a. zenuwstelsel en ogenHet NARP-syndroom is een zeldzame genetische multisysteemaandoening die veroorzaakt is door afwijkingen in mitochondrial…

Hart- en vaatziekten: symptomen, oorzaken en behandelingHart- en vaatziekten: symptomen, oorzaken en behandelingHart- en vaatziekten vormen een groep van aandoeningen die aan elkaar gerelateerd zijn, omdat ze dezelfde 'verwekker' he…
Ochtendvermoeidheid: Oorzaken vermoeid gevoel bij ontwakenOchtendvermoeidheid: Oorzaken vermoeid gevoel bij ontwakenSommige mensen ontwaken geregeld met een vermoeid gevoel. Dit wijst mogelijk op een slechte slaapgewoonte. Het is in dit…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 18 april 2020:
  • Chronic Pain Hurts the Brain: The Pain Physician’s Perspective, https://www.hindawi.com/journals/bn/2020/8796519/
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Small fiber neuropathy, https://ghr.nlm.nih.gov/condition/small-fiber-neuropathy#
  • Small Fiber Neuropathy: Disease Classification Beyond Pain and Burning, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5912271/
  • Small fiber peripheral neuropathy, https://en.wikipedia.org/wiki/Small_fiber_peripheral_neuropathy
  • What Is Small Fiber Neuropathy?, https://www.healthline.com/health/small-fiber-neuropathy
  • What to know about small fiber neuropathy, https://www.medicalnewstoday.com/articles/small-fiber-neuropathy
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 04-09-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!