Overdosis van antihistaminica (medicatie): Symptomen

Overdosis van antihistaminica (medicatie): Symptomen Antihistaminica zijn een klasse medicijnen die symptomen van een allergie behandelen, zoals een loopneus, niezen en jeuk. Sommige antihistaminica werken ook als slaapmiddelen, of behandelen een verkoudheid, de griep en reisziekte. Het is belangrijk om geen overdosis te nemen, omdat hierdoor soms ernstige bijwerkingen ontstaan. Soms gebeurt dit echter sneller dan verwacht omdat bepaalde medicijnen ook antihistaminica bevatten. De bijwerkingen van een overdosis zijn variabel en bestaan bijvoorbeeld uit braken, wazig zien en een huiduitslag. Bij (een vermoeden van) een overtollige inname is contact met het antigifcentrum of een arts altijd nodig. Bij ernstige symptomen volgt een ziekenhuisopname. Soms komen wel (ernstige) complicaties tot stand. De prognose is tot slot variabel.

Soorten antihistaminica

De eerste generatie antihistaminica is sederend, terwijl de tweede (en derde) generatie niet-sederend is. Ze veroorzaken elk andere reacties bij een overdosis.

Eerste generatie

Antihistaminica van de eerste generatie passeren vaker de bloed-hersenbarrière. Ook in normale doses ontstaan dan sneller bijwerkingen zoals vermoeidheid, duizeligheid of slaperigheid. Antihistaminica van de tweede generatie zijn nieuwere geneesmiddelen en hebben minder kans op deze effecten.

Antihistaminica van de eerste generatie die vrij verkrijgbaar zijn, zijn onder meer:
  • broomfeniramine (Dimetapp)
  • chloorfeniramine (Chlor-Trimeton)
  • clemastine (Tavist)
  • difenhydramine (Benadryl)
  • doxylamine (Unisom)
  • hydroxyzine (Vistaril)
  • promethazine (Promethegan)
  • triprolidine (Actidil)

Tweede generatie

Antihistaminica van de tweede generatie die zonder recept verkrijgbaar zijn, zijn onder meer:
  • cetirizine (Zyrtec)
  • desloratadine
  • fexofenadine (Allegra)
  • loratadine (Claritin)

Deze nieuwere antihistaminica veroorzaken minder snel slaperigheid en duizeligheid. Ze veroorzaken tevens minder snel gevaarlijke effecten als een patiënt te veel inneemt.

Veilige limiet

Er is een veilige limiet van de hoeveelheid van een antihistaminicum die een patiënt tegelijkertijd mag innemen. Deze limiet is afhankelijk van verschillende factoren, waaronder:
  • andere medicatie die de patiënt neemt
  • de leeftijd en lengte van de patiënt
  • eventuele gezondheidsproblemen van de patiënt
  • het type en de hoeveelheid van het antihistaminicum

Als een gezonde volwassen patiënt slechts een iets hogere dosis antihistaminica gebruikt, zoals het per ongeluk twee pillen nemen in plaats van één, zijn de effecten mogelijk niet ernstig of zelfs afwezig. Een grotere overdosis, vooral bij kinderen of ouderen, leidt echter mogelijk tot ernstige symptomen. Giftige doses antihistaminica verschijnen wanneer een patiënt drie tot vijf keer de normale hoeveelheid inneemt.

Blootstellingswijze aan overdosis antihistaminica

Antihistaminicumtoxiciteit komt bijna uitsluitend voor bij orale inname (inname via de mond). Soms ontstaat de overdosis door een intraveneuze (via een ader), intramusculaire (via een spier) of actuele (op de huid) toepassing, maar deze vormen zijn zeldzaam in huishoudens.

Symptomen

De symptomen zijn variabel. Meestal ontstaan deze binnen twee tot zes uur na de inname van te veel antihistaminica.

Wazig zien is een mogelijk symptoom van een overdosis antihistaminica / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Wazig zien is een mogelijk symptoom van een overdosis antihistaminica / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Eerste generatie

Antihistaminica van de eerste generatie veroorzaken bij een overdosis ‘ondraaglijke en mogelijk levensbedreigende bijwerkingen’. Grote doses van antihistaminica van de eerste generatie hebben vooral effect op het centrale zenuwstelsel. Deze antihistaminica veroorzaken bijvoorbeeld:

Hoofdpijn is een mogelijk teken van een overdosis antihistaminica / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn is een mogelijk teken van een overdosis antihistaminica / Bron: Geralt, Pixabay

Tweede generatie

Tekenen van een overdosis antihistaminica van de tweede generatie zijn bijvoorbeeld:

Een overdosis antihistaminica van de tweede generatie resulteert doorgaans in minder ernstige bijwerkingen. Elke overdosis is echter mogelijk gevaarlijk en patiënten moeten onmiddellijk hulp zoeken bij een arts of contact opnemen met het antigifcentrum.

Bij pijn op de borst is medisch advies noodzakelijk / Bron: Pexels, PixabayBij pijn op de borst is medisch advies noodzakelijk / Bron: Pexels, Pixabay

Alarmsymptomen bij overmatige inname van antihistaminicum

Als een patiënt een overdosis antihistaminica heeft ingenomen, is het belangrijk om medische hulp in te roepen of naar de spoedeisende afdeling in het ziekenhuis te gaan. Dit geldt eveneens bij ernstige symptomen, zoals ademhalingsproblemen, een snelle hartslag of langzame hartslag, beklemming op de borst, toevallen of bewustzijnsverlies.

Diagnose en onderzoeken

De arts wenst informatie over al het medicatiegebruik van de patiënt. Sommige andere medicijnen bevatten ook antihistaminica zoals:

Wanneer een patiënt deze medicijnen gebruikt in combinatie met een allergiemedicijnen, leidt dit sneller tot een overdosis.

Als een patiënt niet zeker weet hoeveel antihistaminica hij heeft ingenomen, moet een arts mogelijk een lichamelijk onderzoek uitvoeren. De arts zoekt dan naar tekenen van een overdosis zoals slaperigheid, prikkelbaarheid, een wazig zicht of toevallen. Hij controleert bovendien de hartslag, ademhalingssnelheid en bloeddruk. Soms is een bloedonderzoek, elektrocardiografie (meting van elektrische activiteit van het hart) of verdere observatie in een ziekenhuis nodig.

De patiënt krijgt mogelijk medicatie toegediend / Bron: Stevepb, PixabayDe patiënt krijgt mogelijk medicatie toegediend / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling

In milde gevallen zijn zelfzorgremedies mogelijk, maar het is wel belangrijk om eerst medisch advies in te winnen want de patiënt moet er zeker van zijn dat dit veilig is. Als de patiënt ernstige symptomen ervaart, heeft hij mogelijk een ziekenhuisopname nodig, waaronder een hartbewaking, een intraveneuze (via een ader)) vochttoediening en medicatie. Soms dient de arts actieve kool toe aan de patiënt, wat de opname van bepaalde medicijnen en chemicaliën in de darmen helpt voorkomen. Soms zet hij ook ipecac-siroop in, waardoor de patiënt moet overgeven. Hierdoor verlaat overtollige medicatie het lichaam via het braaksel.

Prognose

De vooruitzichten hangen af van de hoeveelheid ingenomen antihistaminica en de mate van een overdosis. Veel patiënten herstellen volledig wanneer ze snel een behandeling hebben gekregen.

Complicaties

Volgende complicaties zijn mogelijk bij antihistaminicumtoxiciteit:

Lees verder

© 2020 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Loratadine: Medicijn voor behandeling allergie en netelroosLoratadine: Medicijn voor behandeling allergie en netelroosLoratadine is een vrij verkrijgbaar medicijn voor de verlichting en behandeling van allergische rhinitis (hooikoorts) en…
Overdosis van paracetamol: Leverfalen door vergiftigingOverdosis van paracetamol: Leverfalen door vergiftigingParacetamol is wereldwijd één van de meest vrij verkrijgbare pijnstillers. Dit medicijn werkt tevens koortsverlagend waa…
Natrium Chloride, het nut en de gevaren ervanNatrium Chloride, het nut en de gevaren ervanNatrium Chloride wordt in de volksmond meestal keukenzout genoemd. Teveel Natrium Chloride kan zeer gevaarlijk zijn. Je…
Omgaan met jeuk bij eczeemOmgaan met jeuk bij eczeemEczeem is een allergische ontstekingsreactie van de huid. Meestal gaat dit gepaard met extreme jeuk. Krabben en wrijven…

Hoogfunctionerend autisme: sociale camouflage en diagnoseHoogfunctionerend autisme: sociale camouflage en diagnoseBij mensen met hoogfunctionerend autisme (gemiddeld tot hoog IQ) komt de diagnose autisme vaak pas op een latere leeftij…
Onzuivere huid: oorzaken, huismiddeltjes en behandelingOnzuivere huid: oorzaken, huismiddeltjes en behandelingEen onzuivere huid in het gezicht, op de wangen, voorhoofd of kin, is een veel voorkomende klacht. Een onrustige en onzu…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Stevepb, Pixabay
  • Geraadpleegd op 23 april 2020:
  • Antihistamine overdose: Symptoms and what to do, https://www.medicalnewstoday.com/articles/antihistamine-overdose
  • Antihistamine poisoning, https://www.medicinejournal.co.uk/article/S1357-3039(11)00338-0/abstract
  • Antihistamine poisoning, https://www.rch.org.au/clinicalguide/guideline_index/Antihistamine_poisoning/
  • Antihistamine Toxicity, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482318/
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Is It Possible to Overdose on Antihistamines?, https://www.healthline.com/health/antihistamine-overdose
  • Afbeelding bron 1: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Pexels, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Stevepb, Pixabay
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 04-05-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 12
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.