Gebroken been, wat nu?
Gebroken been herkennen. Als je je been gebroken hebt, kun je er niet meer op staan. Vaak ligt het been in een vreemde stand, ook kan je gevoeld of gehoord hebben dat er iets kraakte of brak. Met een gebroken been moet je naar het ziekenhuis. Daar zullen ze foto's nemen en je verder helpen. Meestal moet het been in het (moderne) gips. Gebroken been, wat nu?Om een gebroken been te ondersteunen is het belangrijk dat niemand aan je been gaat sjorren of trekken. Het beste is als er een soort rol van een lap stof of een deken gemaakt wordt, en tegen het been aangelegd om het been te steunen zodat het niet naar een kant rolt. Door verkeerd bewegen kan de schade in het been groter worden. Een rol kan bijvoorbeeld gemaakt worden van een strak opgerolde jas, een trui of een handdoek. Omdat er nogal wat verschillende soorten fracturen bestaan, is het niet altijd meteen te zeggen wat voor fractuur je hebt opgelopen. In het ziekenhuis zullen ze daar door middel van het nemen van foto’s snel achter zijn. Soms komt het voor dat er sprake is van een open botbreuk, dan steekt een stuk bot door de huid naar buiten. Dit is een heel akelig gezicht. Een open botbreuk is ook extra kwetsbaar voor infectie. In het ziekenhuis kan het bot weer aan elkaar gezet worden. Als je je been gebroken hebt, wat moet je dan doen?
- Beweeg het been zo weinig mogelijk
- Laat niemand aan je been gaan sjorren of trekken
- Laat iemand een rol maken van een jas of deken of handdoek, en leg dat voorzichtig tegen het been aan, zodat het been niet omrolt en zodat wat steun krijgt
- De patiënt moet zo snel mogelijk naar het ziekenhuis, dus bel een ambulance
In het ziekenhuis
In het ziekenhuis zal eerst gekeken worden of het been inderdaad gebroken is en wat voor soort breuk het is. Een eenvoudige breuk is de gesloten (of eenvoudige) fractuur. Het bot is in dat geval gebroken maar het zit nog op zijn plek. Het bot kan ook gescheurd zijn.Open fractuur
Bij een open fractuur steekt een stuk bot door de huid naar buiten. Bij dit soort fracturen zijn er meer risico’s op infectie. Het bot moet eerst weer op zijn plek terug geplaatst worden en de omgeving moet schoongemaakt worden. Dit soort fracturen komen op de operatietafel terecht.
Gebroken gewricht of hoge beenbreuk
Als een gewricht gebroken is, is dit ook een lastige fractuur en wordt er ook geopereerd om te proberen ervoor te zorgen dat het been na genezing weer goed kan functioneren. Ook benen die hoog breken, bijvoorbeeld vlak onder het heupgewricht kunnen vervelende complicaties opleveren.
Verbrijzeld bot
Bij ernstige ongevallen kan het voorkomen dat een bot verbrijzeld wordt. Het bot zit dan in gebroken fragmenten in het been. Operatief zullen artsen er dan alles aan doen om het bot weer te herstellen. De periode daarna zal de patiënt meer tijd nodig hebben om te herstellen en te revalideren.
Gewone botbreuk, in het gips
Bij een gewone botbreuk waarbij er vrij snel na de diagnose gegipst kan worden, wordt het been weer in de goede stand gezet zodat de botten weer aan elkaar kunnen groeien. Het been wordt gespalkt met een gipsspalk. De eerste dagen kun je last hebben van stuwing in het onderbeen en de voet. Overbelast het been niet. Het been moet wat hoger gelegd worden, goed ondersteund. Daardoor zal de pijn ook minder zijn en stuwing (druk) afnemen. Vaak worden eenvoudige pijnstillers voorgeschreven om de eerste dagen door te komen.Wanneer moet je opnieuw de dokter bellen?
Als je been in het gips zit en je bent thuis om te genezen, kunnen er soms toch complicaties optreden. Waar moet je op letten?- Toenemende pijn en/of zwelling
- Stuwing die niet af wil zakken als het been hoger gelegd wordt, en stuwing die pijn veroorzaakt
- Kloppende pijn
- Koorts of koude rillingen
- Tenen, voeten of been voelen koud aan of juist erg warm
- Tenen (ook nagels), voet of been verandert van kleur
- Algehele malaise
- Misselijkheid, hoofdpijn
- Klachten die je niet begrijpt of niet vertrouwt of die iemand in je omgeving niet vertrouwt
