InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Kattenkrabziekte: wat valt er over te weten?

Kattenkrabziekte: wat valt er over te weten?

Kattenkrabziekte: wat valt er over te weten? Kattenkrabziekte is een infectie die kan optreden na de krab of de beet van een (jonge) kat. De meeste mensen merken er weinig van en als er wel klachten zijn gaan deze vanzelf weer over. In uitzonderlijke gevallen kunnen er complicaties ontstaan, waarbij vooral mensen met een zwakke weerstand moeten uitkijken.

Wat is kattenkrabziekte?

Kattenkrabziekte is een infectie van een deel van de huid, en wordt veroorzaakt door een krab, beet of contact met speeksel van een kat. De kat is drager van de bacterie Bartonella henselae, de verwekker van deze aandoening. Nadat iemand met de bacterie is besmet, kan deze de bloedvaten infecteren. Dit ziektebeeld ontstaat 2 tot 6 weken na de beet of krab. De kat heeft de bacterie bij zich zonder er zelf ziek van te worden; ongeveer 22% van de katten in Nederland is drager van deze bacterie, het zijn vooral de jonge poezen. Uit onderzoek blijkt ook dat een deel van de katten (ongeveer de helft) antistoffen heeft tegen deze bacterie. Dit geeft aan dat ze ooit de bacterie in hun bloed hebben gehad.

Katten die besmet zijn met de bacterie kunnen deze nog ongeveer een jaar verspreiden. De besmetting van katten onderling verloopt via vlooien. Kattenkrabziekte wordt niet overgedragen van mens tot mens.
Kinderen en jonge mensen lopen meer risico om een besmetting met deze bacterie te krijgen, en ook, het ligt voor de hand:
mensen die katten als huisdier hebben. In het najaar en de winter zijn er meer infecties. De bacterie komt overal op de wereld voor. In Nederland wordt het aantal gevallen geschat op 300 tot 1000 per jaar.

Wat zijn de verschijnselen?

Zo'n drie tot vijf dagen na het contact met de kat waarbij de bacterie is overgedragen ontstaan een of een aantal knobbeltjes van een paar millimeter groot op de plek waar de krab of beet plaatsvond. De knobbeltjes ontwikkelen zich tot blaasjes, waarop zich na een paar dagen een korstje vormt. Ze genezen vanzelf weer. Na een week of twee kan er plaatselijk een lymfeklierontsteking ontstaan, wat te merken is aan vergrote lymfeklieren, die bovendien pijnlijk zijn. Het zijn meestal de lymfeklieren bij het hoofd, in de oksel, de hals of de elleboogplooi waarbij dit gebeurt.

Ook deze lymfeklierontsteking verdwijnt weer uit zichzelf, na gemiddeld zes weken, maar bij zo'n 15% ontstaat een abces - een met pus gevulde verdikking - op de plaats van de aangedane lymfeklier. Als de krab of beet in de buurt van het oog is geweest, kan er een ontsteking van de slijmvliezen rond het oog ontstaan. Sommige mensen krijgen bovendien koorts, hoofdpijn en voelen zich ziek; dit geldt voor ongeveer een derde. Dit ziektebeeld kan een paar dagen tot weken aanhouden.

Complicaties

Bij mensen die een normale weerstand hebben verloopt een besmetting met Bartonella henselae onschuldig en gaan de verschijnselen dus vanzelf weer over. Maar bij mensen bij wie de weerstand verminderd is kan het verloop ernstiger zijn.
In een klein aantal gevallen (2%) ontstaan er ziekteverschijnselen van hersenvliesontsteking, waarbij stuipen kunnen optreden, of coma. Mensen die in dit verband extra risico lopen zijn degenen die een niertransplantatie hebben ondergaan, en AIDS-patiënten. Bij hen kunnen ook de lever en milt aangetast worden, waarbij bloedingen kunnen ontstaan en die complicaties kunnen in het ergste geval dodelijk zijn.

Hoe kan een infectie aangetoond worden?

Het is moeilijk om de bacterie te kweken uit materiaal zoals pus uit een abces. Als blijkt dat de patiënt gekrabd of gebeten is door een kat, kan er wel gericht bloedonderzoek gedaan worden naar antistoffen. Hierbij kan men onderscheid maken tussen antistoffen van een nieuwe en die van een vroegere infectie. Ook is er een test mogelijk waarbij het DNA (erfelijk materiaal) van de bacterie aangetoond kan worden.

Behandeling

Meestal hoeft er niets gedaan te worden, omdat de infectie vanzelf weer overgaat. Als er een abces is ontstaan is kan dit aangeprikt of ingesneden worden om verlichting te geven en het herstel te versnellen. Eventueel kan er antibiotica gegeven worden, zoals azitromycine of erytromycine. Voor zover bekend krijgen mensen die kattenkrabziekte hebben doorgemaakt het geen tweede keer.

Preventie: hoe voorkom je infectie met deze bacterie?

Het is belangrijk om na een beet of een krab van een kat de wond te wassen en te ontsmetten met bijvoorbeeld jodium.
Omdat vlooien de bacterie overbrengen tussen katten onderling, is er meer kans dat een kat met vlooien ook drager is van de bacterie. De kans op een infectie wordt dus kleiner als de kat(ten) met regelmaat een behandeling tegen vlooien krijgen.
Voor mensen met een verminderde weerstand is het verstandig om niet met jonge, speelse katten om te gaan.
Er bestaat geen vaccin voor deze bacterie, er wordt wel onderzoek gedaan in verband hiermee.

Lees verder

© 2009 - 2019 Lexia, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
KattenkrabziekteKattenkrabziekteDe kattenkrabziekte (vroeger geschreven als kattekrabziekte) wordt veroorzaakt door de krab van een kat of door het prik…
Syndroom van Parinaud, Bartonella henselae bacterieSyndroom van Parinaud, Bartonella henselae bacterieDe Bartonella henselae bacterie is de veroorzaker van de kattenkrabziekte. Hierbij kan het (oculoglandulair) syndroom va…
Kattenkrabziekte: symptomen, oorzaak en behandelingKattenkrabziekte: symptomen, oorzaak en behandelingKattenkrabziekte, ook wel lymphoreticulosis benigna, lymphogranuloma benignum, cat-scratch fever of cat-scratch disease…
Kattenkrabziekte: Huidletsels en gezwollen lymfeklierenKattenkrabziekte: Huidletsels en gezwollen lymfeklierenDe kattenkrabziekte is een goedaardige bacteriële infectie met de Bartonella-bacteriën. De besmetting gebeurt het vaakst…
Opgezette klieren in oksel: symptomen, oorzaak & behandelingOpgezette klieren in oksel: symptomen, oorzaak & behandelingOpgezette klieren in de oksel? Gezwollen oksels door lymfeklierzwelling? Deze klacht komt relatief vaak voor. Overal in…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: AnasiZ, Wikimedia Commons (CC0)
  • Foto: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Claw.jpg
  • www.rivm.nl/cib/infectieziekten-A-Z/infectieziekten/Bartonella_henselaeinfectie

Reageer op het artikel "Kattenkrabziekte: wat valt er over te weten?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Chey, 12-01-2018 09:19 #10
Hallo, ik moet voor school werken aan ziektes van honden en katten. ik moet ook een stukje maken over kattenkrabziekte. een deel gaat over de handelingen die worden uitgevoerd wanneer het dier bij een dierenarts komt tot het dier genezen is…
wie kan mij hier bij helpen?

Jo, 30-07-2016 17:33 #9
Hallo

Ik ben een paar uur geleden gekrabd door een kat die we in huis hebben gehaald zo'n 2 weken geleden. Het is een heel klein wondje. Ik vertrek binnen een week op reis en ben nu wel ongerust dat ik het virus nu ook heb. Ik heb het wondje wel direct uitgewassen met water en zeep. Is er nog kans dat ik het virus nog heb?

Survivallaar (infoteur), 02-04-2014 12:17 #8
Aanvulling: je kunt Bartonella ook oplopen door een tekenbeet. Het is een co-infectie van Lyme.

Wiff, 16-06-2013 14:16 #7
Kun je als plm. 70-jarige vrouw ook 6 maanden na een krab van een 11-jarige kat nog verschijnselen hebben van kattenkrabziekte? Reactie infoteur, 16-06-2013
Hallo,

De incubatietijd van kattenkrabziekte is 3 tot 10 dagen, dat is de periode tussen het contact met de kat en het optreden van de eerste ziekteverschijnselen. Binnen enkele weken kunnen de lymfeklieren in de buurt van de krab ontstoken raken. Een half jaar lijkt me dan ook erg lang. Bovendien gaat het om een oude kat. Maar als u het zeker wilt weten kunt u het beste naar de huisarts gaan.

Vriendelijke groet, Lexia

Froukje, 04-04-2013 12:43 #6
Wat ik graag wilde weten over de kattenkrabziekte is is het ook besmettelijk voor de omgeving? Reactie infoteur, 04-04-2013
Hallo,

Ik neem aan dat u bedoelt dat de ene persoon de andere kan besmetten?
De besmetting van katten onderling verloopt via vlooien. Mensen die gekrabd worden door een besmette kat kunnen de bacterie krijgen. Maar kattenkrabziekte wordt niet overgedragen van mens tot mens, dus mensen kunnen elkaar niet besmetten.

Met vriendelijke groet,
Lexia

Getda de Neef, 06-12-2012 03:40 #5
Mijn kleinzoon heeft waarschijnlijk krabkatziekte. Hij heeft al medicijnen er voor gekregen, maar krijg niet uit het idee dat het help. Vrijdag krijgen we pas uitslag, de bobbel onder zijn oksel is qua grote hetzelfde gebleven, daar maak ik nog het meeste zorgen over, hoe lang kan het duren totdat de bobbel is verdwenen?
Liefs van gerdae Reactie infoteur, 06-12-2012
Hallo Gerda,

Ik zou dat meteen even vragen bij het horen van de uitslag, dat lijkt me namelijk een vraag voor de dokter.

Groet, Lexia

O. Wijngaard, 28-08-2011 14:39 #4
In 2008 is er een bloed test gedaan. W.s? Kattenkrabziekte? Heb heel veel klachten.
Nu worden deze alleen maar erger. Symptomen v ms. Kan dit bij deze ziekte voorkomen? Heb al last vanaf 2001!
Gr olga

A. Verhagen, 26-07-2011 20:47 #3
Is het mogelijk om het vaker te krijgen? Reactie infoteur, 27-07-2011
Voor zover bekend krijgen mensen het geen tweede keer.

Vriendelijke groeten, Lexia

Hans Neven, 10-10-2009 23:21 #2
Wat kan ze eventueel doen om de pijn te verminderen? Want ze heeft last van haar lymfeklieren in beide oksels. En hoe lang kan dit gaan duren? Reactie infoteur, 11-10-2009
Hallo Hans,

Ik begrijp dat je je zorgen maakt. Als het echt kattenkrabziekte is gaat het bij verder gezonde mensen binnen een paar weken meestal vanzelf over. Omdat je dochter pijn heeft en je haar wilt helpen raad ik je aan even contact op te nemen met de huisarts, zodat je een goed advies krijgt voor de verlichting hiervan.

Groeten, Lexia

Hans Neven, 06-10-2009 23:13 #1
Mijn dochter heb de kattenkrabziekte. Moet ik mijn kat nu weg doen of kan hij gewoon bij ons blijven? Mijn dochter zal het verschikkelijk vinden als hij weg moet. want ze is een hele goeie dieren vriend. Wat moet ik hier nu mee? Reactie infoteur, 09-10-2009
Hallo Hans,

Excuus dat ik niet eerder gereageerd heb, ik was een paar dagen op vakantie.
Als je dochter echt de kattenkrabziekte heeft, verloopt de infectie meestal onschuldig, maakt haar lichaam antistoffen, en is ze daarna beschermd tegen deze bacterie. Het heeft geen zin om nu de kat nog weg te doen. Dus kunnen jullie gewoon je huisdier houden.

Vriendelijke groeten, Lexia

Infoteur: Lexia
Laatste update: 29-07-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Bacteriële infecties
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!