InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Psoriasis guttata: symptomen, oorzaak, behandeling, prognose

Psoriasis guttata: symptomen, oorzaak, behandeling, prognose

Psoriasis guttata: symptomen, oorzaak, behandeling, prognose Psoriasis guttata symptomen bestaan uit honderden kleine, rode of zalm-roze druppelvormige plekken die op het lichama verschijnen. Psoriasis guttata is een vorm van psoriasis waarbij tientallen tot honderden kleine, rode of zalm-roze druppelvormige plekken op het lichaam verschijnen. De uitbraak begint meestal op de romp en ledematen (armen of benen) en soms breidt het zich uit naar het gezicht, de oren, of de hoofdhuid. De handpalmen en de onderkant van de voeten zijn gewoonlijk niet aangetast. De plekken zijn meestal regelmatig verdeeld. De plekjes verdwijnen vaak vanzelf na enkele weken tot maanden. De diagnose is voor de huidarts of dermatoloog meteen op het eerste gezicht duidelijk. De behandeling varieert en is afhankelijk van de ernst van de aandoening.
Psoriasis guttata geeft talloze rode vlekjes / Bron: Bobjgalindo / Wikimedia CommonsPsoriasis guttata geeft talloze rode vlekjes / Bron: Bobjgalindo / Wikimedia Commons

Wat is psoriasis guttata?

Psoriasis guttata is een vorm van psoriasis waarbij tientallen tot honderden kleine, rode of zalm-roze druppelvormige plekken op de huid verschijnen. Het woord 'guttata' is afgeleid van het Latijnse woord 'gutta', hetgeen 'druppel' betekent. Bij deze vorm van psoriasis komen de rode vlekjes met witte schilfering vooral op ledematen (armen en benen) en romp voor.

Streptokokbacterie

De ziekte wordt in de meeste gevallen uitgelokt door een bacteriële infectie, veroorzaakt door de streptokokbacterie. De uitbarsting van de psoriasisplekjes op de huid vindt meestal plaats ongeveer 2-3 weken nadat de persoon een streptokokkeninfectie heeft opgelopen, in de vorm van bijvoorbeeld een forse keelontsteking of ontstoken amandelen. Een uitbraak kan weggaan en wel voorgoed, maar het kan ook weer terugkomen, vooral wanneer de persoon een drager is van deze lastpak.

Beloop

In veel gevallen gaat dit type psoriasis, na behandeling van de infectie, na ongeveer drie tot vier maanden vanzelf weer weg. Bij een stresssituatie, langdurige emotionele spanning of een keelontsteking, is de kans groot dat de vlekken weer de kop opsteken en de aandoening chronisch wordt. Het blijkt dat na verloop van tijd bij ongeveer een derde van de mensen deze vorm van psoriasis overgaat in het bekende plaque-type psoriasis, 'psoriasis vulgaris' genaamd. Psoriasis is niet besmettelijk. Van de mensen met psoriasis heeft een kleine 2% psoriasis guttata.

Oorzaak van psoriasis guttata

Infectie

Een uitbraak van psoriasis guttata kan het gevolg zijn van een immuunreactie die wordt geactiveerd door een streptokokkeninfectie of een andere vorm van infectie. Het immuunsysteem maakt witte bloedcellen aan, die het lichaam beschermen tegen besmetting. Bij psoriasis wekken de T-cellen (ofwel T-lymfocyten, een soort witte bloedcellen) een abnormale ontstekingsreactie in de huid en een overproductie van huidcellen op, waardoor er zichtbare huidafwijkingen ontstaan.

Erfelijkheid

Erfelijkheid speelt een rol. Personen met een familiale voorgeschiedenis van psoriasis, hebben een verhoogde kans op de ziekte. Er zijn een aantal genen gedetecteerd die het HLA-systeem (Humane Leukocyten Antigenen-systeem) regelen en die betrokken zijn bij de ontwikkeling van psoriasis. Deze humane leukocytenantigenen hebben de functie om zich als 'rode vlaggetjes' op cellen te bevinden, waardoor de T-lymfocyten, een type witte bloedcellen die het lichaam beschermen tegen lichaamsvreemde stoffen zoals schimmels, bacteriën en virussen, de eigen cellen van vreemde cellen kunnen onderscheiden. Het afweersysteem van het lichaam herkent het type antigeen die op de indringer aanwezig is en maakt een antilichaam aan tegen de bacterie of virus teneinde deze te vernietigen. Bij psoriasispatiënten werkt dit systeem niet naar behoren en uit onderzoek blijkt dat ongeveer 10% van de mensen die een overmaat van deze genen in hun DNA hebben psoriasis ontwikkelt. Zo hebben mensen met psoriasis guttata een aanzienlijk hoger aantal menselijke leukocyten antigenen BW17, B13, of CW6 dan anderen. Het gevolg kan zijn dat de huid sterker reageert op ontstekingsprikkels, waardoor er een grotere kans is op psoriasis.

Risicofactoren

Factoren die psoriasis guttata kunnen uitlokken zijn onder meer:
  • Streptokokkeninfectie: Zo'n 80% van de mensen met psoriasis guttata hebben een streptokokkeninfectie, meestal in de vorm van een keelontsteking, vóór de uitbraak. Hoewel het verband tussen deze infecties en de uitbraken al meer dan 50 jaar bekend is, is het exacte mechanisme waardoor de infectie leidt tot de huidaandoening onbekend.
    Griepprik als mogelijke uitlokkende factor van psoriasis guttata / Bron:  Image Point Fr/ShutterstockGriepprik als mogelijke uitlokkende factor van psoriasis guttata / Bron: Image Point Fr/Shutterstock
  • Virale infecties, zoals waterpokken, rode hond en roseola (zesde ziekte), kunnen bij kinderen ook leiden tot uitbraken.
  • Bovenste luchtweginfecties, veroorzaakt door bacteriën of virussen.
  • Een amandelontsteking (tonsillitis).
  • Een vaccinatie tegen de griep (griepvaccinatie) wordt geassocieerd met guttata psoriasis.
  • Medicatiegebruik zoals geneesmiddelen tegen malaria, lithium, niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s) en bètablokkers (bloeddrukverlagende geneesmiddelen).
  • Overmatig alcoholgebruik.
  • Schade aan de huid, waaronder snijwonden, brandwonden en insectenbeten.
  • Stress en spanning.
  • Zonnebrand.

Psoriasis guttata symptomen

De klachten en symptomen van psoriasis guttata zijn:
  • Tientallen tot honderden kleine, zalm-roze of rode druppelvormige vlekjes met een doorsnede van twee tot tien millimeter, die meestal plotseling op de huid verschijnen ongeveer 2-3 weken na een streptokokkeninfectie, zoals keelontsteking of tonsillitis (ontsteking van de keelamandelen).
  • De plekken jeuken meestal en kunnen in een later stadium witte schilfering vertonen.
  • De uitbraak begint meestal op de romp en ledematen (armen of benen) en soms breidt het zich uit naar het gezicht, de oren, of de hoofdhuid. De handpalmen en de onderkant van de voeten zijn gewoonlijk niet aangetast. De plekken zijn meestal regelmatig verdeeld.
  • Nagelveranderingen, zoals putjes en richels, die karakteristiek zijn voor chronische psoriasis, kunnen optreden.

Bloedafname voor odnerzoek / Bron: Istock.com/anna1311Bloedafname voor odnerzoek / Bron: Istock.com/anna1311

Diagnose en onderzoek

Anamnese en lichamelijk onderzoek

De arts stelt allerlei vragen over je klachten en meet je medische geschiedenis door, met bijzondere aandacht voor medicatiegebruik, je leefstijl en de aanwezigheid van eventuele uitlokkende factoren. Het klinisch beeld van psoriasis guttata is zo duidelijk dat de diagnose voor de arts op het eerste gezicht duidelijk is. Bij twijfel kan er een huidbiopsie genomen worden. Hierbij wordt een stukje weefsel weggenomen voor onderzoek onder de microscoop. Een keeluitstrijkje en een kweek op streptococcen is ook mogelijk, als je net een keelinfectie hebt (doorgemaakt). Er kan dan ook een bloedonderzoek worden verricht om antistoffen die gevormd zijn tegen de streptokokkenbacterie aan te tonen.

Differentiële diagnose

Een goede diagnose is belangrijk om andere aandoeningen met een soortgelijk beel uit te sluiten:

Psoriasis guttata behandeling

Dit type van psoriasis verdwijnt normaal gesproken zonder behandeling. In de meeste gevallen verdwijnen de plekjes na paar weken tot een paar maanden. Bij sommige mensen kan de uitbarsting zich ontwikkelen tot chronische plaque psoriasis. De huisarts kan een geneesmiddel voorschrijven die de jeuk verlicht. Psoriasis guttata is vaak erg onhandig om te behandelen met een crème of zalf, omdat de uitbraak vaak over een groot deel van het lichaam aanwezig is. Een milde vorm kan echter behandeld worden met het dagelijks aanbrengen van een lokale corticosteroïd crème of zalf of een vitamine D zalf of een combinatie hiervan (bètamethason-calcipotriol). Dagelijks aanbrengen van een vette onderhoudszalf is ook belangrijk. Bij meer ernstiger vormen kan een UVB-lichtkuur gevolgd worden. Lichttherapie heeft vaak een gunstig effect. Antibiotica kan worden voorgeschreven bij een secundaire bacteriële infectie.

Complicaties

Complicaties zijn grotendeels iatrogeen, dat wil zeggen veroorzaakt door medische handelingen. Het gaat dan om hormoon- of steroïde-geïnduceerde cutane atrofie (dunnere huid), teleangiëctasieën (kleine, verwijde bloedvaatjes net onder de huid), hypopigmentatie (een vermindering van het pigment). PUVA bijwerkingen kunnen bestaan uit misselijkheid en braken, en lichtgevoeligheid.

Prognose

Psoriasis guttata gaat veelal vanzelf weg of na adequate behandeling. Deze aandoening kan evenwel later overgaan in de gewone psoriasisvorm. Het is niet bekend hoe groot de kans hierop is. Bij sommige mensen kan psoriasis guttata telkens terugkeren.

Lees verder

© 2010 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Aandoeningen: PsoriasisAandoeningen: PsoriasisPsoriasis is een chronische huidziekte die het meest voorkomt bij zowel jonge kinderen als volwassenen. De ziekte wissel…
Psoriasis: inversa, artritis, guttata, capitis en vulgarisPsoriasis: inversa, artritis, guttata, capitis en vulgarisPsoriasis is een chronische huidziekte en komt bij twee tot vijf procent van de bevolking voor. Er zijn verschillende vo…
Psoriasis, een huidziekte met zware gevolgenPsoriasis is een ontsteking van de huid. Er zijn vijf soorten, elk met unieke tekenen en symptomen, zoals rode huid, wit…
Psoriasis: symptomen, behandeling, soortenPsoriasis: symptomen, behandeling, soortenPsoriasis of ook wel plaque psoriasis is een aandoening van het immuunsysteem en een huidziekte. Psoriasis komt bij onge…
Psoriasis pustulosa: pusblaasjes op handen, voeten, lichaamPsoriasis pustulosa: pusblaasjes op handen, voeten, lichaamPsoriasis pustulosa is een vorm van psoriasis die zelden voorkomt. Het wordt gekenmerkt door steriele pustels (puisten),…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: George Henry Fox / Wikimedia Commons
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • http://www.emedicinehealth.com
  • http://www.gezondvgz.nl
  • Huidarts.com. Psoriasis guttata. https://www.huidarts.com/aandoeningen/psoriasis-guttata/ (ingezien op 19-3-2017)
  • Patient.info. Guttate Psoriasis. http://patient.info/doctor/guttate-psoriasis (ingezien op 19-3-2017)
  • Afbeelding bron 1: Bobjgalindo / Wikimedia Commons
  • Afbeelding bron 2: Image Point Fr/Shutterstock
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/anna1311
  • Afbeelding bron 4: James Heilman, MD / Wikimedia Commons

Reageer op het artikel "Psoriasis guttata: symptomen, oorzaak, behandeling, prognose"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Wendy, 20-07-2013 22:52 #3
Ik kreeg weer eens een flinke uitbraak van psoriasis over mijn hele lichaam, overal kleine plekjes en veel jeuk, normaliter helpt lichttherapie mij heel goed, maar dit keer werkt niet, de zalf niet, en de lichttherapie niet! Behoorlijk wanhopig ondertussen want het is warm, en dat betekend nog meer jeuk! Wat moet ik doen? Wordt het dan toch tijd om op andere med. Over te stappen, en zo ja welke?

Lea, 21-06-2012 13:23 #2
Ik heb idd pijn in mijn keel gehad, en dat blijkt ook uit het bloedonderzoek. Het wordt erger, nu op mijn hele lichaam, het was eerst op mijn benen. Ik wil graag naar de sauna, nu lees ik hier niets over, maar op andere site wel, dat het goed voor je is. Mijn HA zegt dat ik niet moet gaan… wie weet er wat meer over?

V. Woelders, 07-08-2011 10:24 #1
Ik kreeg de vlekjes, als op de foto bij het artikel, na het verwijderen van riet in een sloot met helder water, vol leven. Vooral op de onderarmen, maar ook op de benen, waar de huid in aanraking is gekomen met de omgewoelde blubber, (water-) planten en alles wat daartussen leeft. Echter niet op de handen! Na een dag ondekt; eerst wat jeuk; na 4 dagen zichtbare verbetering.
Ik ben alleen benieuwd wat dat kan zijn geweest. bacterie?; netelcellen van diertjes of planten?; giffen?; geen (zichtbare) verwondingen van het scherpe riet. Reactie infoteur, 07-08-2011
Uw huiduitslag lijkt veroorzaakt door de blauwalg. Wikipedia schrijft hierover:
"Huiduitslag krijgt men door in water te zwemmen waar de blauwalg zich aan het vermenigvuldigen is door het ineens optredende warme weer of door alleen maar continuïteit in de hete dagen.
De verschijnselen van uitslag ten gevolge van blauwalg bestaan uit kleine rode bultjes die lijken op zonne-allergie-bultjes. Deze bultjes kunnen ook een groot rood waas vormen en enorm jeuken. Men kan het beste de lichaamsdelen waar de uitslag optreedt een aantal malen per dag insmeren met vochtinbrengende after sun waardoor de huid minder snel uitdroogt en minder jeukt. Is de jeuk echt ondragelijk, stap dan onder een vrij warme douche en sproei met het water op de plekken waar de uitslag voorkomt en de jeuk trekt een beetje weg, wat zeer verlichtend werkt. Daarna weer insmeren met after sun of een ander huidsmeermiddel. Ook helpt mentholpoeder zeer goed tegen de jeuk. De eerste dagen na de irritatie moeten zon en met blauwalg besmet water vermeden worden."
(Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Algenbloei#Huiduitslag_door_blauwalg).

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 19-03-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Psoriasis
Bronnen en referenties: 10
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!