Herinneringen ophalen / reminisceren bij dementie: Thema's

Herinneringen ophalen / reminisceren bij dementie: Thema's Het bewust ophalen van plezierige herinneringen aan vroeger met dementerende ouderen is voor hen vaak een prettige en zinvolle activiteit. In de ouderenzorg wordt deze bezigheid reminiscentie genoemd. Maar over welke thema’s kunt u met hen spreken? Voor de ouderen met dementie kan het reminisceren ontspannend zijn. Het ophalen van herinneringen kan ook hun eigenwaarde en identiteit ondersteunen. Als onderwerpen van vroeger met de bejaarden worden besproken, zijn zij immers de experts! Hoogbejaarde senioren zijn beter op de hoogte als jongeren als er een thema uit, zeg hun jeugd, aan de orde is. Deze gespreksonderwerpen, thema’s zo u wilt, ondersteunen ook hun identiteit omdat het de senioren herinnert aan wie zij waren, wat zij deden en konden, toen zij nog een goed geheugen hadden.

Welke onderwerpen of thema’s voor het ophalen van herinneringen / reminisceren zijn geschikt bij dementie?

Gespreksthema’s met één (goede) bekende persoon

Als u over vroeger spreekt met één oudere, kunt u uw thema doelbewust uitkiezen. Zeker als u deze bejaarde goed kent. En al helemaal als uw gesprekspartner een van uw ouders of uw eigen partner betreft. U als mantelzorger heeft immers gemeenschappelijke herinneringen met deze persoon! Ieder, in principe positief, relevant onderwerp is goed.

Groepsgesprekken

Maar als u met een groep senioren met dementie, ten gevolge van bijvoorbeeld Alzheimer, reminisceert, is het van groot belang dat u een onderwerp uitkiest waaraan iedereen of vrijwel iedereen in dat gezelschap herinneringen heeft. Alleen dan kan iedereen die aan het gesprek deelneemt ook echt tot zijn recht komen.

Positieve thema’s

Daarnaast is het van essentieel belang dat u kiest voor positieve herinneringen. Alleen dan is het ontspannend. Nare herinneringen kunnen aan bod komen, als de deelnemers aan het gesprek die zelf aan de orde stellen. U ondersteunt hen dan zo goed mogelijk bij het verdriet dat bijvoorbeeld omhoog komt en buigt geleidelijk aan de conversatie weer om. Een thema waarvan u van tevoren kunt inschatten dat het vooral pijnlijke herinneringen losmaakt, kunt u dus beter mijden. Denk daarbij aan onderwerpen als de oorlog, ziekte, sterven, scheidingen en ongewilde kinderloosheid.

Gevoelige onderwerpen

Een thema dat ook veel tact vraagt, bij de begeleiding van een groepsgesprek is religie/geloof. Hetzelfde geldt voor een onderwerp als de politiek. Het kunnen essentiële levensthema’s zijn waarover de ouderen sterk van mening verschillen. De vereiste tact is bij bejaarden met bijvoorbeeld Alzheimer of Parkinson ook daarom zo belangrijk, omdat een oudere die dementeert zijn overtuiging ‘ongezouten’ en recht voor zijn raap kan uitspreken. Deze openhartigheid kan innemend zijn voor een zorgmedewerker met voldoende afstand en overzicht. Maar voor andere mensen met dementie, die het ook horen, kan het kwetsend zijn. Ook als dat helemaal niet de bedoeling was.

De onderwerpen of thema’s geschikt voor mensen met Alzheimer om mee te reminisceren

sneeuwklokjessneeuwklokjes
De seizoenen
  • Lente
  • Zomer
  • Herfst
  • Winter

Denk hierbij aan: het weer, gebeurtenissen in de natuur en seizoensgebonden werk

Feesten

  • Nieuwjaar
  • Sinterklaas
  • Kerst
  • Oudjaar

Religieuze feesten

  • Kerstfeest
  • Pasen
  • Hemelvaart
  • Pinksteren
  • Oogstfeest/Biddag of dankdag voor het gewas

Persoonlijke feesten

  • Verjaardagen
  • Verlovingsdag
  • Huwelijk
  • Trouwdagen
  • Huwelijksjubilea

De levensfasen

  • Kleutertijd
  • Lagere school
  • Middelbare school of beroepsopleidingen
  • Een eerst vriendje of een eerste vriendinnetje
  • Uitgaan / stappen
  • Verloven
  • Trouwen
  • Een baan
  • Huishouden
  • Kinderen krijgen
  • Kinderen opvoeden
  • Kinderen het huis uit
  • Kleinkinderen
  • Grootouder zijn
  • Pensioen

Vrije tijd

  • Binnen spelen
  • Buiten spelen
  • Uitstapjes
  • Vakantie

Hobby’s

  • Sport
  • Muziek
  • Knutselen
  • Klussen
  • Handwerken
  • Huisdieren

Eten en drinken

  • Tuinieren (groente kweken/inmaken)
  • Boodschappen doen
  • Koken
  • Eten
  • Afwassen
  • Uit eten gaan

Conclusie

Er zijn tal van onderwerpen die u met ouderen met dementie kunt bespreken. Het is bij het uitkiezen van thema’s van groot belang dat een individu of (bij een groepsgesprek) dat - bijna - alle bejaarde groepsleden er mee te maken hebben gehad in hun leven.

Belangrijk ook is het ondersteunen bij verdrietige ervaringen en het bijsturen bij gevoelig liggende gebeurtenissen. U heeft immers geen therapiegroep, maar doet een activiteit met deze ouderen om samen een plezierige en ontspannende tijd te hebben.

Wel kan het ophalen van herinneringen een therapeutisch effect hebben. Denkt u bij therapeutische effecten aan het versterken van de identiteit van senioren met bijvoorbeeld Alzheimer en het ondersteunen van hun gevoel van eigenwaarde! Negatieve herinneringen en gevoelig liggende thema’s komen meestal vanzelf aan bod en hoeft u dus niet expres aan de orde te stellen.

Lees verder

© 2012 - 2020 Ambassadrice, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Verschillende dementievormen zoals Alzheimer en ParkinsonVerschillende dementievormen zoals Alzheimer en ParkinsonVerschillende vormen van dementie kunnen soms voor verwarring zorgen. Er is immers geen groot verschil tussen Alzheimer…
Herfstliederen zingen met ouderen met dementieHerfstliederen zingen met ouderen met dementieMuziek en zeker het zingen van liedjes kan bij mensen en dus ook bij ouderen met dementie t.g.v. bijvoorbeeld de ziekte…
Herinneringen aan de lente ophalen met dementerende ouderenHerinneringen aan de lente ophalen met dementerende ouderenMet ouderen met dementie herinneringen ophalen aan de lente zou het best kunnen door met deze mensen naar buiten te gaan…
Verschillende vormen van dementieVerschillende vormen van dementieRedelijk wat ouderen hebben dementie, een ziekte waarbij vooral het geheugen en de oriëntatie steeds minder worden. Er z…

Claustrofobie, wat kan je er zelf aan doen?Als je denkt aan een reis met het vliegtuig, staat het zweet al in je handen, en een simpel bezoek aan je moeder wordt m…
Hoe herkent u Chlamydia?Hoe herkent u Chlamydia?Chlamydia is een seksueel overdraagbare aandoening, waarvan de symptomen vaak slecht te herkennen zijn. Omdat de bacteri…

Reageer op het artikel "Herinneringen ophalen / reminisceren bij dementie: Thema's"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Bianca van der Stappen, 25-11-2019 11:51 #1
Wat ik nu gelezen heb is duidelijk en interessant.
Ik zou graag meer thema's willen om te gebruiken met onze bewoners. Reactie infoteur, 04-12-2019
Beste Bianca,

Dank je voor je reactie en compliment.
Veel van de thema's zou je kunnen opsplitsen in kleinere (deel)-thema's>
Bijvoorbeeld "eten" zou je kunnen opdelen in:
-boodschappen doen (denk ook aan het geld)
-koken
-eten (smaak, geur, tafelmanieren, feestelijke etentjes)
-afwassen, opruimen, koffiedrinken

Als je zo denkt?
Of klik anders eens door naar andere artikelen van mij, dan kom je vast op nog meer ideeën.

Hartelijke groet, Desirée van Keulen

Infoteur: Ambassadrice
Laatste update: 20-05-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Reminiscentie
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!