InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Boter versus margarine

Boter versus margarine

Boter versus margarine In de volksmond lijken boter en margarine, en zelfs ook halvarine, eenzelfde product te zijn. Je smeert het op je brood ( kuipje) en daarbij kun je zowel met boter als een pakje margarine ook nog bakken en braden. Toch is er een groot verschil tussen boter en margarine want, boter wordt gemaakt van natuurlijke ingrediënten, terwijl margarine, en daarbij ook halvarine, een industrieel product en een kunstboter is. De titel hierboven had dus evengoed 'Natuurboter versus kunstboter' kunnen luiden. Bovendien was 'Kunstboter' ook echt de naam die dit product droeg tot 1889. Pas na dit jaar werd het officieel omgedoopt in Margarine. Maar wat is nu het verschil? Is boter gezonder dan margarine, of vise versa, of maakt het allemaal niets uit?

Boter

  • Boter bestaat voor minimaal 80% en maximaal 90% uit melkvet
  • Boter is een puur natuur product waar verder niets onnatuurlijks aan toegevoegd wordt.
  • De vetten die in boter zitten zijn voor het grootste deel verzadigde vetten
  • Boter bevat van natuurlijke 'herkauwerstransvetten' die geen schade voor de gezondheid leveren

Boter bevat van nature grote hoeveelheden vitamines zoals:
  • ]Vitamine A
  • Vitamine D
  • Vitamine E
  • Vitamine B12
  • Vitamine K2

Margarine

  • Bestaat voor minimaal 80% en maximaal 90% uit plantaardige vetten
  • Is een bewerkt product. Alles wat erin zit moet worden toegevoegd. Dus ook vitamines
  • De vetten die in margarine zitten zijn voor het grootste deel onverzadigde vetten
  • Margarine bevat kunstmatige transvetten die gevaarlijk zijn voor de gezondheid

De toevoegingen bestaan uit:
  • Synthetische en gemodificeerde vetzuuresters
  • Emulgatoren
  • Lecithinen
  • Conserveermiddelen
  • Voedingszuren
  • Smaakstoffen
  • Boterkleurstof
  • Toegevoegde vitamines

Margarine is geen boter

Hoewel het in gebruik lijkt of er weinig verschil bestaat tussen een pakje roomboter en een pakje of kuipje margarine is het verschil wel degelijk erg groot. Het grootse verschil is dat boter een puur natuur product is en margarine of, zoals je begrijpt, ook halvarine, een bewerkt chemisch product is. Dat veel mensen zich hier niet van bewust zijn is niet zo vreemd. Je smeert het allebei op je boterham en je bakt en braad met een pakje margarine hetzelfde als met boter.

Maar, wil dit dan ook per definitie zeggen dat onnatuurlijk geproduceerde margarine ongezond is?

De tegenstanders van margarine, en ook halvarine, beweren dat het eten en toepassen van margarine/halvarine zelfs zó ongezond is dat het bij kan dragen aan het ontstaan van gezondheidsklachten en zelfs ziektes. Dit komt voornamelijk door de transvetten die ontstaan bij het hardingsproces van de vloeibare olie met als doel die smeerbaar of hard te maken.
De voorstanders of liever gezegd de instanties die voorkeur geven aan margarine boven boter zijn o.a. het voedingscentrum, vaak diëtisten, en ook de Nederlandse Hartstichting die je aanraden om voor margarine en nog liever halvarine te kiezen i.v.m. teveel verzadigde vetten in roomboter die slecht zijn (is hun overtuiging) voor hart en vaten. Dit zijn niet de minste instanties en dat maakt de verwarring des te groter.

Broodje aap verhaal

Het verhaal gaat dat margarine per ongeluk ontdekt zou zijn omdat het in eerste instantie de bedoeling zou zijn geweest om iets te vinden wat kalkoenen in versneld tempo zou vetmesten. Dit bleek niet te werken en daarom zou het product in plaats daarvan zijn aangewend, na aanpassingen, als margarine voor de consument. Dat dit een waargebeurd verhaal is, is heel onwaarschijnlijk. Toch staat margarine en zéker halvarine onder de mensen die kritisch zijn op voeding, en dus zoveel mogelijk proberen uit te vinden wat gezond of ongezond is, zo ook betreft margarine versus boter, als ongezond te boek.

De beweringen die worden gemaakt over de ongezondheid van margarine zijn

  • Het bestaat uit zeer grote hoeveelheden transvetzuren
  • Het ondermijnt het immuunsysteem
  • Het verhoogt tot drie keer toe de kans op verstopte kransslagaders
  • Het verhoogt tot vijf keer toe de kans op kanker
  • Het verhoogt het gehalte aan lipoproteine-a en dus de kans op arteriosclerose
  • Het verlaagt de kwaliteit van moedermelk
  • Het verlaagt de insuline respons
  • En...het bevat 27 ingrediënten die ook in verf zitten!

De mening van De Nederlandse Hartstichting

Op de site van de Nederlandse Hartstichting staat te lezen dat overtuigend is aangetoond dat voedingsmiddelen die rijk zijn aan onverzadigde vetzuren, zoals in zachte margarines of plantaardige oliën, het risico op coronaire hartziekten verlagen ten opzichte van voedingsmiddelen die rijk zijn aan verzadigde vetzuren, zoals boter en harde margarines.

'Teveel verzadigd vet of transvet verhoogt het cholesterolgehalte in het bloed. Hierdoor neemt de kans op hart- en vaatziekten toe. Kies voor producten met onverzadigde vetten, zoals halvarine in een kuipje, vloeibare margarine in een spuitfles, olie, vette vis en noten. En kies bijvoorbeeld voor magere en halfvolle producten.'
(Bron: Hartstichting 2018)

Terug naar Echte boter

Mensen denken dat roomboter en dus boter veel vetter is en daarom automatisch slecht voor de gezondheid. Dit komt ook vooral omdat er op die manier ook voorgelicht wordt. Door de jaren heen hebben we steeds te horen gekregen dat vooral verzadigde vetten vermeden moeten worden omdat ze slecht voor het cholesterolgehalte zijn en daardoor weer bijdragen aan het ontstaan van hart en vaatziekten. Het vetgehalte van 80 tot 90 % in boter is verzadigd vet, Waardoor dus die link is ontstaan naar het idee dat boter dus heel slecht is omdat het uit slechte vetten bestaat.
Inmiddels kun je uit vele hoeken en gaten lezen en horen via lezingen (ook op YouTube) van mensen die zich met gezondheid en voeding bezighouden dat verzadigde vetten helemaal niet ongezond zijn en dat wij die vetten juist heel erg nodig hebben om beter de vitamines die vetoplosbaar zijn te kunnen opnemen in ons lichaam. Het gaat hier om de vitamines A,D,E en K.
Deze vitamines zitten van nature al in boter en wanneer je boter ook nog eens gebruikt bij andere voedingsmiddelen die deze vitamines ook bevatten zoals bijvoorbeeld de provitamine A in wortelen dan kunnen ook die vitaminen beter worden opgenomen in het lichaam. Juist door dat klontje boter.

De optelsom van boter:

  • Boter is een natuurproduct gemaakt van melk en room van de koe
  • Wat calorieën betreft is er weinig verschil tussen boter en margarine
  • In boter zitten geen gevaarlijke transvetten die zijn ontstaan door chemische processen.
  • Verzadigde vetten zijn veel minder slecht dan transvetten
  • boter heeft een veel vollere smaak dan margarine

Bederven van boter en margarine

Insecten of bacteriën hebben geen invloed op margarine. Zet maar eens een open kuipje margarine of halvarine ergens in een hoekje. Je hoeft niet bang te zijn dat het gaat schimmelen of rotten of stinken want er komt geen vlieg op af. Zelfs micro-organismen kunnen er niet op groeien. Boter daarentegen kan wel gaan schimmelen. Wanneer je zwarte stippen in de boter ziet verschijnen dan kun je deze niet meer eten.

Lees verder

© 2011 - 2019 Yoan, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Vetten, vetzuren en hun functiesVetten, vetzuren en hun functiesVetten hebben, vooral de laatste jaren, een negatieve klank. Veel mensen zijn bezig met gezonde voeding en afvallen en v…
Transvetten zijn dodelijkTransvetten zijn dodelijkTransvetten komen voornamelijk in bewerkte vetten voor, zoals margarine en halvarine. |Met name soja-olie bevatten schad…
Onverzadigde vetten verkleinen kans op hart- en vaatziektenOnverzadigde vetten verkleinen kans op hart- en vaatziektenPer jaar zouden bijna vijfduizend gevallen van hart- en vaatziekten voorkomen kunnen worden. Dit heeft te maken met de v…
Is margarine gezond of ongezond ten opzichte van roomboter?Is margarine gezond of ongezond ten opzichte van roomboter?Het smeren van roomboter of margarine op brood zorgt ervoor dat we diverse vitaminen en mineralen binnenkrijgen, zoals o…
Verschil tussen margarine en boterVerschil tussen margarine en boterBoter gebruik je om te bakken en te braden, margarine om op je brood te smeren. Toch denken veel mensen dat boter en mar…
Bronnen en referenties
  • www.medicity.nl
  • www.wijwordenwakker.nl
  • www.noblehouse.tk
  • www.ahealthylife.nl
  • www.voedingscentrum.nl
  • www.hartstichting.nl

Reageer op het artikel "Boter versus margarine"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

De Geyter, 16-08-2016 00:37 #16
Beste,

Ik heb mijn ouders gans hun leven roomboter zien gebruiken, en de kinderen als ze nog thuis waren ook. Onze huisarts prees het zelfs aan, maar leg het niet te dik op de boterham, breed het mooi open.

Met vriendelijke groet.

Andere Anna, 17-04-2016 12:55 #15
Al jaren gebruik ik roomboter, biologische, die ik in de gewone supermarkt koop. Heb er veel over gelezen en voor mij is het een betere, gezondere keuze dan wat dan ook: op de boterham en om in te bakken.
Prof. Katan, voedingsdeskundige, vertelde kortgeleden dat roomboter veel ongezonder is dan margarine, maar ik zie dat anders. Elke voedingsdeskundige ziet dat ook anders.
Het staat me vrij om het anders te zien, want elk artikel op internet hierover baseert zich op andere onderzoeken en visies.
In elk plantaardig product zitten verzadigde én onverzadigde vetten en mij bevalt roomboter prima.
Ik gebruik het met mate, ben kerngezond. Sommige dingen kun je met je boerenverstand bedenken: in roomboter zitten veel meer natuurlijke stoffen en vitamines dan in margarine.

Henk, 12-12-2015 15:12 #14
@ Anna: Volgens mij gaat het er juist om dat het niet van nature in boter hoort voor te komen. E-nummers zijn inderdaad lang niet altijd chemisch, maar over of een toevoeging nodig is of niet kan je prima discussiëren. Aan dit hele principe is nog weinig zoals het van nature zal zijn, ook al zijn de hulpstoffen van zichzelf wel natuurlijk. Als je zelf boter maakt ga je er ook geen wortel en citroenzuur in doen onder het mom "omdat het kan" en "omdat het natuurlijke stoffen zijn". Dat is gewoon onzin. Waarom is het voor margarine en halvarine dan opeens oké? Oh ja, ik weet het weer… omdat je anders water met olie op je brood smeert dat ten eerste vies eruit ziet en ten tweede zonder alle hulpstoffen niet lekker smaakt.

Marleen, 21-03-2015 13:40 #13
Het artikel 'Boter of roomboter?', wat in dit artikel gelinkt wordt, is niet meer beschikbaar op de website van FoodWatch.

Je kunt het nog wel teruglezen via deze link: http://web.archive.org/web/20120817004834/http://foodwatch.nl/laatste_nieuws/vraag_van_de_maand/augustus_2012/index_nl.html

Anna, 06-03-2015 10:03 #12
Koolzaadolie wordt veel gebruikt in margarine's. Nu niet direct een volkomen onnatuurlijk product toch? Juist en koolzaadolie verschilt inderdaad 1 molecuul van plastic… Ik weet weinig over scheikunde, maar genoeg om te weten dat 1 molecuul verschil een wereld van verschil is.
En die E nummers? Citroenzuur, caroteen (wortels) enorm gevaarlijke stoffen hoor. In kerrie zit bijvoorbeeld geelwortel en dat is een natuurlijke kleurstof, maar het heeft wel een heel eng E nummer, net als bietensap om rood te kleuren. Voorkomende E nummers in echte boter: E270 Melkzuur E300 Ascorbinezuur E301 Natriumascorbaat
E302 Calciumascorbaat.

Stefan1010, 05-06-2014 16:02 #11
@Reactie infoteur.

Je spreekt tegen wat ik altijd heb geleerd. Ik heb altijd geweten dat zonnebloemolie juist een hogere temperatuur kan hebben dan olijfolie en dat die laatste beter in je salade kan zitten dan verhit te worden.

Dat van boter wist ik wel al jaren. Reactie infoteur, 05-06-2014
Ook ik wist eerst niet beter, maar heb in de loop der jaren al veel bijgeleerd, juist doordat ik altijd naar info aan het zoeken ben. Lees deze link bijvoorbeeld eens. http://www.fonteine.com/zonnebloemolie.html
Dit is zeker niet de enige site hoor die erover schrijft maar wel degene waar ik gelijk even op stuitte.

M. Peters, 27-05-2014 15:43 #10
Ik schrok toen ik las dat margarine en halvarine slecht voor je zijn en je beter gewoon roomboter kan nemen. Nou vroeg ik mij af of dat dat ook zo is voor de boter waarin je bakt? Reactie infoteur, 27-05-2014
Ja zeker. Het allerbeste kun je bakken en braden in kokosolie/vet (heb ik ook artikel over) en ook wel in olie, maar dan in olijfolie extra vierge. geen zonnebloemolie pakken want dat kan ook niet tegen verhitting. olijfolie ook maar tot een bepaalde temperatuur maar wel iets meer dan zonnebloemolie. En dan natuurlijk ook roomboter.

Ramon, 12-10-2013 16:37 #9
Als ik moet kiezen uit margarine/halvarine of roomboter, zal het toch roomboter worden, na informatie die ik opgevangen heb al lang geleden over margarine zijn niet echt positief, dat margarine/halvarine al niet kan bederven zegt eigenlijk al genoeg, niet dan? weinig natuurlijks aan. te geraffineerd en bewerkt.

maar zo is dat met (bijna) alles wat in de supermarkt verkocht word.
de consument word gewoon gevormd door de televisie (reclames).
kijkt u maar naar light producten hoe die aangeprezen worden in de reclames, en waarom dat allemaal mag? GELD

de farmaceutische industrie wil niet hebben dat iedereen 100% natuurlijk en gezond gaat eten, dan zouden er nooit meer zieken zijn die weer bakken vol GELD opleveren.

het speelt gewoon allemaal onder een hoedje, de hele farmaceutische industrie, ziekenhuizen, voedingsindustrie, overheid.

ze spelen het spel goed en verdienen er dik aan!
ze maken ons verslaafd door allerlei E - nummers toe te voegen aan het voedsel.

goed zo kunnen we nog wel even doorgaan.

conclusie : doe wat jezelf wil, maar blijf op je hoede over wat ze je vertellen en voed je lichaam met wat jij denkt dat er goed voor is. je weet het zelf he beste als je kan luisteren naar je lichaam.

dit was mijn mening over voeding, bedankt.

Tjerk, 15-06-2013 22:46 #8
Dit artikel is dus gebaseerd op alles wat je er op internet over hebt gelezen en dingen die je hebt gehoord. Vraag, zat daar ook een gedegen wetenschappelijk artikel of een expert tussen? Zo ja, verwijs daar dan naar. Zo nee, zorg dan dat je weet waar je het over hebt voordat je iets publiceert. Je trekt nogal heftige conclusies zonder enig bewijs.

Yoan (infoteur), 15-04-2013 11:25 #7
Er wordt helemaal niets gesponsord. Toen ik dit artikel schreef heb ik een aantal sites gelezen om tot dit artikel te komen. Een artikel op de site van 'wij worden wakker' was er een van. zie volgende link: http://www.wijwordenwakker.org/content.asp?m=P1175
Dit artikel is dus niet alleen gebaseerd op die site maar op alle informatie die ik op het internet gevonden heb en over wat ik er over gehoord heb tijdens gesprekken.

Hennie, 15-04-2013 10:44 #6
Geachte L.S.

als ik naar jullie bron/referentie www.wijwordenwakker.nl ga, zie ik dat het tegenovergestelde wordt vermeld. Nu snap ik er dus niets meer van. Deze verwijzing wordt waarschijnlijk gesponsord door blue band en hier wordt verkondigd dat halvarine van blue band wel gezond is. Kunt u mij dit uitleggen?

Yoan (infoteur), 29-01-2013 13:03 #5
Over Becel is al zoveel te doen geweest dat het bijna een scheldwoord lijkt te zijn geworden. Het meest bekend is de site van Foodwatch -dat ook wel eens op tv komt- die zich hard maakt om Becel reclame aan de kaak te stellen. Kijk even op de volgende link: http://foodwatch.nl/misleid/becel_pro_activ/verzwegen_feiten_van_de_peperdure_nieuwe_becelcampagne/index_nl.html

M. Goessens, 24-01-2013 14:52 #4
Hoe zit het dan met Becel? De zorgverzekering heeft nl enkele jaren het gebruik van Becel pro-activ gestimuleerd d.m.v. een vergoeding ivm gunstig effect op te hoog cholesterol!

Frank, 20-09-2012 19:09 #3
Wat een onzin! Er zitten al jarenlang nog maar minimale hoeveelheden transvetten in margarine. En geloof je nou echt dat er 27 ingrediënten in zitten die ook in verf zitten? Dan moet je hoognodig naar de psychiater!

Danja, 28-03-2012 15:03 #2
Kokosolie op brood is een goed plantaardig alternatief voor margarine/halvarine en roomboter! En het is ook nog eens erg lekker! Zeker onder een laagje jam (zonder toegevoegde suikers of zoetstoffen uiteraard) Ook notenpasta's zijn een goede bron van vetten. Sommige mensen doen een scheutje olijfolie of andere olie op brood. Hoe dan ook zou ik inderdaad absoluut geen margarine en halvarine meer eten maar gaan voor natuurlijke producten, zo min mogelijk bewerkt en liefst biologisch. Dat geldt eigenlijk voor alles dat je in je mond stopt, of op je smeert ;) De natuur weet het altijd beter!

Henk, 23-11-2011 00:45 #1
In alle halvarines zitten ook de vitamines A E en D. Aan d bestaat een groot tekort bij mensen, zeker in de herfst en winter. Ik heb gehoord dat mensen waarschijnlijk korter leven door teveel supplementen met A, E en selenium. Teveel daarvan zou kankerverwekkend zijn.

Infoteur: Yoan
Laatste update: 25-09-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 16
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!