Herik: gezondheidsvoordelen en herik in de tuin en keuken

Herik: gezondheidsvoordelen en herik in de tuin en keuken De herik (Sinapis arvensis) is een eenjarige plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae), die groeit op akkers, dijkhellingen en in bermen en over het algemeen als 'onkruid' wordt beschouwd. De herik is een indicator voor stikstofrijke grond. Deze plant kan 60 cm lang worden, de stengel draagt ​​haar, de onderste bladeren zijn gesteeld. De bloemen zijn hermafrodiet (tweeslachtig) en hebben vier horizontale kelkblaadjes; de bloembladen glanzen karakteristiek 'gifgeel' en kunnen worden verward met koolzaad (Brassica napus), ook een plant uit de kruisbloemenfamilie. Er zitten 8 tot 13 zaden per hauw (droge doosvrucht) en de herik bloeit van mei tot oktober. Kevers en vliegen bestuiven de plant. Een zaadvlies omhult het zaad en deze zwelt op als het nat is. Het blijft plakken en hierdoor verspreidt het zaad zich via insecten.
Herik / Bron: Olivier Pichard, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Herik / Bron: Olivier Pichard, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Wat is de herik?

De herik is een eenjarige kruidachtige plant met een hoogte van 20 tot 60 cm en wordt over het algemeen als 'onkruid' beschouwd. Het is een plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). De bloeiperiode loopt van mei tot oktober. De herik kan worden verward met koolzaad en raapzaad. De herik staat ook wel bekend als akkermosterd of wilde mosterd.

Voorkomen

De herik is een archeofyt (oude cultuurplant) en werd middels akkerbouw uit de regio rond de Middellandse Zee naar de noordelijke regio's van Europa gebracht. Zijn thuisgebied is Europa, Azië en Noord-Afrika. Anno 2020 komt de plant echter wereldwijd voor in gematigde streken. De herik komt algemeen voor op bouwland, langs wegen en langs dijken. Het geeft de voorkeur aan voedingsrijke bodems, de plant is een stikstofindicator en komt vaak voor in grote groepen.

Bladeren van de herik / Bron: Dr.S.Soundarapandian, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bladeren van de herik / Bron: Dr.S.Soundarapandian, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Natuurlijke bescherming

De typische smaak van de herik komt van de hete mosterdolie. Deze olie stopt zowel herbivore insecten als schimmels en andere ziekteverwekkers. Mosterdolie is namelijk giftig voor rupsen en beschermt de bladeren van de planten tegen de insecten. De rupsen van koolwitjes deert het echter niet en eten zich in weg in de bladeren van de herik. Zoals de naam reeds aangeeft voedt het koolwitje zich bij voorkeur met de koolsoorten, maar ook met mosterd of herik. Er zijn overigens maar weinig planten die veilig zijn voor het koolwitje.

Gebruik van herik in de keuken

De jonge bladeren van de herik zijn eetbaar en het jonge blad heeft een frisse scherpe smaak en kan onder meer in salades worden gebruikt. Niet alleen de jonge bladeren van de herik kun je eten, maar ook de bloemknoppen kunnen worden gegeten. Je kunt deze roosteren, koken of bakken. De bloemknoppen zijn na grofweg twee tot vijf minuten blancheren best lekker met een klontje boter. De bladen voor de zaadvorming kunnen tevens worden gekookt en als groente worden gebruikt. Je moet ze dan rond de dertig minuten koken. Met het zaad van de herik kan mosterd worden gemaakt. Deze mosterd smaakt wel bitterder dan gewone mosterd.

Bloemtros / Bron: Hectonichus, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bloemtros / Bron: Hectonichus, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Gezondheidsvoordelen van de herik

Algemeen

De herik heeft een antibacteriële werking. Het bevordert de bloedcirculatie en stimuleert de spijsvertering. Binnen de volksgeneeskunde wordt deze plant gebruikt tegen reumatische pijn, keelpijn, bronchitis, dyspepsie/indigestie en gewrichtspijn. Het bevat onder meer slijmstoffen, mosterdolie (glycoside), veel vitamine C en een aantal mineralen. Het stofje sinalbine (mosterdolie) is verantwoordelijk voor de scherpe smaak van deze plant.

De herik kan zowel inwendig als uitwendig worden toegepast.

Uitweiding gebruik

Vermaal de zaden van de herik tot een papje. Smeer dit op een kompres of een gaasdoekje en plaats het op de pijnlijke plek. De mosterdolie verwarmt nu de huid, stimuleert de bloedcirculatie en versnelt zo de wondgenezing. Smeer echter van tevoren het aangetaste huidgebied in met een dikke crème, bijvoorbeeld vaseline, aangezien de mosterdolie de huid irriteert. Let op: je mag nooit herik op open wonden aanbrengen, maar alleen op pijnlijke plekken waar warmte de symptomen vermindert, bijvoorbeeld bij gewrichtspijn. Het kan ook helpen bij keelpijn, bronchitis en reumatische klachten.

Hauw met zaden / Bron: Leo Michels, Wikimedia Commons (Publiek domein)Hauw met zaden / Bron: Leo Michels, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inwendig gebruik

Voor inwendig gebruik kun je thee maken van de zaden en deze drinken als je last hebben van obstipatie of indigestie. Er wordt soms ook gebruikgemaakt van en tinctuur van de herik.

Herik in de tuin

Weghouden van plantparasitaire nematoden

Wilde mosterd is zeer geschikt om roofdieren zoals plantparasitaire nematoden (aaltjes) weg te houden uit groentetuinen of moestuinen. Met zijn zwavelgehalte doodt het bacteriën en schimmels in de bodem. In gemengde gewassen is de herik een goede filter om de grond te desinfecteren. Je kunt het gebruiken als een beschermend schild om planten te beschermen die vaak worden aangevallen door plantparasitaire nematoden, zoals courgette.

Groenbemesting

Wilde mosterd wordt ook gebruikt als groenbemester. Groenbemesting verwijst naar het telen van een gewas ten behoeve van de organische stofvoorziening van de grond. Het gewas dat hiervoor wordt gebruikt. wordt niet geoogst maar in zijn geheel ondergewerkt of gecomposteerd. Slimme groenbemesting stimuleert het saprofytisch bodemleven (door dood organisch materiaal stijgt het aandeel herbivore nematoden en neemt het aandeel plantparasitaire nematoden af), verhoogt de weerbaarheid en verbetert de bodemstructuur.

Koolrups van groot koolwitje / Bron: Sannse, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Koolrups van groot koolwitje / Bron: Sannse, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Verbeteren van de bodemstructuur

De herik is ook ideaal voor het losmaken van zware grond. Laat de planten een zomer groeien, daarna geheel onderwerken en kijk hoe de aarde verandert; de bodemstructuur verbetert.

Paradijs voor rupsen

Wil je iets goeds doen voor insecten en vlinders? Plant dan herik in de tuin, vooral als je een natuurtuin hebt. Herik is een van de planten die rupsen voedt. De rupsen die dol zijn op de herik zijn die van het groot koolwitje en het oranjetipje. De herik is tevens een drachtplant voor bijen. Een drachtplant is een plant die in de vorm van nectar en pollen voedsel levert aan insecten. De herik heeft veel zon nodig. Zet hem dus op een plek met direct zonlicht, ideaal is de zuidkant van een heuvel.

Lees verder

© 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
De 5 beste belastingparadijzenDe 5 beste belastingparadijzenDe rijken onder ons maken bijna allemaal wel gebruik van belastingparadijzen. Dat zijn landen met een gunstig belastings…
Planten voor in het kippenhokPlanten voor in het kippenhokEen mooi beplant kippenhok ziet er niet alleen goed uit, het heeft ook voordelen voor de kippen die erin leven. Het geef…
Kippen laten loslopen in de tuinKippen laten loslopen in de tuinMensen die hobbykippen houden, kunnen ervoor kiezen deze los in de tuin te laten lopen. Omdat kippen echte scharreldiere…
Je keuken renoveren: maak je keuken weer als nieuwJe keuken is aan een opknapbeurt toe. Maar je vind het niet nodig om een nieuwe keuken te kopen of je hebt er het budget…

Bonenkruid: gezondheidsvoordelen & inhoudsstoffen bonenkruidBonenkruid: gezondheidsvoordelen & inhoudsstoffen bonenkruidBonenkruid (Satureja) is een geslacht uit de lipbloemenfamilie. Er is zomerbonenkruid of eenjarig bonenkruid (Satureja h…
Appelbes (aronia): gezondheidsvoordelen en inhoudsstoffenAppelbes (aronia): gezondheidsvoordelen en inhoudsstoffenAppelbessen zijn een bron van vitamine C. Het lichaam heeft onder meer vitamine C nodig om het bindweefsel op te bouwen.…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: TeunSpaans, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)
  • Dr. Jörg Grünwald en Christof Jänicke. Praktisch handboek plantengeneeskunde van A tot Z. Zuidnederlandse uitgeverij NV, zj.
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Herik
  • https://www.nmlhealth.com/bach/mustard-sinapis-arvensis-herik
  • https://www.healthbenefitstimes.com/wild-mustard/
  • https://nutrawiki.org/sinapis-arvensis/
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Sinapis_arvensis
  • https://www.floravannederland.nl/planten/herik
  • https://wiki.groenkennisnet.nl/display/BEEL/Herik
  • https://toverleven.cultu.be/indicatorplanten
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Koolzaad
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Hauw
  • https://www.encyclo.nl/begrip/herik
  • https://blog.sigonas.com/2013/02/25/heath-benefits-of-nutrient-packed-wild-mustard-greens/
  • https://floranews.com/nieuws/6016/Planten_reageren_op_geluid_van_knagende_rupsen.html
  • https://www.waterwereld.nu/koolwitje.php
  • http://www.natuur-keuken.nl/eten/akkermosterd-een-goede-plant-voor-bijen-en-vlinders/
  • https://www.biogroei.be/kenniscentrum/insectparasitaire-nematoden
  • https://www.britannica.com/plant/charlock
  • https://www.gezondmarkt.nl/mustard-herik
  • https://www.tuinjoop.com/product/herik-sinapis-arvensis-zadenzakje/
  • https://www.handboekbodemenbemesting.nl/nl/handboekbodemenbemesting/Bodem/Bodemmetingen/Ziekte-en-plagen-metingen/Plantparasitaire-aaltjes.htm
  • https://www.zaadhandelvanderwal.nl/nl/shop/groenbemesters_en_drachtplanten
  • https://www.akkerwijzer.nl/artikel/255140-groenbemesters-en-bodemleven-feiten-en-fabels/
  • https://pure.ilvo.be/portal/files/799980/Bodemleven_Bodembeheer_studiedag_PROSENSOLS_20121122.pdf
  • https://edepot.wur.nl/469022
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Caterpillar
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Drachtplant
  • Afbeelding bron 1: Olivier Pichard, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Dr.S.Soundarapandian, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 3: Hectonichus, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Leo Michels, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 5: Sannse, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Herik: gezondheidsvoordelen en herik in de tuin en keuken"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 21-08-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Special: Kruidengeneeskunde
Bronnen en referenties: 33
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!