Symptomen hersenvliesontsteking bij baby, kinderen en volw

Hersenvliesontsteking of meningitis is een potentieel levensbedreigende infectie van de hersenvliezen. De meest ernstige vorm van hersenvliesontsteking is bacteriële meningitis. Symptomen van hersenvliesontsteking kunnen zijn: hoge koorts; hoofdpijn; misselijkheid, overgeven (braken); verwardheid, slaperigheid of sufheid; pijnlijke gewrichten; overgevoeligheid voor licht of geluid; nekkramp of nekstijfheid (bij kin op de borst). Bij baby's en jonge kinderen kunnen de symptomen afwijken.

Symptomen hersenvliesontsteking bij baby, jonge kinderen en volwassenen

• Wat is hersenvliesontsteking?
• Bacteriële meningitis
• Virale meningitis
• Wat zijn de symptomen van hersenvliesontsteking?

Wat is hersenvliesontsteking?

Hersenvliesontsteking of meningitis is een potentieel levensbedreigende infectie van de hersenvliezen (meningen) - de drie vliezen die de hersenen en het ruggenmerg omgeven en beschermen. Indien het niet wordt behandeld, kan hersenvliesontsteking ernstige gevolgen hebben. Meningitis kan worden veroorzaakt door onder andere bacteriën, virussen en schimmels. Naast dat het zelfstandig kan voorkomen, kan hersenvliesontsteking ook optreden bij mazelen, bof, en waterpokken (virale vorm); bij longonsteking, middenoorontsteking en schedelbasisfractuur (bacteriële vorm).

Bacteriële meningitis

De meest ernstige vorm van hersenvliesontsteking is bacteriële meningitis. Bij ongeveer 20% -25% van de gevallen kan bacteriële meningitis fataal zijn, zelfs als deze wordt behandeld. Bacteriele meningitis ontwikkelt zich meestal tussen de 2 tot 10 dagen, nadat de persoon met de bacterie besmet is geraakt. Het ziekteverloop is doorgaans snel. Binnen 24 tot 48 uur is de person zeer ernstig ziek. Bij een zeer snel verloop van bacteriële meningitis, kan binnen 24 uur de dood optreden.

Virale meningitis

De prognose voor virale meningitis is veel beter dan die voor bacteriële meningitis. Het verloopt in de meeste gevallen goedaardig. De meeste mensen herstellen volledig nadat ze behandeld zijn.

Wat zijn de symptomen van hersenvliesontsteking?

De meest voorkomende symptomen, al of niet in combinatie met elkaar, van zowel bacteriele als virale hersenvliesontsteking, zijn de volgende:

• hoge koorts;
• hoofdpijn;
• misselijkheid, overgeven (braken);
• verwardheid, slaperigheid of sufheid;
• pijnlijke gewrichten;
• overgevoeligheid voor licht of geluid;
• nekstijfheid (bij kin op de borst: het verschijnsel dat het hoofd niet of met grote moeite voorover gebogen kan worden), ook wel nekkramp genoemd;
• bewegen van de nek is pijnlijk, alsook het optrekken van de benen.

Bij iedereen ouder dan twee jaar zijn de drie meest voorkomende symptomen hoge koorts, hoofdpijn en de kenmerkende nekstijfheid.

Pasgeborenen en hele jonge kinderen, kunnen naast deze algemene symptomen, ook andere symptomen vertonen:

• géén koorts;
• géén nek-stijfheid;
• gezwollen fontanel;
• apathische (wezenloze) blik;
• verlaagd bewustzijn, sloom en slaperig zijn;
• er ziek en grauw uitzien;
• voeding weigeren, niet willen eten, soms zelfs braken;
• prikkelbaar en geagiteerd;
• huilerig en kreunerig;
• luierpijn (bij het optillen van de beentjes om de luier te verschonen als het kind plat op de rug ligt);
• niet aangeraakt willen worden tijdens bijvoorbeeld het verschonen.

Bij verergering van de ziekte kunnen bij elke persoon, ongeacht de leeftijd, epileptische aanvallen (toevallen) optreden.

Door dezelfde bacteriën en virussen die ook verantwoordelijk zijn voor hersenvliesontsteking, kan bloedvergiftiging (sepsis) optreden. Sepsis kan het gevolg zijn van hersenvliesontsteking, maar het kan ook zelfstandig optreden, zodat de kenmerkende verschijnselen van meningitis, zoals nek-stijfheid, niet aanwezig zijn. Het meest kenmerkende symptoom van sepsis is het ontstaan van paarse vlekjes op de huid. In 80% van de gevallen treedt er rood-paarse huiduitslag (petechieën) op, dat zijn kleine punt-bloedinkjes die niet weggedrukt kunnen worden door er bijvoorbeld een glas tegenaan te drukken. Deze plekjes op de huid worden in snel tempo groter en vormen bloeduitstortingen. Vooral bij de verwekker 'pneumokok' worden deze rood-paarse vlekken waargenomen.

Bij een vermoeden van hersenvliesontsteking en/of sepsis, is dringend medische hulp vereist.

Lees verder

• Symptomen longontsteking, verschijnselen kind, baby, volw
• Oorontsteking symptomen bij baby, kind en volwassenen
• Oor: jeuk met/zonder afscheiding (middenoorontsteking, pijn)
• Mazelen: symptomen, oorzaak en behandeling (virusinfectie)
• Waterpokken: symptomen, besmettelijk, behandeling en baby