Abces: ontstekingsreactie

Een abces bestaat uit een bultje of verdikking waarachter etter zit. Meestal komt deze voor op de huid, maar soms ook in het lichaam. In het lichaam kan deze doorbreken naar andere organen, wat gevaarlijk is. Een koud abces doet vaak het ontstaan van tuberculose vermoeden. Een abces moet vaak worden leeggeknepen om goed te kunnen genezen, medicijnen worden weinig gegeven. Steenpuisten vallen ook onder het abces. Een abces is een opeenhoping van etter, dat ontstaan is uit de afbraak van weefsel. Deze etter bevind zich in een holte, met een stevig omhulsel.

Ontstaan

Meestal ontstaat een abces doordat het lichaam binnengedrongen bacteriën niet aan kan. Het afweer mechanisme werkt dan niet voldoende en de bacteriën veroorzaken ontstekingshaarden. De bacteriën kunnen dan in korte tijd een groot aantal cellen vernietigen. Hierdoor ontstaat er etter. Etter ontstaat dus doordat er een afbraak van weefsel plaats vindt. Etter bestaat ook uit de witte bloedcellen die op de bacteriën worden afgestuurd. Alles tezamen hoopt zich in een holte, die omgeven is met een stevig kapsel. Aan de buitenkant van het lichaam is dit te zien als een bultje of puntje. Wanneer het abces op spanning staat, ontstaat er een gaatje waardoor de etter naar buiten komt.

Soorten abcessen

Warm abces
Een warm abces is kenmerkend door de ziekteverschijnselen zoals koorts. Het abces is gezwollen en doet pijn. De kleur van het abces is rood en er treedt vaak koorts bij op. Het abces voelt warm aan, zo ook de huid eromheen.

Koud abces
Een koud abces is blauwrood van kleur en voelt niet warm aan. Er is vaak ook geen pijn aanwezig. Bij tuberculose komt vaak een koud abces voor. Vaak is dit dan ook een van de eerste verschijnselen waardoor tuberculose word vermoedt. Vroeger was tuberculose vaak dodelijk, tegenwoordig is deze goed met medicijnen te behandelen.

Inwendig abces
Een inwendig abces ontstaat vaak in de wand van een orgaan. Ze kunnen in slechte gevallen doorbreken naar een lichaamsholte zoals de buikholte of de borstholte. Bij een blinde darm ontsteking kan deze ook overgaan in een abces, waarbij het abces kan doorbreken naar de buikholte en veroorzaakt zo een buikholte-ontsteking. Een blindedarmontsteking is daarom dan ook erg gevaarlijk en moet direct behandeld worden.

Oppervlakkig abces
Een oppervlakkig abces bevindt zich op de huid en wordt veroorzaakt door een ontsteking in de huid of in het onderhuids bindweefsel.

Tandabces
Een abces rond de tanden en wortelpunten word een tandabces genoemd. Doms lopen mensen al jaren met een abces rond zonder dat ze het in de gaten hebben. Ze voelen dan geen pijn. Vaak is de tand of kies levenloos geworden, hij is dan donkerder van kleur. Een acuut tandabces word wel herkend door de pijn die ermee gepaard gaat. Vaak is een wortelkanaalbehandeling nodig.

Behandeling

Bij een blindedarmontsteking is haast geboden, om te voorkomen dat er een abces ontstaat dat naar de buikholte toe uitbreekt. Bij inwendige en oppervlakkige abcessen wordt het abces geopend en de etter wordt afgevloeid. De wond moet goed schoon gehouden worden en het gaasje wat erop zit moet gedurende een aantal dagen iedere dag verschoont worden. Soms word er nog een ontsmettende zalf meegegeven, die dan op en rond de wond moeten worden aangebracht bij het verschonen van het gaasje. Medicijnen hebben vaak weinig zin, omdat de etter veelal ondoordringbaar is voor de medicijnen. Heel soms wordt antibiotica gegeven. Bij een tandabces is een wortelkanaalbehandeling soms nodig, Dit is geen prettige behandeling maar wel noodzakelijk om te voorkomen dat het abces zich verder uitbreidt en hierdoor tanden en kiezen verloren kunnen gaan. In geval van steenpuisten, dit zijn zeer harde abcessen, mag er niet in gesneden worden. Deze genezen doorgaans vanzelf weer maar zijn wel erg besmettelijk. Ga niet zelf beginnen met het uitknijpen van het abces. Vaak blijft men dagenlang knijpen en blijft er nieuwe etter ontstaan. Ook blijft er telkens pijn. Beter is om dit goed en deskundig in 1 keer door een arts te laten doen, deze kan ook beter zeggen of er nog een nabehandeling nodig is.

Voorkomen

Het voorkomen van een abces is niet altijd mogelijk. Continue dringen bacteriën ons lichaam binnen en het lichaam is normaal gesproken prima in staat deze op te ruimen. Alleen in bepaalde gevallen word het even te veel en ontstaat er een abces. Bij tandabcessen is het belangrijk dat er sprake is van een goede mondhygiëne, zodat bacteriën weinig kans maken. Steenpuisten zijn besmettelijk, probeer er daarom niet overheen te wrijven en dek ze eventueel af. Men kan zichzelf en anderen zo minder makkelijk besmetten. Soms is een abces het gevolg va een ziekte, zoals de ziekte van Crohn waarbij abcessen ronde anus veel voorkomen. Ook dit is dan niet te voorkomen. Een goede hygiëne bij wondjes is belangrijk, zodat bacteriën niet de kans krijgen om het lichaam binnen te dringen via der wond. Behandel daarom iedere wond zorgvuldig, spoel deze schoon, ontsmet hem en dek hem af. Geef bacteriën geen kans om abcessen te veroorzaken.