Ganglion cyste: knobbel, bobbel onder de huid pols/hand/voet

Een ganglion is een goedaardige uitstulping of zwelling (cyste), die ontstaat vanuit het gewrichtskapsel of vanuit een peesschede. Een ganglion manifesteert zich als een onderhuidse bobbel, knobbel of knobbeltje dat van grootte kan veranderen, maar ook volledig spontaan kan verdwijnen. De meeste ganglion cysten zijn vooral in het begin pijnlijk, maar tot 35% zijn zonder symptomen, op de uiterlijke verschijning na. Een ganglion is een onschuldige aandoening.

Ganglion cyste

• Wat is een ganglion cyste?
• Waar komen ganglia het meest voor?
• Oorzaak van een ganglion
• Klachten en symptomen van een ganglion
• Diagnose ganglion
• Behandeling ganglion

Wat is een ganglion cyste?

Een ganglion cyste is een goedaardige uitstulping of zwelling, die ontstaat vanuit het gewrichtskapsel of vanuit een peesschede. Het gewrichtskapsel is het bindweefsel dat zich aan de binnenzijde van de gewrichtsbanden bevindt en het gewricht omsluit en de peesschede is het omhulsel waar pezen doorheen lopen. Een ganglion is een met vocht gevulde cyste. Binnen de cyste is een dikke, kleverige, heldere, kleurloze, geleiachtige vloeistof. Het lijkt op glijstof die pezen en gewrichten smeert. Afhankelijk van de grootte, kunnen cysten stevig of juist sponsachtig aanvoelen.

Waar komen ganglia het meest voor?

Een ganglion kan in elk gewricht ontstaan, maar komt het meest voor bovenop de pols, op de rug van de hand en soms op de voet. Ze kunnen ook voorkomen aan de palmzijde van de pols, of op de buitenkant van de knie en enkel of op vingers. Op een vinger kunnen ze verschijnen op de strekzijde van het eindgewricht (slijmcyste) en in de handpalm aan de basis van de vinger. Ze in grootte varieren van een erwtje tot een pruim. Een ganglion kan vaak spontaan van grootte veranderen en kan ook spontaan verdwijnen.

Ganglia komen heel vaak voor en gewoonlijk zijn ze pijnloos. In het begin kunnen ze wel pijnlijk zijn. Tevens kan een ganglion pijn doen wanneer de hand met daarop de ganglion veel belast wordt.

Oorzaak van een ganglion

Een duidelijke oorzaak voor het ontstaan van een ganglion is er niet. Waarschijnlijk gaat het om een afwijking in het gewrichtskapsel of de peesschede, waardoor het mogelijk is dat het weefsel uitpuilt. Ganglia komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. In 70% van de gevallen komt het voor bij mensen tussen 20-40 jaar. In zeldzame gevallen kunnen ganglia voorkomen bij kinderen jonger dan 10 jaar.

Klachten en symptomen van een ganglion

Een ganglion manifesteert zich als een onderhuidse bobbel, knobbel of knobbeltje dat van grootte kan veranderen, maar ook volledig spontaan kan verdwijnen. Het is meestal een zachte uitstulping, ter grootte van een erwt, maar ze kunnen ook uitgroeien tot een zwelling ter grootte van een pruim. Ze verplaatsen niet van plek.

De meeste ganglion cysten zijn vooral in het begin pijnlijk, maar tot 35% zijn zonder symptomen, met uitzondering van de verschijning. Naast pijn, kan een ganglion bewegingsbeperkend zijn of krachtsverlies veroorzaken, veelal als gevolg van druk van de zwelling op aangrenzende pezen of zenuwen.

Diagnose ganglion

Op basis van de verschijnselen kan vaak de diagnose gesteld worden. In de meeste gevallen kan aanvullend onderzoek achterwege blijven.

Behandeling ganglion

Veel ganglia (38-58%) verdwijnen spontaan, dus zonder enige behandeling. Een behandeling kan bestaan uit het opzuigen van de inhoud van de cyste met behulp van een injectienaald en eventueel het inbrengen van een corticosteroïd. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat 74% van de mensen zijn genezen na deze ingreep. Bij de rest komt de ganglia terug.

Chirurgie behoort ook tot de mogelijkheden. De ingreep wordt gewoonlijk uitgevoerd in poliklinische dagbehandeling, onder plaatselijke verdoving, regionale verdoving of algehele verdoving (narcose). Tijdens de operatie wordt de cyste in zijn geheel verwijderd, waarbij ook de oorsprong van het ganglion wordt weggehaald, dat wil zeggen het gedeelte van het gewrichtskapsel of de peesschede waar het ganglion van uitgaat. Het herstel is afhankelijk van de plaats van het ganglion, maar is door de bank genomen vrij vlot. Na de operatie zal de patient gedurende een week een drukverband moeten dragen. De kans op een wondinfectie of een nabloeding is gering.

Lees verder

• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid