InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Dysmenorroe: menstruatiepijn, hevige pijn onderbuik en rug

Dysmenorroe: menstruatiepijn, hevige pijn onderbuik en rug

Dysmenorroe: menstruatiepijn, hevige pijn onderbuik en rug Dysmenorroe: menstruatiepijn, hevige pijn onderbuik en rug. Dysmenorroe is een pijnlijke menstruatie die de patiënt in haar normale activiteiten (ernstig) kan belemmeren. Een vrouw met dysmenorroe heeft tijdens haar maandstonden last heeft van een krampachtige of krampende pijn in de onderbuik, een scherpe pijn die komt en gaat, of een zeurende pijn, die eventueel gepaard gaat met rugpijn. Pijnlijke menstruatie is de belangrijkste oorzaak van school- en werkverzuim bij jonge vrouwen.

Dysmenorroe: menstruatiepijn, hevige pijn onderbuik en rug


Alternatieve benamingen

Dysmenorroe wordt ook wel menstruatiepijn of pijnlijke menstruatie of maandstonden genoemd.

Wat is dysmenorroe?

Dysmenorroe is een pijnlijke menstruatie die de patiënt in haar normale activiteiten (ernstig) kan belemmeren. Een vrouw met dysmenorroe heeft tijdens haar maandstonden last heeft van een krampachtige of krampende pijn in de onderbuik, een scherpe pijn die komt en gaat, of een zeurende pijn, die eventueel gepaard gaat met rugpijn.

Pijnlijke menstruatie treft veel vrouwen. Voor een aantal hunner is het ongemak zo groot, dat ze ernstig belemmerd worden in de uitvoering van hun dagelijkse activiteiten, zoals het verrichten van het huishouden, werk, of school-gerelateerde activiteiten, gedurende een paar dagen tijdens elke menstruatiecyclus. Pijnlijke menstruatie is de belangrijkste oorzaak van school- en werkverzuim bij vrouwen in hun tiener- en twintigerjaren. Gelukkig kunnen de klachten op latere leeftijd en na een zwangerschap verminderen.

Twee soorten dysmenorroe

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen twee soorten dysmenorroe:
  • primaire of essentiële dysmenorroe; en
  • secundaire dysmenorroe.

Primaire of essentiële dysmenorroe
Primaire dysmenorroe verwijst naar menstruele pijn die optreedt rond de tijd dat een meisje begint te menstrueren. De pijn hangt samen met de hormomen die de eierstokken maandelijks in verband met de eisprong produceren. De pijn begint meestal na één tot twee jaar nadat het meisje is begonnen met menstrueren. Dit hangt samen met de ovulatie of eisprong die dan pas goed op gang komt. Bij primaire dysmenorroe is er geen aantoonbare onderliggende pathologie. Als de vrouw de 25 is gepasseerd neemt de pijn vak af en boven het 30e jaar is de pijn vaak helemaal verdwenen. Na een bevalling vermindert doorgaans ook de pijn. Dit type dysmenorroe komt in sommige families vaker voor.

Secundaire dysmenorroe
Secundaire dysmenorroe is menstruatiepijn die zich op latere leeftijd ontwikkelt, dat wil zeggen na een periode waarbij de vrouw geen of nauwelijks last van menstruatiepijn heeft gehad. Deze variant komt meestal voor tussen de 20 en 40 jaar. Bij secundaire dysmenorroe is er sprake van een organische oorzaak, zoals endometriose, pelvic inflammatory disease (PID) of uterusmyoom (vleesboom). Bij deze variant wordt indien mogelijk het onderliggende lijden behandeld.

Klachten en symptomen dysmenorroe

De pijn kan beginnen enkele dagen voor, of aan het begin van de menstruatie. De klachten zijn het hevigst als de bloeding op zijn hoogtepunt is en daarna zakt de pijn weer weg.

Het gaat vaak om hevige krampachtige of krampende pijn in de onderbuik en rug. De kramp in de onderbuik golft als het ware uit naar de onderrug en de benen. Sommige meisjes of vrouwen hebben kortdurende krampen, terwijl anderen een constante, zeurende pijn voelen. De vrouw kan ook een zeurende pijn in het bekken voelen. De pijnklachten kunnen gepaard gaan met klachten als misselijkheid of braken, hoofdpijn, verstopping of diarree, algehele malaise of een depressieve stemming net voor of tijdens de menstruatie.

Diagnose dysmenorroe

Lichamelijk onderzoek is nodig om uit te maken of er sprake is van primaire of secundaire dysmenorroe. Voorts zal de (huis)arts vragen naar de medische voorgeschiedenis van de patiënt. Gynaecologisch onderzoek kan ook nodig zijn. Zonodig wordt een echoscopie (echografie) en een laparoscopie uitgevoerd, teneinde eventuele afwijkingen aan de inwendige geslachtsorganen op te sporen. Een laparoscopie is een kijkoperatie, waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt. Als de medische voorgeschiedenis en het medische onderzoek uitsluiten dat er onderliggende pathologie aanwezig is, dan zal waarschijnlijk de diagnose primaire dysmenorroe gesteld worden.

Behandeling dysmenorroe

De behandeling is afhankelijk van het type dysmenorroe. Bij secundaire dysmenorroe wordt het onderliggende lijden behandeld indien dat mogelijk is. Bij primaire of essentiële dysmenorroe wordt een non-steroide ontstekingsremmer of een krampstillend middel gegeven. Ook kan de arts hormonale anticonceptie voorschrijven, aangezien deze middelen de ovulatie onderdrukken. Enkele tientallen jaren geleden leerde klinische ervaring dat bij de meeste patiënten de dysmenorroe-klachten door pilgebruik aanzienlijk verminderen.(¹) Bij recente(re) onderzoeken lijken de resultaten wat tegen te vallen.(²⁄³) Er is onderzoek gedaan naar de resultaten van vitamine E, thiamine, magnesium, plantaardige middelen en visolie, acupunctuur, spinale manipulatie en transcutane elektrische zenuwstimulatie. Maar gunstige effecten zijn niet duidelijk aangetoond.(²)

Wat kunt u zelf doen bij menstruatiepijn?

De patiënt kan pijnstillers nemen die zonder recept verkrijgbaar zijn, zoals NSAID's (ibuprofen of diclofenac).

De volgende (preventieve) maatregelen kunt u nemen om de pijn te verlichten:
  • Breng een warme kruik aan op de onderbuik (onder de navel).
  • Neem een warm bad.
  • Verricht lichte cirkelvormige massage met de vingertoppen rond de onderbuik.
  • Drink warme dranken.
  • Eet frequent en neem licht verteerbare maaltijden.
  • Volg een dieet rijk aan complexe koolhydraten zoals volle granen, fruit en groenten, en beperk het gebruik van zout, suiker, alcohol en cafeïne.
  • Ga liggen met de benen omhoog, of ga liggen op de zij met gebogen knieën (zie foto).
  • Pas ontspanningstechnieken toe.
  • Zorg voor regelmatige lichaamsbeweging en doe oefeningen waarbij het bekken betrokken is.
  • Zorg voor een ideaal lichaamsgewicht.

Klik hier voor een special over de vrouwelijke geslachtsorganen.

Noten
  1. Drogendijk AC. Menstruatiestoornissen. Ned Tijdschr Geneeskd 1987; 131: 48-53.
  2. Proctor M, Farquhar C. Dysmenorrhoea. Clin Evid 2003; 10:2058-78.
  3. Proctor ML, Roberts H, Farquhar CM. Combined oral contraceptive pill as treatment for primary dysmenorrhoea (Cochrane review). In: The Cochrane Library, Issue 4, 2003. Chichester, UK: John Wiley & Sons, LTD.

Lees verder

© 2010 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Pijnlijke menstruatiePijnlijke menstruatieDysmenorroe of pijnlijke menstruatie komt bij vele vrouwen wel eens voor. Meestal komt de pijn vanuit de onderbuik en ka…
Pijn in onderbuik: 10 oorzaken pijn in onderbuik man & vrouwPijn in onderbuik: 10 oorzaken pijn in onderbuik man & vrouwPijn in onderbuik: oorzaken en symptomen. Wat zijn de 10 meest voorkomende oorzaken van pijn in onderbuik bij vrouwen en…
Steken in onderbuik, stekende pijn onderbuik: oorzakenSteken in onderbuik, stekende pijn onderbuik: oorzakenSteken in de onderbuik of stekende pijn in de onderbuik wijst vaak op een urineweginfectie. Zo kan een blaasontsteking v…
Appendicitis: pijn rond de navel (onderbuik), misselijkAppendicitis: pijn rond de navel (onderbuik), misselijkDe eerste symptomen van appendicitis (blindedarmontsteking) bestaan meestal uit een milde koorts en zeurende pijn rond d…
Symptomen hartaanval bij de vrouwSymptomen hartaanval bij de vrouwWanneer het gaat om een hartaanval (myocard infarct) valt op dat vrouwen veel minder snel naar de dokter stappen dan man…
Bronnen en referenties
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Drogendijk AC. Menstruatiestoornissen. Ned Tijdschr Geneeskd 1987; 131: 48-53.
  • Proctor M, Farquhar C. Dysmenorrhoea. Clin Evid 2003; 10:2058-78.
  • Proctor ML, Roberts H, Farquhar CM. Combined oral contraceptive pill as treatment for primary dysmenorrhoea (Cochrane review). In: The Cochrane Library, Issue 4, 2003. Chichester, UK: John Wiley & Sons, LTD.

Reageer op het artikel "Dysmenorroe: menstruatiepijn, hevige pijn onderbuik en rug"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Caroline, 03-12-2013 11:22 #3
Ik heb ook vreselijke menstruatiepijnen gehad, en het verhaal van Kdeesje herken ik echt dat je uren gewoon ligt te schreeuwen en kronkelen van de pijn. Wat bij mij hielp was een buikband, zo'n medische die je vaak om moet doen na een buikoperatie. Ik heb net ook een reactie geplaatst bij menstruatiepijn, maar hoop echt dat m'n reactie hier ook geplaatst wordt want het heeft mij echt uit een fysieke hel gehaald. Ook het liggen met de benen tegen de buik aangedrukt hielp, wat een beetje hetzelfde effect had als de buikband.

Kdeesje, 14-10-2013 16:23 #2
Wat is dit een herkenbaar artikel.
In mijn puberteit had ik ook iedere maand zo'n zware krampen dat ik flauwviel van de pijn. Daarnaast kreeg ik er diarree van en werd ik altijd misselijk van de pijn, een lastige combinatie omdat ik dan naar het toilet moest terwijl het op of onderweg naar de wc altijd zwart voor mijn ogen werd. Ik had pijnstillers gekregen van de huisarts, die moest ik innemen enkele uren voor de menstruatie door zou breken, maar die pillen hadden geen nut omdat mijn menstruatie onregelmatig was en de krampen binnen een uur na het doorbreken van mijn menstruatie al in volle hevigheid op kwamen zetten. Het enige wat dan het beste was, was om gewoon in bed te gaan liggen, niet dat de pijn daardoor minder werd, maar dan viel ik in ieder geval niet flauw. De krampaanval duurde meestal drie uur lang en dan lag ik te schreeuwen, te huilen en onophoudelijk bewegen met mijn bovenbenen omdat ik niet meer wist waar ik het zoeken moest. Na een tijdje ben ik opnieuw naar de huisarts gegaan, toen mocht ik aan de anticonceptiepleister beginnen. Dat bleek te helpen, ik had in ieder geval niet meer de zwaarste krampen, al waren ze af en toe toch nog gemeen pijnlijk. Nu ben ik een aantal jaren verder en sinds ik vorig jaar moest beginnen met een antidepressium (Paroxetine (vanwege meerdere angststoornissen)) heb ik amper nog last van krampen. In eerste instantie vond ik het vreselijk om antidepressiva nodig te hebben, totdat ik merkte dat het medicijn ook de menstruatiekrampen bijna volledig onderdrukte.

Nadia Bouman, 30-11-2012 11:42 #1
Geachte Redactie
Ik heb enorme pijnen vanaf de eisprong tot aan de menstruatie. Het komt erop neer dat ik maar een week per maand pijn vrij ben. De pijn trekt door mijn hele lichaam en vooral in de rug. Naarmate ik ouder wordt (43) worden de pijnen heftiger. Daarbij durf ik te stellen dat ik een vrij hoge pijn grens heb. In het verleden heb ik meerdere keren onderzoek laten doen echter zonder resultaat. Ik heb recent van iemand vernomen dat er onderzoek wordt gedaan in Groningen naar deze zeldzame vorm. Wellicht dat u mij wat verder kan helpen. Bij voorbaat dank. Mvrgr Nadia

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Pijn in onderbuik
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!