InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Struma, krop: opgezwollen of vergrote schildklier klachten

Struma, krop: opgezwollen of vergrote schildklier klachten

Struma, krop: opgezwollen of vergrote schildklier klachten De schildklier is gelegen aan de voorkant van de hals, achter de adamsappel. Het ligt vlak voor de luchtpijp en het heeft een rechter-en een linkerkwab, die met elkaar verbonden zijn door een smalle band van schildklierweefsel. Het heeft ruwweg de vorm van een vlinder. Een normale schildklier is gewoonlijk niet te zien of te voelen. Als de schildklier is vergroot, veroorzaakt het een zwelling in de nek die men kan waarnemen - een struma, ook wel 'krop' genoemd. Welke klachten gaan hiermee gepaard en wat kun je eraan doen?

Struma


Wat is een struma?

Een struma is een vergrote schildklier. Het heet ook wel een krop. Bij struma is de schildklier vergroot of opgezwollen, wat zichtbaar is als een zwelling in de hals. Deze zwelling kan variëren van een minuscuul knobbeltje tot een gezwel die zo groot is als een grapefruit.

De schildklier maakt schildklierhormonen - genaamd thyroxine (T4) en triiodothyronine (T3). Deze hormonen reguleren de stofwisseling. Veel cellen en weefsels in het lichaam hebben deze hormonen nodig om goed te functioneren.

Soorten struma en oorzaken

Er zijn verschillende types van struma, elk met verschillende oorzaken. Er zijn twee verschijningsvormen:
  • een diffuse zwelling; en
  • een nodulaire zwelling (knobbels).

Een diffuse, gladde zwelling
Dit betekent dat de hele schildklier groter is dan normaal. De schildklier voelt glad, maar groot. Er zijn een aantal oorzaken, zoals onder meer:
  • De ziekte van Graves, ook wel de ziekte van Graves-Basedow genoemd, een auto-immuunziekte, waarbij hyperthyroïdie (een overactieve schildklier) optreedt.
  • Thyreoïditis (ontsteking van de schildklier) - die te wijten kan zijn aan verschillende oorzaken. Een virale infectie kan bijvoorbeeld leiden tot 'virale thyreoïditis'.
  • Jodiumtekort. De schildklier heeft jodium nodig om thyroxine en T3 an te maken. Door een tekort gaat de schildklier trager werken en opzwellen.
  • Sommige geneesmiddelen kunnen ertoe leiden dat de schildklier opzwelt als bijwerking van een bepaalde geneesmiddelen. Lithium is een bekend voorbeeld.
  • Erfelijke factoren. Sommige mensen zijn vanwege erfelijke factoren gevoeliger voor het ontwikkelen van struma. In het bijzonder op momenten wanneer er meer schildklierhormomen worden aangemaakt, bijvoorbeeld tijdens een zwangerschap of tijdens de puberteit.

Nodulair struma of nodulaire zwelling / knobbel(s)
Hierbij ontwikkelt zich één of meerdere knobbeltjes in de schildklier. Oorzaken zijn onder meer:
  • een cyste (een met vloeistof gevulde zak);
  • een adenoom (een goedaardige gezwel);
  • een kwaadaardige tumor; en
  • andere zeldzame oorzaken.

Symptomen van een struma

In veel gevallen zijn er geen symptomen, afgezien van het zwellen van de nek door het opzetten van de schildklier. De grootte van een struma kan variëren van zeer klein en nauwelijks merkbaar, tot zeer groot - soms wel ter grootte van een grapefruit. Gewoonlijk is een struma pijnloos. Toch kan een ontstoken schildklier (thyroïditis) gepaard gaan met pijn.

Als de schildklier te veel of te weinig hormonen aanmaakt, kan dit leiden tot een scala aan symptomen. Bij een struma als gevolg van een te snel werkende schildklier kan de patiënt last krijgen van gewichtsafname, toegenomen eetlust, warme, droge huid, slapeloosheid, uitpuilende ogen en gejaagdheid. Struma kan ook de kop opsteken bij een schildklier die te traag werkt, hetgeen zich uit in vermoeidheid, gewichtstoename, schilferige huid, spierzwakte, haaruitval, en een lager wordende stem. Zie de aparte artikelen over 'hyperthyreoïdie' (overactieve schildklier)' en 'hypothyreoïdie' (traag werkende schildklier)' voor meer informatie.

Een grote struma kan er druk ontstaan op de luchtpijp of zelfs de slokdarm achter de luchtpijp. Dit kan leiden tot moeilijkheden met ademhalen of slikken.

Onderzoek en behandeling

De huisarts zal de nek onderzoeken, teneinde de omvang en vorm van de schildklier te bepalen. De huisarts zal teven de lymfeklieren onderzoeken en letten op algehele tekenen van schildklierdysfunctie. Voorts kan de huisarts een bloedonderzoek laten verrichten, waarbij het TSH-gehalte van het bloed wordt gemeten. TSH staat voor Thyroïd Stimulerend Hormoon, welke een belangrijke rol speelt in de regulatie van de aanmaak van schildklierhormonen. Ook kan er een radionuclide scan worden gemaakt. Hiermee kan de activiteit van de schildklier vastgesteld worden. Ook kan een punctie van de schildklier worden uitgevoerd bij de afweging of er sprake is van een goedaardige dan wel een kwaadaardige knobbel.

De behandeling is afhankelijk van de achterliggende oorzaak. Een kleine zwelling die geen gevolgen heeft voor het functioneren van de schildklier behoeft geen behandeling. Patiënten met hyperthyreoïdie kunnen baat hebben bij radioactief jodium, medicatie en operatief ingrijpen, welke behandeling het gezwel doen slinken. Wanneer het ademhalen of slikken bemoeilijkt wordt, kan een operatie nodig zijn.

Lees verder

© 2011 - 2014 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Schildklieraandoening: de ziekte van PlummerSchildklieraandoening: de ziekte van PlummerBij mensen die de ziekte van Plummer hebben is er sprake van een te snel werkende schildklier die vergroot is. In de sch…
Struma: oorzaken, behandelingStruma is wereldwijd gezien de meest voorkomende schildklierafwijking. Struma hoeft niet altijd meteen behandeld te word…
Hyperthyreoïdie: oorzaken, symptomen, behandelingHyperthyreoïdie: oorzaken, symptomen, behandelingHyperthyreoïdie wil zeggen dat er teveel schildklierhormoon wordt aangemaakt, door een te hard werkende schildklier. Dit…
Waarom mensen (te) snel aan de schildklier problemen denkenWaarom mensen (te) snel aan de schildklier problemen denkenDe schildklier is een complex orgaan. De klachten bij een snelle of trage werking van de schildklier zijn zeer divers, w…
Schildklieroperatie: verwijdering van de schildklierSchildklieroperatie: verwijdering van de schildklierDe schildklier is een klier dat zich aan de voorzijde van de hals bevindt. Het zijn twee kwabben die met elkaar verbonde…
Bronnen en referenties
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk, 2006.

Reageer op het artikel "Struma, krop: opgezwollen of vergrote schildklier klachten"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Maaike Kuijsten, 21-10-2014 12:04 #1
Beste lezer,

Bij mij is een multinodulair struma geconstateerd. De bloedwaarden van de schildklier zijn niet afwijkend, er zit alleen aan de linkerkant verschillende bultjes op mijn schildklier. Niets verontrustend is mij verteld. Nu is mijn vraag: kan ik wisselende stemmingen hierdoor krijgen?

Met vriendelijke groet,
Maaike Kuijsten Reactie infoteur, 10-11-2014
Dit kan gepaard gaan met verschijnselen van een versnelde of te trage schildklierwerking met bijbehorende klachten, maar ik begrijp van u dat de bloedwaarden niet afwijkend zijn.

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Schildklieraandoeningen
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!