InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Vitamine D (D2, D3): gebrek of tekort symptomen + voeding

Vitamine D (D2, D3): gebrek of tekort symptomen + voeding

Vitamine D (D2, D3): gebrek of tekort symptomen + voeding Vitamine D tekort symptomen. Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die bevordert dat het lichaam de mineralen calcium en fosfor absorbeert. Vitamine D speelt een rol in de vorming van sterke botten en tanden. Ook is het belangrijk bij de instandhouding van de weerstand en bij een goede werking van de spieren. Het is een van de weinige vitamines die het lichaam onder invloed van zonlicht zelf kan maken. Een vitamine D tekort kan kan leiden tot osteoporose (botontkalking) bij volwassenen.

Vitamine D


Wat is vitamine D?

Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die bevordert dat het lichaam de mineralen calcium en fosfor absorbeert. Vitamine D speelt een rol in de vorming van sterke botten en tanden. Ook is het belangrijk bij de instandhouding van de weerstand en bij een goede werking van de spieren.

In vetoplosbare vitaminen - vitamine A, vitamine D, vitamine E en vitamine K - worden opgeslagen in wordt opgeslagen in de vetreserves van het lichaam. Dit in tegenstelling tot de wateroplosbare vitamines: vitamine B1, B2, B3, B5, B6, B8, B11 (foliumzuur), B12 en vitamine C. Deze vitamines zijn aanwezig in het vocht van voedingsmiddelen en het lichaam kan deze wateroplosbare vitamines niet goed opslaan, met uitzondering van vitamine B12. Een overschot van deze vitamines verlaat het lichaam via de urine.

Zonlicht is de belangrijkste bron van vitamine D of cholecalciferol (vitamine D3). Het is een van de weinige vitamines die het lichaam zelf kan maken. Onder invloed van zonlicht wordt in de huid vitamine D aangemaakt. Op een zonnige dag is tien minuten zonlicht op het gezicht gemiddeld genomen voldoende om de dagelijkse behoefte aan vitamine D binnen te halen. Daarentegen is twee uur op een grauwe, winterse dag net genoeg. Doordat de hoeveelheid vitamine D die het lichaam aanmaakt niet altijd toereikend is, is ook vitamine D uit eten nodig. Zo nodig kan men overgaan op vitamine D suppletie.

Vitamine D2 (ergocalciferol) heeft vrijwel dezelfde functie in het lichaam als Vitamine D3 en wordt niet door het lichaam aangemaakt. Vitamine D3 kom in de natuur voor; in allerlei levensmiddelen zit deze vitamine.

Vitamine D2 kan kunstmatig worden gemaakt door dierlijk vet met ultraviolet licht te bestralen. Volgens het Voedingscentrum werd dit in het verleden aan levensmiddelen en in supplementen toegevoegd, maar nu is dat vrijwel geheel verdrongen door synthetisch vitamine D3 (bron: www.voedingscentrum.nl).

In welke voedingsmiddelen treffen we vitamine D aan?

Vitamine D treffen we aan in de volgende levensmiddelen:
  • Zuivelproducten, zoals kaas, boter en volle melkproducten;
  • Vette vis, zoals paling, haring, zalm, makreel en bokking;
  • Oesters;
  • Vlees;
  • Halvarine, margarine en bak- en braadvetten (indien verrijkt met vitamine D).

Wat zijn de gevolgen van een vitamine D-tekort?

Vitamine D deficiëntie kan leiden tot osteoporose (botontkalking) bij volwassenen of rachitis of Engelse ziekte bij kinderen-
een ziekte die leidt tot onvoldoende botvorming, of een stilstand van de botgroei. Botontkalking leidt tot poreuze botten (osteoporose) waardoor het risico op botbreuken bij vooral bij ouderen toeneemt. Het bijkt dat vitamine-D-tekort op oudere leeftijd frequent voorkomt; ongeveer één op de twee 65-plussers heeft vitamine D-tekort.

Een tekort aan vitamine D kan ook gepaard gaan met onder andere de volgende symtomen:
  • Spierpijn, krampen, spiertrillingen en spierzwakte, waarmee de kans op vallen bij vooral ouderen toeneemt.
  • Moeite met traplopen;
  • Een zwaar gevoel in de benen;
  • Moeizaam uit een stoel omhoogkomen.

Wat zijn de risico's van teveel vitamine D?

Het gedurende lange tijd grotere hoeveelheden vitamine D binnenkrijgen, kan leiden tot schadelijke effecten. Door structureel teveel vitamine D kunnen in verschillende weefsels kalkafzettingen ontstaan, hetgeen kan leiden tot nierfunctiestoornissen en nierstenen. Het kan ook schade aan hart en bloedvaten veroorzaken. Een hoge inneming van vitamine D kan voorts leiden tot misselijkheid, braken, slaperigheid, verminderde eetlust en obstipatie. Let wel: nadelige effecten als gevolg van een overmaat aan vitamine D zijn zeldzaam.

De Gezondheidsraad heeft voor de gehele bevolking een veilige bovengrens van 50 microgram vitamine D per dag vastgesteld. Alleen wanneer er langdurig sprake is van een (te) hoge inname, kunnen er problemen ontstaan.

Het is niet zo dat veel zonlicht leidt tot een overmaat aan vitamine D, aangezien de door het lichaam aangemaakte vitamine D weer wordt afgebroken als er teveel van is.

Wat is de dagelijks aanbevolen hoeveelheid vitamine D?

Vitamine D wordt door het lichaam aangemaakt na blootstelling aan zon. Iedere dag tien tot 15 minuten in de zon is genoeg voor de dagelijkse behoefte aan vitamine D. Het is daarom belangrijk om dagelijks naar buiten te gaan. Volgens het Voedingscentrum geldt voor de meeste mensen dat zij door gevarieerd te eten met voldoende halvarine, margarine en bak- en braadproducten aan de benodigde hoeveelheid vitamine D per dag kunnen komen. Een gevarieerde voeding levert voor volwassen mannen 6 microgram aan vitamine D en voor volwassen vrouwen 5 microgram aan vitamine D (bron: www.voedingscentrum.nl).

Er worden door het Voedingscentrum in navolging van het advies van de Gezondheidsraad, een aantal groepen onderscheiden die het risico lopen dat zij met een gevarieerde voeding nog niet genoeg krijgen. Deze groepen wordt geadviseerd om naast gezonde voeding ook een vitamine D supplement te nemen. De volgende groepen worden aangeraden dagelijks 10 of 20 microgram extra aan vitamine D te nemen:

Dagelijks 10 microgram extra aan vitamine DDagelijks 20 microgram extra aan vitamine D
Kinderen tot 4 jaarPersonen die osteoporose hebben of in een verzorgings- of verpleeghuis wonen
Personen van 4 tot 50 jaar met een donkere huidskleurVrouwen ouder dan 50 jaar en mannen ouder dan 70 jaar die weinig buiten komen
Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding gevenVrouwen ouder dan 50 jaar die een sluier dragen
Vrouwen van boven de 50 en mannen van boven de 70 jaar
Vrouwen tot 50 jaar die een sluier dragen

Vitamine D supplementen zijn verkrijgbaar als vitamine D druppels en vitamine D pillen of in een multivitamine supplement. Dit is meestal aanwezig als cholecaciferol of vitamine D3. Er zijn echter ook supplementen met (het minder actieve) ergocalciferol, vitamine D2.

De bovengrens voor een aanvaardbare, veilige inneming is 50 microgram per dag. Voor kinderen tot 1 jaar is dat 25 microgram per dag. Veel zonlicht kan niet leiden tot een overschot aan deze vitamine, aldus het Voedingscentrum.

Onderzoek

Vitamine D beschermt niet alle baby’s tegen RS-virus
Het RS-virus is een verkoudheidsvirus dat tot een zware longontsteking kan leiden als het immuunsysteem te heftig reageert. Vrijwel alle baby's krijgen te maken met het virus, maar slechts 1 op de 100 reageert dermate heftig dat een ziekenhuisopname noodzakelijk is.

Het blijkt dat baby’s met te weinig vitamine D in hun bloed vaker last hebben van het RS-virus. Het was nog niet bekend welk mechanisme hierachter schuil ging. Nu blijkt dat vitamine D een dempend effect te hebben op het immuunsysteem. Als een baby geïnfecteerd raakt met het RS-virus, gaat het immuunsysteem in de aanval. Als die aanval 'doorschiet', raken longcellen beschadigd en ontstaat een soort longontsteking. Vitamine D remt de immuunreactie dusdanig dat de aanval van het immuunsysteem op de infectie precies de juist kracht heeft.

Die rem werkt echter niet bij iedereen. Wil dit mechanisme werken, dan moet vitamine D zich binden aan een receptoreiwit. Bij één op de zeven mensen heeft deze receptor een iets andere vorm, waardoor vitamine D zijn remmende functie minder adequaat kan uitvoeren. Bij deze mensen zal een infectie met het RS-virus een te heftige immuunreactie veroorzaken. Baby’s met een anders gevormde vitamine D-receptor hebben ongeveer 70%meer kans op een longontsteking door het RS-virus.

De resultaten van dit onderzoek verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Pathology. (Bron: UMC Utrecht, 27-09-2013.)

Vitamine D en voedselallergie
Een adequaat niveau van vitamine D kan je beschermen tegen voedselallergie, althans in het eerste levensjaar. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het Murdoch Children's Research Institute in Australië. De grens van een lage vitamine D-status werd bij 50 nmol/L gelegd. Zuigelingen met lage niveaus van vitamine D, hadden drie keer meer kans om ei-allergie en 11 keer meer kans om pinda-allergie te ontwikkelen dan die met een adequaat niveau (hoger dan 50 nmol/L). Ze hadden daarnaast tien keer meer kans om meerdere voedselallergieën te ontwikkelen. De resultaten werden in april 2013 gepubliceerd in het vakblad Journal of Allergy and Clinical Immunology.

Te veel vitamine D bij zwangere vrouw kan leiden tot voedselallergie kind
Als je zwanger bent, mag je niet te veel vitamine D tot je nemen. Te veel vitamine D vergroot de kans op een voedselallergie bij je kind. Dat melden Duitse onderzoekers van de Universiteit van Halle-Wittenberg.

Door de hoge hoeveelheid vitamine D in het bloed van een zwangere vrouw, ontwikkelen zich minder T-cellen (cellen uit het afweersysteem) in het lichaam van de baby. Hierdoor neemt de kans op allergieën bij de baby toe. Lees hier meer over vitamine D tijdens zwangerschap. (Bron: ScienceDaily.com, 01-03-2013.)

Lees verder

© 2010 - 2014 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vitamine B12 (cobalamine)Vitamine B12 (cobalamine)Vitamine B12 (cobalamine) is 1 van de 8 vitamine B-Complexen. Deze vitamine is goed in water oplosbaar. Het vermindert d…
Wat te doen tegen vitamine B12-tekort? Oorzaken en tipsWat te doen tegen vitamine B12-tekort? Oorzaken en tipsDe symptomen van vitamine B12-tekort zijn vrij divers, waardoor het soms moeilijk is om de juiste diagnose te stellen. D…
Vitamine D belangrijk voor iedereenVitamine D (cholecalciferol) is belangrijk voor iedereen. Waarom hebben wij deze vitamine nodig en wanneer krijgen wij v…
Vitamine K (fytomenadion, farnochinon)Vitamine K (fytomenadion, farnochinon)Vitamine K (Fytomenadion, farnochinon) is een vetoplosbare vitamine die belangrijk is voor de bloedstolling en de botsto…
Avitaminose: gebrek aan vitaminenAvitaminose: gebrek aan vitaminenAitaminose komt in Europa vrij weinig voor vanwege de goede voeding die wij tot ons kunnen nemen. Toch kan er in sommige…
Bronnen en referenties
  • ScienceDaily.com
  • UMC Utrecht
  • Voedingscentrum.nl
  • Vitamine-info.nl

Reageer op het artikel "Vitamine D (D2, D3): gebrek of tekort symptomen + voeding"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Abeba66, 21-09-2014 12:23 #5
Door de reumatoloog werd oa vitamine D tekort geconstateerd. Ik ben vermoeid, heb vaak spier en gewrichtsklachten, lage weerstand en krachteloosheid soms. Ook problemen met het geheugen. Deze symptomen zijn in korte tijd verergerd. De reumatoloog diagnosticeerde ook Fibromyalgie, maar als ik het zo lees zou het dus ook alleen Vit D tekort kunnen zijn. Heb nu sinds 1 maand aanvulling vit D maar merk nog geen verschil Ik kom vaak buiten, eet matig zuivel maar wel kaas ed en verder goed gevarieerd. Ik ben 48 jaar. Waardoor kan dat tekort dan komen?

Betsy Khan, 16-03-2013 19:46 #4
Ik moet een keer in de week, in de ochtend colecalciferol vitamine D2 innemen en ik wil graag de bijwerkingen weten. Mijn leeftijd is 76 jaar en hoe merk ik dan dat ik teveel of te weinig D2 binnen krijg. Ik heb copd en ik fiets veel maar soms voel ik mij een beetje sloom en dat past helemaal niet bij mij ondanks de huisarts, die vind dat ik nog maanden door moet gaan terwijl ik van haar wilde weten hoe de situatie van mijn bloed is na 3 maanden. Antwoord "nog niet nodig". Reactie infoteur, 01-04-2013
Colecalciferol is een vorm van vitamine D en wordt gebruikt bij vitaminegebrek en bij botontkalking. Over de bijwerkingen schrijft Apotheek.nl dat deze zeer zelden optreden, en alleen bij langdurig gebruik van meer dan 50.000 IE per week:

"Te veel calcium in het bloed, vooral als u ook calcium gebruikt of als u een verminderde nier- of schildklierwerking heeft. Krijgt u maag-darmklachten, zoals misselijkheid, braken, diarree of verstopping, aanhoudende hoofdpijn, duizeligheid, droge mond, spierzwakte, spierpijn, botpijn, vermoeidheid, onvaste gang, jeuk of hartkloppingen? Raadpleeg dan uw arts. Deze verschijnselen kunnen duiden op te veel calcium. Bij dialysepatiënten zal het bloed regelmatig op te veel calcium worden gecontroleerd."

Hans, 09-01-2012 13:52 #3
Het maximum gebruik van vitamine D, wordt daar mee bedoeld D-2+D-3?

Ik gebruik nu Solgar D-3 25 ug en daarbij van Green Pasture de D-2 (levertraanolie
500 mg+vitamine A 265 ug en Boterolie 250 mg.)

Vraag; ga ik daarmee over de grenswaarde?

Jansen, 13-09-2011 13:56 #2
Ook vrouwen die bv door eierstokkanker geen eierstokken meer hebben en dus hormoonvervangende medicatie gebruiken, kunnen blijkbaar een tekort aan vit. D krijgen. Ook al kom je gewoon elke dag buiten. Dit was bij mij het geval. En ik ben niet boven de 50 en draag geen hoofddoek. Mijn klachten; extreme vermoeidheid, spierpijnen. Altijd even overleggen met huisarts, er wordt niet snel gedacht aan bv. een vitamine D tekort.

Jeannette, 15-04-2011 20:35 #1
Er zijn veel mensen met een vitamine D tekort dus kan men niet (meer) spreken
over zogenaamde risicogroepen. Advies van Voedingscentrum, gevarieerd eten met
voldoende halvarine, margarine en bak- en braadprodukten aan vitamine D.
Genoemde voedingsstoffen bevatten veel verzadigde vetten! Of is dat nu juist de bedoeling! De beste vetten zitten o.a. nog altijd in roomboter.

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Special: Vitamine D-tekort symptomen
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!