Koorts, wat is dat?

Bij koorts is er sprake van een verhoging van de lichaamstemperatuur ten gevolge van een afweerreactie van het lichaam. De afweerreactie is een gezonde reactie op een ongezonde situatie in het lichaam, bijvoorbeeld virussen, bacteriën of infectie. Het lichaam kan zich beter verweren tegen virussen en bacteriën als de lichaamstemperatuur hoog is, vandaar dat koorts ontstaat.

Wanneer spreekt men van koorts?

De lichaamtemperatuur bij een mens schommelt normaal gesproken tussen de 36,1 en 37,8 graden. Indien er koorts optreedt, gaat de temperatuur omhoog tot 38 graden of hoger. De lichaamstemperatuur van een mens is in de ochtend meestal wat lager dan in de namiddag en/of avond. Bij een temperatuur van 37,9 is er sprake van ‘verhoging’, vanaf 38 graden (en hoger) is er sprake van koorts.

Bij stijgende koorts kan er sprake zijn van:

• Rillerigheid, bibberen, klappertanden.
• Versnelde hartslag
• Slaperigheid, dufheid
• Geen trek in eten
• Pijn in gewrichten en/of spierpijn

Bij dalende koorts kan er sprake zijn van:

• Zweten

Belangrijk bij koorts:

• Het is belangrijk om voldoende te drinken
• Op te letten of de patiënt aanspreekbaar is en levendig
• Eventuele pijnklachten
• De hoogte van de temperatuur

Tips om met koorts om te gaan.

• Dek de patiënt niet te warm toe, tenzij hij/zij het erg koud heeft. Extra dekens zijn niet (per se) nodig bij koorts.
• Extra zwaar toedekken en dan laten uitzweten is juist niet goed.
• Iemand met koorts moet voldoende drinken om uitdroging te voorkomen.
• Als de patiënt zich er fit genoeg voor voelt, mag hij/zij in de meeste gevallen wel naar buiten.
• Vermijd tocht
• Koude baden of koude douches zijn niet verstandig. Lauw douchen is beter.

Risicovolle signalen bij koorts

Raadpleeg een arts als:

• De patiënt niet wakker te krijgen is
• Als de patient klaagt over ernstige pijn
• De indruk maakt ernstig ziek te zijn
• Benauwd is
• Een stijve nek heeft
• Verward is
• Dingen ziet of hoort die er niet zijn
• Ijlt
• Paars-rode vlekjes op de huid heeft
• Koortstuip(en) heeft
• Pijn bij urineren heeft
• Niet drinkt of weinig drinkt
• Sneller kwaad is of sneller geïrriteerd raakt dan anders
• Erg braakt of heftige diaree heeft
• Als u het gevoel heeft dat er iets niet pluis is
• Als er sprake is van koorts zonder dat er een oorzaak voor te vinden is

Als iemand met koorts levendig en vrolijk overkomt, is dit een gunstig teken. Is iemand met koorts suf en sloom, dan kan dit door (hoge) koorts veroorzaakt worden maar het is wel belangrijk om in de gaten te houden hoe de koorts en ziekte zich verder ontwikkelen. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts. Met koorts is (namelijk) niet altijd even gemakkelijk te bepalen wat een patiënt mankeert (ook voor een arts niet) aangezien er aan koorts heel veel ten grondslag kan liggen. In het merendeel van de gevallen is er sprake van koorts als gevolg van een gewone besmetting met een virus of bacterie. In sommige gevallen is er echter sprake van een ernstiger situatie. Bij twijfel zal een arts contact willen houden om te zien of de patiënt herstellende is of juist achteruit gaat. Indien nodig zal een arts besluiten een patiënt met koorts op te laten nemen, als er sprake is (of lijkt te zijn) van een ernstige situatie.

Hoe moet je koorts meten?

Ook bij een eenvoudige verkoudheid kan de koorts al hoog oplopen. Bij een temperatuur boven de 40 graden is het in elk geval raadzaam een arts in te schaken en om advies te vragen. De beste en betrouwbaarste manier om de koorts te meten, is met een thermometer in de anus.

Koorts zonder duidelijke oorzaak

Het kan voorkomen dat een patiënt koorts heeft terwijl er geen duidelijke oorzaak voor te vinden is. De patiënt voelt zich verder normaal, maar heeft toch koorts. Ook dan is het belangrijk om een arts te raadplegen.

Koortsstuipen

Soms komt het voor dat kinderen koortsstuipen krijgen. Een koortsstuip is in feite een epileptische aanval als gevolg van koorts. Een koortsstuip kan kort duren maar soms ook langer dan een paar minuten. Het ziet er angstig uit maar het is vaak een reactie op snelle stijging van koorts. Een koortsstuip is echter wel een reden om een arts te raadplegen omdat alleen een arts kan bepalen of meer onderzoek en observatie nodig is.

Dit artikel is niet door een arts geschreven. Deze informatie over koorts is verzameld en geeft slechts uitleg over koorts. Bij twijfel over de ernst van de situatie met betrekking tot koorts, doet u er verstandig aan om contact op te nemen met uw huisarts. © 2008 Kisses, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 18-08-2008, laatst gewijzigd op 18-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Kisses is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Vitale functies: Vitale functies zijn de functies van je lichaam, die veranderen van uur tot uur. Er zijn 4 fitale functies; ademhaling, polsfrequentie, temperatuur en bloeddruk.
• Aandoeningen: koorts bij kinderen: Normaal varieert de lichaamstemperatuur tussen de 36,5 en 37,5°C. We spreken van koorts wanneer de lichaamstemperatuur verhoogd is tot boven de 38°C. Kinderen die koorts he…
• Infectieziekten bij kinderen – De Zesde ziekte: Stel; een kindje heeft gedurende een paar dagen hoge koorts en een paar dagen na het verdwijnen van deze koorts ontstaan er kleine rode plekjes op de romp. Dit…
• Gele koorts en vakantie: Evenals malaria is de gele koorts een ernstige tropenziekte. Ook hier wordt het virus overgedragen door een mug. In naar schatting 20 à 30% van de gevallen loopt de ziekte dodelijk a…
• Vaccinaties, welke heb ik nodig?: Een vaccinatie is een training van het afweersysteem van een persoon tegen bepaalde infectieziektes. Vaccinaties, ook wel inenting genoemd, zijn verplicht voor een aantal va…

Bronnen en/of referenties

• http://www.kennisring.nl/smartsite/
• Wikipedia