Oormyoclonus, als het oor wild wordt

Behalve hyperacusis en tinnitus is er nog een derde bizarre aandoening die het leven behoorlijk kan verzieken. Oormyoclonus betekent feitelijk een spasme in het oor en dat voel je. Wie kent er niet de voorbijgaande spiersamentrekkingen in een ooglid ? Ditzelfde kan ook in een oor gebeuren, voelt als een rondfladderende vlinder, of als een ratelend geklik, of soms alsof er iets beweegt in het oor. En dat vaak op de maat van geluiden om ons heen...

Wat houdt dit in?

Oormyoclonus, oftewel middenoormyoclonus is een relatief zeldzame aandoening, maar er bestaan vele subvormen en nog onbegrepen vormen die ontstellend vaak voorkomen. Het wordt wel beschreven als musculaire tinnitus, of als een vorm van objectieve tinnitus omdat het een werkelijk bestaand geluid en zelfs een gevoel is. De oorsprong ligt meestal in de tensor tympani spier of de stapediusspier. Deze spiertjes zijn microscopisch klein maar zijn van nut omdat ze een rol spelen bij de demping van harde geluiden.

Bij oormyoclonus wordt de patient een ratelend, knetterend, rommelend gevoel/geluid waar in het oor. Soms staat dit verschijnsel op zichzelf, soms is het een reactie van het oor op een extern geluid. In dat laatste geval loopt het symptoom nagenoeg geheel synchroon met de duur van het geluid van buitenaf. Alsof er iets meeratelt op geluid. Dit kan zeer wilde vormen aannemen. Het komt met name voor bij het horen van stemmen, ook het eigen stemgeluid, het horen van watergeluiden en sommige muziektonen. Telefoneren wordt onmogelijk omdat een stem in het ene oor een knetterende explosie in het andere oor veroorzaakt. En dat op zich is genoeg om de patient tot wanhoop te drijven.

Hoe ontstaat dit?

Over de oorzaak van een myoclonus in het oor tast men in het duister. Een KNO arts ziet slechts in een enkel geval een bepaald punt in het trommelvlies matig bewegen op het moment dat het probleem wordt getriggerd. Gehoortesten en dergelijke laten niets afwijkends zien, hooguit een te overdreven respons op bepaalde frequenties, te meten met uiterst gevoelige apparatuur. Er bestaan grofweg twee soorten oormyoclonus. De contralaterale myoclonus komt in actie op het moment dat er geluid wordt aangeboden in het tegenovergestelde oor. De ipsilaterale myoclonus ontstaat juist wanneer er geluid wordt aangeboden in het aangedane oor. Er kunnen ook mengvormen zijn of myoclonieen die niet van geluid afhankelijk zijn. Onafhankelijke myoclonieen klinken meestal als een klikkend geluid in het oor, terwijl van geluid afhankelijke myoclonieen zich soms voordoen als een 'static' geluid of snelle vibraties in het oor. Sommige myoclonieen reageren op hoge frequenties, andere op lage, en alle tussenvormen zijn mogelijk.

Wat doen de stapedius en tensor tympani?

De stapedius is de kleinste spier in ons hele lichaam. Het ligt achter het trommelvlies en is een verzameling vezeltjes dat samenkomt in een peesje. Dit peesje zit vast aan de stijgbeugel. De aangezichtszenuw, de zevende hersenzenuw, zorgt voor de besturing van dit peesje. Bij een plotseling luid geluid maakt het een draaiende beweging zodat de stijgbeugel op zijn plaats wordt gehouden en het binnenoor door abrupt hard geluid niet beschadigd kan worden. De tensor tympani heeft ongeveer dezelfde werking, maar houdt juist het trommelvlies in bedwang door eventjes aan de hamer te trekken op het moment dat er een luid geluid is. De gehoorbeentjesketen wordt hierdoor iets gefixeerd waardoor geluidstrillingen minder sterk doorkomen. De tensor tympani wordt aangestuurd door een tak van de nervus trigeminus, de vijfde hersenzenuw.

Tensor tympani syndroom

Sommige artsen zijn van mening dat er een mismatch is tussen beide oren op de hoogte van het brein, immers, de stapediusreflex die in gang wordt gezet bij een hard en plotseling geluid, is een dubbelzijdige reflex, die wordt aangestuurd door de hersenen. Ook wordt de aandoening in verband gebracht met hyperacusis wat niet verwonderlijk is, want de oorspieren zijn via deze acoustische reflex verantwoordelijk voor het dempen van impulsgeluiden, repeterend geluid en luid geluid. Vaak komt hyperacusis en oormyoclonus dan ook tegelijkertijd voor. Andere benamingen voor deze uit de hand gelopen symptomen in het oor zijn stapedius spasme als het de stapediusspier betreft, en tensor tympani syndroom als het gaat om de tensor tympani spier. Het tensor tympani syndroom wordt ook gezien als overkoepelende term voor alle problemen die deze spier kan geven, voornamelijk die door een te gespannen spiertonus.

Palatal myoclonus

Er is nog een derde mogelijkheid en dat is dat het gehemelte is aangedaan en spasmes vertoont, de zgn. palatal tremor of palatal myoclonus. Deze voelen als een repeterend getik achter in de mond, ook als de patient slaapt, en zijn ook door een arts waar te nemen. Soms gaat dit spasme samen met oormyoclonus, maar vaak is onduidelijk om welke spier(en) het gaat. Palatal myoclonus is te behandelen met botox-injecties die om de twee maanden moeten worden herhaald. Het effect is dat het getroffen gebied verlamd wordt gemaakt zodat de myoclonus stopt. Dit heeft echter wel consequenties omdat de exacte dosis moeilijk te vinden is. Teveel botox geeft uitgebreidere verlamming dat eten en spreken beinvloedt. Wat de behandeling op de lange duur betekent is nog onbekend. Vaak worden eerst spierverslappers geprobeerd, met onduidelijk of wisselend resultaat. Meestal moet daar een anti-epilepticum aan worden toegevoegd.

Behandeling oormyoclonus

Middenoormyoclonus is niet met botox te behandelen. De spiertjes zijn te klein om een injectienaald in te zetten. Spierverslappers zoals Clonazepam, of anti-epilectica kunnen worden geprobeerd maar zijn vaak onwerkzaam. Daarom is onderzoek naar de oorzaak toch nuttig. Omdat de tensor tympani spier door dezelfde zenuw wordt bediend als de kaakspieren, en hyperacusis en oormyoclonus vaak een uitvloeisel zijn van extreme TMJD (tempomandibular joint disorder) kan de oorzaak van de op tilt geslagen spier in of rond het nabije kaakgewricht liggen. Dit behandelen is erg moeilijk, en splint-therapie of massages bewijzen dit probleem vrijwel nooit een dienst.

Een andere mogelijke oorzaak is een chronische sinusitis en/of slecht functionerende Buis van Eustachius. Het gaat hierbij dan niet om de tensor tympani of stapedius, maar de tensor veli palatini, een spier die verantwoordelijk is voor opening en sluiting en aldus de ventilatie van de Buis van Eustachius. Ook deze spier wordt bediend door de vijfde zenuw die eveneens de kaakspieren bestuurt. Spasmen en/of een foute tonus in deze spier zijn wellicht oorzaak van talloze onbegrepen oorproblemen waaronder vermeende myoclonus.

Operatie oormyoclonus

Een laatste optie is om het peesje van het betreffende oorspiertje onder narcose door de KNO-arts te laten clippen. Dit is een dubieuze operatie die vaak niet werkt en die in elk geval een blijvende, mechanische hyperacusis (een intolerantie voor geluid) veroorzaakt. Soms heeft de patient al hyperacusis, want oormyoclonus kan samengaan met overgevoeligheden voor geluid, immers een spiertje in spasme kan niet samentrekken bij sterke geluiden of trekt slecht samen. Een patient met oormyoclonus zal vrijwel zeker geluid anders, luider of vervormd ervaren. Waarom operaties mislukken is niet geheel duidelijk. Speculaties gaan van 'de verkeerde spier is doorgeknipt', 'de zenuw blijft een verkeerd signaal uitzenden en tergt het resterende losse stukje spier' tot 'er was zeker geen myoclonus' aan toe. Wie deze operatie ondergaat, is vrijwel zeker proefkonijn.

De aandoening is een lastige kwaal die het leven behoorlijk zuur kan maken. Het beste is om de oren een exact gelijke hoeveelheid geluid toe te dienen zodat de spasmes het minst vaak optreden. In de praktijk is dit erg moeilijk. Soms verdwijnt de aandoening na een paar maanden, soms duurt het jaren, en soms gaat het nooit meer weg.

© 2007 - 2010 Astrid-d-g, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 14-09-2007, laatst gewijzigd op 05-01-2010. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Astrid-d-g is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Tinnitus startkabel en Ziekten Startpagina Be.

Verwante artikelen

Leven met tinnitus en hyperacusis, nee dank je!: Stoer hoor, zo lekker dicht bij de boxen staan zodat de muziek dwars door je lichaam buldert. En als je naar huis gaat tuten je oren nog tot de volgende ochte…
Oorsuizen, een gekmakend geruis: Oorsuizen is een plaag die miljoenen mensen dagelijks teistert. Een kortdurend gesuis is bij iedereen wel bekend, maar wat als de herrie door blijft gaan, je de slaap niet me…
Hyperacusis, een auditieve nachtmerrie: Hyperacusis is een aandoening die jaarlijks duizenden levens op stelten zet, die meer en meer voorkomt in onze luide westerse wereld, en waar geen genezing voor is. St…
Buisjes in de oren laten plaatsen, ja of nee?: Buisjes in de oren, ook wel genoemd oordraintjes, worden (meestal bij kinderen) geplaatst als er sprake is van terugkerend verkoudheden, luchtweginfecties, loop…
Oorsmeer en oren uitspuiten: Een gehoorgang heeft een hoeveelheid oorsmeer nodig om gezond te blijven. Het zou niet nodig moeten zijn om oorsmeer dat dieper in de gehoorgang zit en niet meer zichtbaar is, te…

Reageer op het artikel "Oormyoclonus, als het oor wild wordt"

Door Sander op 10-11-2009

Sinds een tijd heb ik last van een vreemd (pijnlijk) geluid telkens als ik mijn hoofd onder de douche plaats. Ik hoor een geluid dat er eigenlijk niet is. Het is een soort "gekraak" zoals op de radio te horen is als hij slecht afgestemd is. Het geluid is ook hoorbaar als iemand te luid roept en zelfs ook als ikzelf te luid praat, erg vervelend dus.
Snachts dan weer heb ik een raar gevoel in mijn linker oor als ik mijn rechter oor omdraai en met mijn linker oor op het kussen ga liggen (dus als ik mijn oren op het kussen verwissel). Het geluid is dan wel anders dan het gekraak maar net gelijk het gekraak alleen maar in het linker oor te horen. Het lijkt dan alsof er een vloeistof of zoiets "beweegt" in mijn oor of achter mijn trommelvlies. Wat kan die vreemde verschijnselen verklaren? Heeft dit met de oorspiertjes te maken ? Reactie infoteur op 14-11-2009:Hi Sander, kraken in het oor, vooral bij hoofdbewegingen, doet eerder denken aan vocht achter het trommelvlies en dat is doorgaans tijdelijk. Myoclonus in het oor treedt meestal alleen op in respons op geluid, of als een losstaand geklik met tussenpozen. Ik zou de kno-arts er eerst eens naar laten kijken want misschien is er een oorzaak die eenvoudig te verhelpen is. Vraag dus een verwijzing. Groetjes A.

Door Carla op 27-10-2009

Sinds een jaar heb ik last van trillende oorspiertjes. Omdat ik ook wat kaakklachten heb loop ik sinds kort bij een kaak-fysiotherapeut. Nu wil hij beginnen met de behandeling dmv. electrostimulatie rond het kaakgewricht. Mijn vraag is nu of die behandeling de oorspiertjes kan activeren. Ik ben namelijk bang dat het misschien allemaal verergert en niet meer stopt. Ook na de behandeling. Of zijn er ervaringen dat het het oor-en kaakgebied juist ontspant.
Bij voorbaat dank voor Uw advies. Reactie infoteur op 30-10-2009:Hi Carla, elektrostimulatie stamt uit de natuurgeneeskunde en is experimenteel. Naar ik heb begrepen, hoofdzakelijk bedoeld voor pijnbestrijding (zie ook TENS). Ik neem aan dat de behandeling uitwendig plaatsvindt, met als doel de kauwspieren te ontspannen. Dat hiermee ook de veel dieper gelegen spiertjes in het middenoor worden bereikt lijkt me niet waarschijnlijk, en zodoende zou ik ook geen verergering verwachten. Vraag je behandelaar welke zenuwen hij precies wil 'stimuleren' om tot ontspanning te komen en je zult verrast zijn. Vaak doen ze namelijk maar wat en zijn het dus probeersels. Succes, A.

Door Vera op 16-06-2009

Ik ben 57. Sinds enkele weken heb ik trillende oorspiertjes, gepaard gaande met onregelmatig tokkelend of flapperend geluid. Ik voel deze trilling ook. Soms gaat dit over in een zeer snel regelmatig ritme (ruw geschat 400 tot 500 per minuut). Deze aanvallen duren enkele mintuten tot een uur. De trillingen worden niet veroorzaakt door geluid, maar door neus snutten, geeuwen, boeren, niezen, lichaam strekken in bed of bewegen van het hoofd. Na 10 dagen lang de volgende pillen genomen te hebben: Paracetamol+Triamcinolone+Diazepam:, waren de trillingen verdwenen. Op aanradenvan de specialist ben ik dan met de inname gestopt. Nu 9 dagen later zijn de trillingen opnieuw begonnen. Moet ik nu opnieuw deze pillen innemen? Kunnen deze een definitieve oplossing brengen? Een andere dokter zegt dat de oorzaak van uit de nek kan komen ( ik heb nekproblemen) en dat osteopathie een oplossing biedt. Dank bij voorbaat voor uw advies. Reactie infoteur op 24-06-2009:Hallo Vera, de logica achter deze medicijnencombinatie is mij duister, maar als het hielp kun je ze natuurlijk opnieuw -als test- gebruiken. Je andere arts zoekt de problemen meer bij de bron. Zenuwen in en rond de kaak en nek beinvloeden het oor dus raadpleging van een osteopaat lijkt me een goed idee. Succes, A.

Door Henk op 21-05-2009

Ik heb af en toe een trommelvlies aan beiden oren die af en toe trilt, dat is niet hinderlijk ofzo. Ook hoor ik bepaalde frequenties (bijv van de stofzuiger op grote afstand) of iets anders, er hoog bovenuit komen. Mijn piep wordt ook harder als ik mijn pen op tafel tik. Heb ook erg last gehad van piepjes en nu is het weer minder maar wordt het weer meer door stress. Kan stress ook een "oorzaak" zijn voor die spierspanning? Kan stress het ook verergeren? Reactie infoteur op 26-05-2009:Hi Henk, daar zijn de meningen over verdeeld. Wat je beschrijft vind ik persoonlijk niet met stress te maken hebben. Wel met reactieve tinnitus, vervorming en wellicht hyperacusis. Als je zelf een verband met stress kunt vinden, kun je er wellicht rekening mee houden en dan is het controleerbaar. In de meeste gevallen blijven de verschijnselen helaas raadselachtig. Groet, A.

Door Carla op 12-03-2009

Ik heb sinds augustus 2008 last van trillende oorspiertjes (oormyoclonus) en een vreemd gevoel in mijn oren bij bepaalde geluiden (hyperacusis) Nu is mijn vraag of dit verergert in een vliegtuig en of dit dan tijdelijk is. Of kan ik iets doen waardoor de klachten niet verergeren. Reactie infoteur op 16-03-2009:Hi Carla, vliegtuiggeluid is te te monotoon om de spasmes te triggeren, wel kan het te luid zijn voor de hyperacusis, vooral op luchthavens waarbij je bij uitstappen langs de motoren moet. Luchtdrukverschillen bepalen deels hoe hard geluid klinkt maar effecten zouden tijdelijk moeten zijn. Verergeringen zijn altijd mogelijk, vooral na teveel geluidstoevoer. Bescherm je oren zoveel mogelijk tegen lawaai en probeer je oren te blijven klaren (geeuwen, slikken) tijdens de landing. Groet, A.

Door Sander op 11-12-2008

Hoi Jeroen, ik heb hetzelfde zeker met stemmen. Ben ook bij de huisarts geweest maar die zei, je moet er maar mee leven. Reactie infoteur op 16-03-2009:Hi Sander, een stem is een reeks impulsgeluiden en dat triggert de spasmes. Geen kennis en geen inlevingsvermogen leidt tot de geroutineerde dooddoener "Je moet er maar mee leven". Makkelijk gezegd, maar er wordt niet bij verteld hoe dat zou moeten. Veel sterkte, A.

Door Jeroen van Buuren op 23-09-2008

Al jaren heb ik een knetterend geluid in mijn linker oor soms is het maanden weg en dan opeens komt het weer, soms komt het door bijgeluiden bv stromend water uit de kraan, soms door harde schelle geluiden maar ook als ik snachts in bed lig wanneer het erg stil is, af en toe komt er ook duiziligheid bij wat vooral tijdens auto rijden erg vervelend kan zijn. De ene keer kan ik er goed mee omgaan en de andere keer wordt ik er letterlijk knetter gek van. Ik ben er ooit eens voor bij een bedrijfs arts geweest. Die wist eigenlijk niet goed wat hij er mee aanmoest. Ik dacht altijd dat ik de enige was omdat ik er nooit iemand anders over heb horen praten. Ik was dus erg blij om boven staande te lezen. Reactie infoteur op 27-10-2008:Hi Jeroen, je beschrijft iets heel bekends! Open de kraan en daar gaat dat kreng weer. Iets irritanters is haast niet voor te stellen, bovendien baart het zorgen. Het kan ook erg op stemmen reageren, vooral staccato-achtige. Misschien dat het woord 'knettergek' op dit ellendige verschijnsel slaat :(. Sterkte, A.

Door Erik Kostense op 16-04-2008

Ik heb zeer regelmatig een gedreun in mijn oren. Bij sommige standen van mijn nek wordt dit geluid aanzienlijk minder. Van jongs af aan heb ik een erfelijke aandoening waarbij mijn kin gaat trillen als er spanning is. Dit hebben vader en dochter ook. Ook druk op de tong. Ik zie een verband met het ontstaan van de druk op de stapedius-spier, omdat ik ook van het trillen meer of minder last kan hebben. Veel nekklachten, waardoor ik ook daar verbanden zie. Reactie infoteur op 01-07-2008:Hi Erik, dit is een interessante combinatie van verschijnselen die ik niet eerder op internet heb gevonden. Dank voor de toevoeging. Groeten, A.