Opgezette milt: pijnlijke soms fatale vergroting, de redenen

Opgezette milt: pijnlijke soms fatale vergroting, de redenen Door lichaamsziekten, ontstekingen of aandoeningen kan het voorkomen dat de milt er overmatig op reageert. Het kan ertoe leiden dat het orgaan overactief is en daardoor extreem groeit. Het hebben van een vergrote of pijnlijke milt, is zeker aanleiding voor een medische check. Wat kunnen de veroorzakende aandoeningen zijn, waardoor het orgaan teveel werk moet verzetten en waarom kan een opgezette milt fataal zijn?

Opgezette milt


Locatie en functie

De milt zit aan de linkerkant van de torso achter de maag in de buik. In gewone toestand kun je het niet voelen, echter het zit net onder de onderste rib. Indien er met het orgaan problemen ontstaan zal er plaatselijk een vergroeiing ontstaan, waarbij potentieel pijn tot extreme pijn kan ontstaan. Het kan daarbij uitstralen naar omringend weefsel, zoals de maag, darm, rib enzovoorts. Het is de schoonmaker van het lichaam, waarbij ongewenste stoffen uit het bloed worden gehaald. De milt gaat in dit geval over het zuiveren van infecties, verwijderen van bacteriën en het afvoeren van verkeerde of oude bloedcellen.

Samenwerking met bloedverwerkers

In het lichaam zijn een aantal belangrijke plekken van groot belang voor de verwerking van bloed. Denk aan de volgende belangrijke bloedverwerkende eenheden.

Beenmerg
Dit is verantwoordelijk voor de aanmaak van rijpe bloedcellen. Denk aan rode met witte bloedlichaampjes (hemoglobine voor zuurstofbinding en leukocyten voor de weerstand) en bloedplaatjes (trombocyten voor bloedstolling). Het is de meest belangrijke producent van bloedcellen.

Lever
Dit is een belangrijke opslagorgaan voor bloed en verwijdert ook een aantal belangrijke stoffen uit het lichaam. Denk aan het afbreken van alcohol, het opslaan van ijzerdeeltjes, hormoonafbraak en is belangrijk bij het metabolisme van vele stoffen.

Lymfklieren en milt

De lymfklieren zuiveren tot op zekere hoogte het bloed en vormen een barrière voor verspreiding van infecties. De milt is een belangrijke schoonmaker van bloed, indien er problemen aan het bloed zelf zijn.

Aandoeningen en opgezette milt

De milt wordt geactiveerd om vervelende ziekten aan te pakken zodat de invloed daarvan wordt verminderd. Blijft een lichaamsaandoening aanhouden dan kan het echter voorkomen dat er continu stoffen moeten worden afgebroken waardoor het orgaan overactief is. Denk aan:
  • buiktyfus, malaria (komt voor in de meer tropische regionen);
  • bloedinfectie of -vergiftiging, waardoor de verstorende elementen snel moeten worden verwijderd;
  • ziekte van Pfeiffer: een ziekte aan de slijmvliezen waarbij de lever overactief is en de milt ook wordt beïnvloed;
  • immuun hemolytische anemie, waarbij het afweersysteem tegen de eigen witte bloedlichaampjes is gekeerd. De afvalstoffen van die afbraak zullen door het orgaan worden verwerkt;
  • sikkelcelziekte of thalassemie waarbij de vorm van de rode bloedcellen niet meer rond is waardoor geen zuurstof meer kan worden vervoerd;
  • leverproblemen waardoor de milt als back-up teveel bloed moet verwerken;
  • lymfklierkanker: door een afwijking aan de lymfklieren worden teveel lymfocieten aangemaakt, waardoor witte bloedlichaampjes overmatig aanwezig zijn. Het stimuleert verdere verkeerde celdeling, waarbij de lymfocieten versneld via de lymfklieren kunnen verspreiden;
  • paroxysmale nachtelijke hemoglobinurie: de milt heeft zelf een ontregelde afbraaksnelheid voor rode bloedlichaampjes, waardoor een teveel bilirubine wordt aangemaakt. De lever kan dit onvoldoende verwerken, waardoor de plas in de ochtend zeer bruin van kleur is;
  • acute myeloïde leukemie: er is sprake van bloedkanker waarbij stamcellen in het beenmerg onjuist delen en niet volledig tot goedwerkende bloedcellen kunnen rijpen. Oftewel er ontstaat een tekort aan goede bloedcellen terwijl ongewenste niet rijpe witte bloedlichaampjes de overhand krijgen.

Symptomen splenomegalie

Een vergrote milt wordt splenomegalie genoemd en kan vele oorzaken hebben. Veel klachten zullen in eerste instantie door de veroorzakende aandoening worden veroorzaakt. Denk aan immuun hemolytische anemie, waardoor het bloed minder zuurstof transportcapaciteit heeft en de persoon snel vermoeid is. De klachten bij een vergrote milt zullen voornamelijk pijn zijn. Aan de linkerkant van de maag zal een vergroeiing zichtbaar zijn, waarbij veel pijn kan optreden. In dat geval zal het zondermeer opvallen, aangezien de pijn alles overheersend kan zijn. Het is van belang om snel naar het ziekenhuis te gaan, omdat de milt potentieel kan barsten. Daardoor kan een levensbedreigende bloeding ontstaat. Indien het niet met medicatie onder controle kan worden gebracht, zal het orgaan moeten worden verwijderd.

Noodzaak verwijderen orgaan

Indien het formaat te groot is, dan kan de milt zonder problemen worden verwijderd. Andere organen van het lichaam kunnen de schoonmakende functie overnemen. Het is van belang dat het verwijderen van de milt tijdig gebeurt om een fatale omstandigheid te voorkomen. Omdat andere organen de functie kunnen overnemen, kan het lichaam gewoon verder gaan. Uiteraard dient men aanvullende medicatie in te nemen om de consequenties van de veroorzakende aandoening tegen te gaan. Is de milt verwijderd volg dan altijd de adviezen van de behandelend arts op. De veroorzakende aandoening kan namelijk nog steeds van invloed zijn waarvoor extra medische aandacht nodig is.

Lees verder

© 2013 - 2021 Geinformeerd, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Milt: raadselachtigste orgaan van de mensDe milt is het meest raadselachtige orgaan. Je milt zit onder de linkerlong, hoog achter in de buikholte en hij is een b…
Splenomegalie: Vergrote milt door infecties of ziekteSplenomegalie: Vergrote milt door infecties of ziekteSplenomegalie is de medische term voor een milt die groter is dan normaal. Splenomegalie is geen ziekte op zich, maar he…
Milt (opslagplaats voor bloedplaatjes)Milt (opslagplaats voor bloedplaatjes)De milt is een opslagplaats voor de bloedplaatjes in het menselijk lichaam. Bloedplaatjes zorgen ervoor dat bij een verw…
Miltpijn: Locatie, symptomen en oorzaakMiltpijn: Locatie, symptomen en oorzaakDe milt is een orgaan welke zich aan de linkerkant van het lichaam bevindt, boven de maag en onder de ribben. Het is een…

Chronische hyperventilatie: Diep inademen door luchthongerChronische hyperventilatie: Diep inademen door luchthongerHeb je ook allerlei vage klachten en val je van het een in het ander. Tob je al maanden of zelfs al jaren met je gezondh…
Voorbereiding op bezoek huisartsVoorbereiding op bezoek huisartsAls je een afspraak hebt gemaakt bij de huisarts, is het belangrijk je goed voor te bereiden. Zo moet je goed kunnen oms…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Lever#Functies
  • http://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/110/vergrote-milt.html
  • http://www.hematologienederland.nl/node/47
  • http://thuisarts.nl/ziekte-van-pfeiffer/ik-heb-ziekte-van-pfeiffer
Reactie

Anna, 03-09-2014
Door levercirrose is mijn milt vergroot. bij elke controle zeg ik dat de milt zoveel pijn geeft en dat paracetamol geen oplossing biedt. sinds 2 dagen nu erg veel pijn. komt dit door meer problemen met de lever of komt dit door de milt? beide zijn sterk vergroot. (4 vingers onder ribbeboog) Reactie infoteur, 04-09-2014
De milt en lever zijn beide bloedzuiveraars. Indien beide sterk vergroot zijn dan is het een teken dat het bloed niet in orde is. Ongewenste stoffen moeten uit het lichaam worden verwijderd. In dit geval kan de lever het niet meer aan door levercirrose waardoor de milt het werk moet overnemen. Ook de milt zet dus op.

Geinformeerd (1.101 artikelen)
Laatste update: 20-03-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 4
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.