InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Jeuk bilspleet of jeuk bilnaad: oorzaken en behandeling

Jeuk bilspleet of jeuk bilnaad: oorzaken en behandeling

Jeuk bilspleet of jeuk bilnaad: oorzaken en behandeling Jeuk tussen bilspleet of bilnaad is een courante klacht. De bilnaad of bilspleet is de scheiding of spleet tussen beide billen. De verticale gleuf tussen beide billen wordt in de medische wereld 'crena ani' genoemd. Verscheidene (huid)aandoeningen kunnen zorgen voor jeuk in de bilspleet en soms ook een schrale bilspleet. De belangrijkste passeren hieronder de revue: psoriasis, smetplekken (intertrigo), seborroïsch eczeem, haarnestcyste (sinus pilonidalis), seniele gluteale dermatose, erythrasma, acanthosis nigricans en pityriasis rubra pilaris (PRP).

Jeuk bilspleet


Oorzaken van jeuk in de bilspleet

Het hebben van jeuk in de bilspleet of bilnaad is een vervelende klacht, wat meerdere oorzaken kan hebben.

Huidaandoeningen

Er zijn een aantal huidaandoeningen die ook in de bilspleet kunnen voorkomen en aldaar voor jeuk kunnen zorgen:
  • psoriasis (met name psoriasis inversa)
  • smetplekken (intertrigo)
  • seborroïsch eczeem
  • haarnestcyste (sinus pilonidalis)
  • seniele gluteale dermatose
  • erythrasma
  • acanthosis nigricans
  • pityriasis rubra pilaris (PRP)

Andere factoren

Andere oorzaken of factoren die jeuk tussen de billen kunnen verergeren, zijn onder andere:
  • warmte
  • sommige stoffen, zoals wol
  • vochtigheid
  • (ophoping van) vuil
  • angst of stress

Maak een afspraak met je huisarts als de klachten langer dan een week aanhouden.

Jeuk bilspleet door psoriasis

Psoriasis is een grotendeels erfelijk bepaalde chronische huidaandoening, welke voorkomt bij ongeveer 2% van de bevolking. Psoriasis wordt gekenmerkt door een rode schilferende, droge huiduitslag met een scherpe begrenzing, die niet besmettelijk is en over het gehele lichaam kan voorkomen. Voorkeurslocaties zijn de ellebogen, de knieën, het behaarde hoofd en de huid onderop de rug. Psoriasis kan zich ook in de plooien manifesteren: liezen, oksels, bilspleet, navel, plooi onder de borsten, plooi achter de oren en de buikplooi. Deze vorm wordt psoriasis inversa genoemd. De schilfering is bij deze vorm meestal minder of zelfs geheel afwezig. In de bilspleet kunnen pijnlijke kloven voorkomen.

Jeuk bilspleet door smetplekken (intertrigo)

Smetplekken of intertrigo is een in de (grote) huidplooien gelokaliseerde, oppervlakkige huidaandoening. Bij deze aandoening is altijd roodheid aan beide zijden van de plooi te zien. Ook kun je last hebben van verweking van de huid, scheurtjes, erosies, een nattende huid of korstvorming.Het kan zich in de huidplooien voordoen, bijvoorbeeld tussen de dijen, in de oksels of in de bilnaad. Het wordt veroorzaakt door prikkeling van de huid te gevolge van wrijving en zweetafscheiding en opvolgende infectie met de gistachtige schimmel Candida albicans. In geval van een bijkomende bacteriële infectie treedt er pusvorming met korstjes op. Met soms een onwelriekende geur.

Jeuk bilnaad door seborroïsch eczeem

Seborroïsch eczeem is een frequent voorkomende, milde en niet-besmettelijke huidaandoening die zich vooral manifesteert in het gezicht, in het bijzonder in de wenkbrauwen en in de plooien naast de neus. Deze volkomen onschuldige huidaandoening veroorzaakt jeukende en rode plekken met gele, vettige schilfering. Deze vorm van eczeem kan ook optreden tussen de huidplooien, zoals de navel, onder de borsten, in de oksels, de buikplooi, de liezen en de bilspleet.

Haarnestcyste (sinus pilonidalis)

Een haarnestcyste, ook 'sinus pilonidalis' genoemd, komt meestal in de bilspleet voor. Het gaat hier om een holte in een huidplooi (dus zoals gezegd vaak in de bilspleet), welke wordt veroorzaakt door ingegroeide haren. Haren ter plaatse groeien terug in de huid. Door een klein gaatje in de huid bereiken ze het onderhuidse weefsel. De haren breken af, er ontstaat een onderhuidse holte en dit kan tot abcesvorming leiden. Indien er een ontstekingsreactie ontstaat, gaat dit gepaard met roodheid, zwelling en pijn en mogelijk afscheiding. Indien bacteriën de onderhuidse ruimte bereiken, kan er een infectie met pusvorming ontstaan, een zogeheten 'abces'. Haarnestcysten komen vooral voor bij mannen onder de 40 jaar.

Seniele gluteale dermatose bij ouderen

Seniele gluteale dermatose is een huidafwijking die voorkomt ter weerszijden van de bilspleet en vaak vermagerde oudere personen, die langdurig in dezelfde houding zitten of bedlegerig zijn, treft. Met het ouder worden gaat de stevigheid van de huid achteruit en door trek- en schuifkrachten en frictie kan de huid geïrriteerd raken en reageren met sterke verhoorning van de opperhuid (hyperkeratose). Deze huidaandoening wordt gekenmerkt door het ontstaan van evenwijdig aan elkaar lopende richels van hyperkeratose, loodrecht ten opzichte van de bilspleet. Er is geen sprake van inwerking van vocht. De huid is bij seniele gluteale dermatose gemakkelijk beweegbaar, vaak droog en gerimpeld. Wanneer de huid kapot gaat, kunnen er zweertjes ontstaan.

Jeuk tussen billen door erythrasma

Erythrasma is een chronische en moeilijk te genezen huidaandoening, welke wordt veroorzaakt door de bacterie Corynebacterium minutissimum. De aandoening wordt gekenmerkt door met rode en gele jeukende plekken gepaard gaande huiduitslag, met licht schilferende verkleuring in plooien. Het treedt vooral op in de liezen en het wordt daarom ook wel 'lieskring' genoemd. Het kan echter ook voorkomen aan de binnenkant van bovenbenen, oksels, scrotum en de bilspleet.

Acanthosis nigricans onder de oksel / Bron: Madhero88, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Acanthosis nigricans onder de oksel / Bron: Madhero88, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Jeuk bilspleet door acanthosis nigricans

Acanthosis nigricans is een zeldzame huidaandoening, die wordt geassocieerd met obesitas en insulineresistentie. De huidaandoening wordt gekenmerkt door hyperpigmentatie met een versterkt huidreliëf. In de oksels, nek en het gebied van anus, bilspleet, geslachtsdelen, onder de borsten en lies, kunnen donkere huidverkleuringen en een dikke, fluweelachtige huiduitslag verschijnen. Vaak geven de afwijkingen geen klachten, doch soms kan er jeuk optreden.

Jeuk tussen billen door pityriasis rubra pilaris (PRP)

Pityriasis rubra pilaris betreft een zeldzame, chronische huidziekte, waarvan niet bekend is hoe deze precies ontstaat. De huidaandoening wordt gekenmerkt door een ontstoken en scherp begrensde oranje-rode schilferige plaque. Vooral de huid rond de haarzakjes is aangedaan. PRP kan ook optreden in de bilnaad. De plekken kunnen (mild) jeuken.

Behandeling

Eenvoudige zelfzorgmaatregelen, zoals verbeterde hygiëne of luchtige kleding dragen, kunnen vaak helpen om de jeuk te verminderen, maar jeuk tussen bilspleet of bilnaad kan ook een symptoom zijn van een onderliggende aandoening die behandeling vereist. Als eenvoudige maatregelen binnen een tot twee weken geen verlichting bieden, maak dan een afspraak met je huisarts.

Zelfzorg

Neem de volgende maatregelen in acht bij irritatie en jeuk in de bilspleet:
  • Let goed op de hygiëne en maak het gebied tweemaal daags schoon.
  • Een zure zeep (pH 5) kan helpen om het milieu te herstellen.
  • Na het wassen is het belangrijk de bilspleet goed droog te deppen (niet wrijven).
  • Bij roodheid wordt het gebruik van zeep afgeraden.
  • Gebruik bij voorkeur geen vochtige doekjes of geparfumeerd toiletpapier.
  • Niet krabben.
  • Niet langdurig zitten.
  • Huidplooien drooghouden door scheurlinnen of non-woven gaas aan te brengen.
  • Draag luchtig en goed ventilerend ondergoed van natuurlijke materialen, zoals katoen of linnen.
  • Voorkom overmatig zweten of transpireren door voor een koele omgeving te zorgen en de omgevingstemperatuur te verlagen.
  • Zorg dat je afvalt bij overgewicht.

Medische behandeling

Als je huisarts een specifieke aandoening diagnosticeert die de jeuk veroorzaakt, kun je het advies krijgen om een ​​van de volgende medicijnen te gebruiken:
  • Een steroïde crème om ontstekingen te verlichten of voor de behandeling van eczeem of dermatitis in de bilspleet.
  • Een schimmelwerende crème voor een schimmelinfectie.
  • Zinkzalf bij smetten.
  • Antibiotica voor de behandeling van een (secundaire) bacteriële infectie.

Lees verder

© 2015 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat zijn wormen (aarsmaden; oxyuren)?Wormen, ook wel aarsmaden of oxyuren genoemd, kunnen in de darm voorkomen. Wormen zijn ongeveer 1 centimeter groot en zi…
Jeukende huid: oorzaken & behandelingEen jeukende huid is een van de meest voorkomende huidklachten. Vaak is er sprake van een branderig gevoel aan de huid.…
Aarsmaden: klein witte wormpjes rond aars of anusAarsmaden: klein witte wormpjes rond aars of anusWat zijn aarsmaden en wat kun je tegen aarsmaden doen? Aarsmaden zijn kleine wormpjes die parasitair de darmen kunnen in…
Jeuk aan de anus en anaal eczeemAnaal eczeem wordt ook wel pruritus ani genoemd. Anaal eczeem veroorzaakt jeuk aan de anus. Hoewel anaal eczeem erg verv…
Waarom we jeuk hebbenWaarom we jeuk hebbenJeuk kan soms je hele leven gaan beheersen, en soms weet je gewoon niet waar jeuk vandaan komt. Maar jeuk kan ook een ec…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/AW
  • A.A.F. Jochems, F.W.M.G. Joosten. Coëlho - zakwoordenboek der geneeskunde. Reed Business Education, 31e geheel herziene druk, 2014.
  • Dokterdokter. Anaal eczeem. https://www.dokterdokter.nl/aandoening/anaal-eczeem/ (ingezien op 23-4-2018)
  • Dr. W.H. Bos. De diversiteit van decubitus. Medisch Contact. Nr. 26 - 27 juni 2007, p.1138.
  • WebMD. Itchy bottom. https://www.webmd.boots.com/skin-problems-and-treatments/guide/itchy-bottom (ingezien op 23-4-2018)
  • www.huidziekten.nl/folders/nederlands/psoriasis.htm
  • www.huidarts.com/huidaandoeningen/huidaandoeningen-i/smetplekken-intertrigo
  • www.chirurgenspijkenisse.nl/behandelingen/fistel-bij-de-anus-sinus-pilonidalis
  • www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/stxt/seniele-gluteale-dermatose.htm
  • Afbeelding bron 1: Madhero88, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Jeuk bilspleet of jeuk bilnaad: oorzaken en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Leo, 13-06-2016 01:11 #1
Ik heb al heel lang hevige jeuk in de bilnaad en liezen en schimmelzalf en eczeemzalf helpen niet. Het enige wat helpt is droog en koel houden, maar ik werk in een natte en warme omgeving. Helaas red ik het nu niet om het werken vol te houden en zal ander droog en koel werk moeten zoeken maar ik ben 60 jaar en ik ben bang dat ik geen ander werk kan vinden, en eigenlijk. Wil ik mijn baan behouden omdat ik mijn week erg leuk vind. Ik ben nu ten einde raad. Wie kan mij helpen? Reactie infoteur, 14-08-2016
Werken in een vochtige en warme omgeving is inderdaad een uitlokkende factor voor schimmel. Het is belangrijk om de huid droog te houden. Draag bijvoorbeeld katoenen ondergoed en sokken en draag ruimzittende kleren die de huid niet irriteren. Dus geen kleren die knellen of schuren. De meeste schimmelinfecties kunnen goed behandeld worden met een antischimmelcrème. Alleen bij schimmelinfecties die diep in de huid doordringen kunnen antischimmelpillen nodig zijn. Deze pillen kunnen echter veel bijwerkingen hebben.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 29-04-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Jeuk bilspleet
Bronnen en referenties: 10
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!