InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Witte tong: oorzaken en behandeling van wit beslagen tong

Witte tong: oorzaken en behandeling van wit beslagen tong

Witte tong: oorzaken en behandeling van wit beslagen tong Heb je last van een witte tong? De tong is normaal gesproken roze-rood. Soms is de tong bedekt met een dunne witte aanslag (tongbeslag of wit beslag genoemd), waarvan de dikte kan variëren. Een witte tong kan wijzen op een verminderde weerstand of algemene lichamelijke conditie, maar het komt ook voor bij mensen die veel roken of drinken en mensen die hun gebit niet goed verzorgen. Als je koorts hebt, kun je ook last krijgen van een witte aanslag op de tong. Ook het gebruik van bepaalde geneesmiddelen, kan een witte tong veroorzaken. Als je te weinig drinkt en uitgedroogd raakt, kun je ook een witte aanslag op de tong krijgen. Er zijn tevens bepaalde aandoeningen die een voor witte tong kunnen zorgen, zoals leukoplakie, een landkaarttong en orale lichen planus. Een witte tong kan gepaard gaan met andere klachten zoals worde puntjes, vlekken, bultjes, pijn, roodheid, zwelling, etc.

Stoppen met alcohol / Bron: Istock.com/karelnoppeStoppen met alcohol / Bron: Istock.com/karelnoppe

Witte tong door leukoplakie

Een witte tong kan het gevolg zijn van een aandoening die bekend staat als leukoplakie, een witte aandoening van het mondslijmvlies. Chronische irritatie is de belangrijkste oorzakelijk factor voor het ontstaan van leukoplakie, vooral door tabaksrook. Maar lang niet altijd is er een duidelijk aanwijsbare oorzakelijke factor aanwezig. Leukoplakie kan zich op iedere plaats in de mond manifesteren en soms komt het op meerdere plaatsen tegelijk voor. Het kan gepaard gaan met een schrijnend, branderig gevoel. Slechts zelden ontaard leukoplakie in mondkanker.

Wat te doen?
De oplossing een witte tongaanslag door leukoplakie is het wegnemen van leukoplakie is het elimineren van de vermoedelijke oorzaak: stoppen met roken en het drinken van alcohol, en eventuele tandheelkundige problemen verhelpen.

Harige leukoplakie
Er bestaat nog een speciale vorm van leukoplakie, de zogeheten harige leukoplakie. Hierbij verschijnt een witgrijze aanslag in de mondholte. Dit subtype wordt veroorzaakt door het Epstein-Barr-virus (EBV, een herpesvirus), welke de ziekte van Pfeiffer veroorzaakt (een andere benaming is klierkoorts, vanwege opgezette klieren), en het komt ook vaak voor bij mensen met hiv/aids.

Candida-infectie van de mond / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.comCandida-infectie van de mond / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.com

Witte aanslag door candida

Last van een witte aanslag op de tong en een vieze smaak? Grote kans dat je getroffen bent door orale candidiasis. Dit duidt op een infectie van het mondslijmvlies door een gist: Candida albicans. Mondschimmel kan witte plekjes in de mond geven. Je ziet dan een wit of witgrijs laagje op de tong of op het verhemelte. Ofschoon mondschimmel vaker bij baby's (in het bijzonder pasgeborenen) en kinderen voorkomt, kunnen ook volwassenen het krijgen, vooral bij een verminderde weerstand. Veel volwassenen dragen deze gist bij zich zonder dat ze daar klachten of last van ondervinden. Candida is namelijk een normale bewoner van de mondholte. Bij volwassenen die spruw krijgen (orale candida-infectie), is meestal het evenwicht verstoord geraakt als gevolg van een verminderde weerstand door bijvoorbeeld:
  • afweer-onderdrukkende medicatie;
  • chemotherapie;
  • hiv;
  • aanhoudende stress;
  • na een antibioticakuur;
  • bij diabetes; en
  • tijdens de zwangerschap en de bevalling.

Behandeling
Om een witte door mondschimmel tegen te gaan, kun je schimmeldodende medicijnen voorgeschreven krijgen. De spruw bij een pasgeborene verdwijnt binnen enkele dagen tot weken en komt dan niet meer terug.

Parodontitis

Als je geen goede mondhygiëne in acht neemt, waaronder flossen, stoken, ragen en tandenpoetsen, kun je cariës en tandvleesontsteking in de hand werken. Zowel cariës als parodontitis worden in de eerste plaats veroorzaakt door tandplak, een kleverige aanslag op tanden en kiezen, welke gevormd wordt door bacteriën. In deze plak worden zuren gevormd. Deze zuren kunnen het glazuur plaatselijk ontkalken. Mensen die last hebben van tandvleesontsteking hebben een veel dikker tongbeslag. Dat komt doordat bacteriën smullen van het bloed uit ontstoken tandvlees. De bacteriën kunnen zich hierdoor sneller vermenigvuldigen.

Wat te doen?
Probeer dus je tandvlees gezond te houden door ten minste twee keer per dag je tanden te poetsen en één keer per dag je tanden te flossen. Daarnaast kun je gebruik maken van een tongschraper of tongreiniger waarmee je tongbeslag weg kan nemen. je tong goed reinigen kan een witte tong voorkomen.

Orale lichen planus

Misschien is de meest mysterieuze mogelijke oorzaak van een witte tong orale lichen planus (lichen planus van de mond), waarbij zich kleine grijswitte laesies kunnen ontwikkelen op de tong. Lichen planus van de mond is een niet-besmettelijke auto-immuunziekte.

Behandeling
Het is een buitengewoon hardnekkige aandoening, die maar moeilijk onder controle te krijgen is. De (huis)arts kan geneesmiddelen voorschrijven om deze aandoening onder controle te krijgen. Wat je zelf kunt doen is stoppen met roken en het verminderen van alcoholconsumptie. Deze maatregelen kunnen de lichen planus klachten aanzienlijk verbeteren.

Landkaarttong geeft witte plekken op de tong / Bron: Jbarta, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Landkaarttong geeft witte plekken op de tong / Bron: Jbarta, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Witte plekken op tong door landkaarttong

Een landkaarttong, ook wel 'lingua geografica' genoemd, is een onschuldige verandering van het oppervlak van de tong. De oorzaak is onbekend. Kenmerkend is dat het slijmvliesoppervlak van de tong voortdurend van aspect veranderd. Een landkaarttong kun je herkennen aan gladde plekken op de tong die vaak zijn omgeven zijn door wittige zones of lijntjes. In slechts een paar weken kan dit aspect veranderen: de plekken verdwijnen op de ene plek en verschijnen elders op de tong. Een landkaarttong blijft vaak gedurende het hele leven aanwezig, maar er kunnen lange periodes voorkomen van remissie.

Wat te doen?
Er zijn geen effectieve behandelmogelijkheden, maar om irritatie te voorkomen kun je irriterende dranken en voeding vermijden. Op sommige websites wordt gewag gemaakt dat een landkaarttong bestreden kan worden met vitamine B, maar dat is niet terug te vinden in de medische literatuur.

Roodvonk

Roodvonk is een kinderziekte met symptomen als koorts, keelpijn en een rode, ruwe huiduitslag. Op de tong verschijnt eerst een witte aanslag, die binnen enkele dagen verdwijnt. Daarna blijft de tong nog even helderrood en gezwollen. Dit wordt ook wel een aardbeien- of frambozentong genoemd.

Syfilis

Syfilis is een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Syfilis kan zweren in je mond veroorzaken. Als syfilis niet wordt behandeld, kunnen witte vlekken, syfilitische leukoplakie op je tong, ontstaan.

Witte verkleuring van het slijmvlies door tongkanker

De klachten die mensen met tongkanker kunnen hebben, zijn divers. De meest voorkomende klachten en symptomen van tongkanker zijn een voelbare zwelling, wondje of zweer die niet geneest, pijn aan de tong ter plaatse van het wondje en soms uitstralende pijn naar het oor, de hals of de kaak en een rode of witte verkleuring van het slijmvlies op de tong.

Wit beslagen tong door medicijnen

Een wit beslag op de tong kan mogelijke ontstaan als reactie op bepaalde medicijnen, waaronder bepaalde antibiotica of corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers). Overleg bij deze of andere bijwerkingen met je huisarts. Mogelijk dat andere medicijnen nodig zijn, maar veelal verdwijnt de witte coating op de tong zodra de kuur over is.

Hete pepers / Bron: Holbox/Shutterstock.comHete pepers / Bron: Holbox/Shutterstock.com

Witte tong door leefstijlfactoren

Een witte tong kan worden veroorzaakt door de volgende leefstijlfactoren:
  • Uitdroging;
  • Slechte mondhygiëne
  • Reactie op bepaalde medicijnen, waaronder antibiotica of steroïden;
  • Roken;
  • Drugs- en alcoholgebruik;
  • Gekruid eten, zoals habanero (een zeer hete chilipeper van het geslacht Capsicum) en jalapeño (een middelgrote chilipeper die tot de groep Capsicum annuum behoort).

Drugs

Drugs als methamfetamine (ook bekend als meth, crystal meth, methylamfetamine, N-methylamfetamine, pervetine of desoxyefedrine), heroïne, cocaïne, ecstasy en zelfs cannabis kunnen problemen veroorzaken voor je tanden, tandvlees en tong. Deze drugs kunnen namelijk allemaal een droge mond veroorzaken, waardoor je minder speeksel maakt. Je hebt speeksel nodig om je tanden en tong schoon te maken. Veel mensen die drugs gebruiken roken ook. Dit kan de effecten van drugsgebruik op je mond verergeren.

Behandeling om witte tongaanslag te verwijderen

Er zijn verschillende manieren om een witte tongaanslag te verwijderen.

Middel tegen witte tong

De Orabrush tongreiniger verwijdert tongaanslag, is effectief tegen een slechte adem en een vieze smaak en is het best te gebruiken met Xdent Tonggel. Borstel vier keer over je tong, kantel het schrapertje en verwijder de bacteriën.

Probiotica

Een onbalans in de gezonde en de ongezonde darmbacteriën kan leiden tot een schimmelinfectie en een witte tonglaag. Het nemen van probiotische supplementen en het eten van probiotische voedingsmiddelen ondersteunt de darmflora. Probiotica kunnen helpen de mondflora in balans te houden doordat ze een gunstige invloed hebben op de speekselproductie en het gevoel van een droge mond. Sommige probiotica die waterstofperoxide of fungicide stoffen produceren, remmen de groei van schimmels.

Knoflook gebruiken bij een witte tong / Bron: Istock.com/MallivanKnoflook gebruiken bij een witte tong / Bron: Istock.com/Mallivan

Knoflook

Knoflook helpt bij een witte tong vanwege de antibacteriële werking. Tevens heeft knoflook antischimmeleigenschappen en dat maakt het een effectieve natuurlijke behandeling voor een witte tong. Onderzoek toont aan dat allicine, een van de actieve bestanddelen in knoflook, antischimmel effecten vertoont en net zo effectief kan zijn als fluconazol, een medicijn dat wordt gebruikt voor de behandeling van schimmelinfecties, inclusief schimmelinfecties in de mond.¹ Om een witte tong te behandelen, neem je een teentje rauwe knoflook per dag of gebruik een organisch knoflooksupplement.

Baking soda

Baking soda of zuiveringszout is een veelzijdig middel. Een van de vele toepassingen van baking soda is het vermogen om de tong te exfoliëren, alle resten die witte tong veroorzaken te verwijderen en goede pH-waarden in de mond te handhaven door zuren te neutraliseren. Onderzoek toont tevens aan dat bicarbonaat, of natriumbicarbonaat, een substantiële remmende werking heeft tegen Streptococcus mutans in speeksel en plaque. Meng een theelepel baking soda met citroensap tot er een pasta ontstaat. Voeg vervolgens het mengsel toe aan je tandenborstel en poets je tong en mond.

Oregano-olie

Oregano-olie heeft antivirale, antibacteriële, schimmelwerende, antiparasitaire, antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen. Het dient als een natuurlijk antibioticum. Het is ook een probaat middel tegen een schimmelinfectie in de mond.

Eet gezond en gevarieerd / Bron: Oleksandra Naumenko/ShutterstockEet gezond en gevarieerd / Bron: Oleksandra Naumenko/Shutterstock

Preventie

Het is niet altijd mogelijk om een witte tong te voorkomen, maar er zijn een aantal maatregelen die je kunt nemen om de kans op het krijgen van deze aandoening te verminderen. Goede mondhygiëne is het speerpunt. Deze bestaat uit:
  • Poets je tanden met een borstel met zachte haren;
  • Gebruik fluoride tandpasta;
  • Poets je tanden twee keer per dag
  • Gebruik dagelijks een fluoride mondwater;
  • Flos minstens één keer per dag.

Hier zijn een paar andere tips om een witte tong te voorkomen:
  • Ga ieder half jaar voor controle en gebitsreiniging naar de tandarts;
  • Vermijd tabaksproducten en wees matig met alcohol;
  • Eet een gevarieerd dieet dat veel vers fruit en groenten bevat.

Noot:
  1. Khodavandi A, Alizadeh F, Harmal NS, Sidik SM, Othman F, Sekawi Z, Chong PP. Expression analysis of SIR2 and SAPs1-4 gene expression in Candida albicans treated with allicin compared to fluconazole. Trop Biomed. 2011 Dec;28(3):589-98.

Lees verder

© 2015 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat is een landkaarttong?Wat is een landkaarttong?Een landkaarttong (lingua geographica) is de benaming voor een aandoening aan de tong. Wat is een landkaarttong en is er…
Pijn aan de tong? Oorzaken en tips bij tongklachtenPijn aan de tong? Oorzaken en tips bij tongklachtenAls je problemen hebt aan de tong dan kan het moeilijker worden om eten te proeven, te slikken en zelfs te spreken. Dit…
Tongontsteking: symptomen, diagnose, behandeling en oorzakenTongontsteking: symptomen, diagnose, behandeling en oorzakenEen ontstoken tong is een vervelende aandoening, doordat de tong flink opzwelt en glad en rood wordt. Deze infectie staa…
Slechte adem: Wat zijn de oorzaken?Slechte adem: Wat zijn de oorzaken?Slechte adem komt bij meer mensen voor dan je eerst zult verwachten. Meer dan 20% van de Nederlandse bevolking heeft las…
Een slechte adem of halitose: oorzaken en oplossingenEen slechte adem of halitose: oorzaken en oplossingenEen slechte adem na het eten van bijvoorbeeld knoflook is niet zo erg, maar als je altijd last hebt van een slechte adem…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Grook Da Oger, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Burian JP, Sacramento LVS1, Carlos IZ. Fungal infection control by garlic extracts (Allium sativum L.) and modulation of peritoneal macrophages activity in murine model of sporotrichosis. Braz J Biol. 2017 Nov;77(4):848-855. doi: 10.1590/1519-6984.03716. Epub 2017 May 4.
  • Dentalinfo.nl. Probiotica. Het nieuwe wondermiddel voor mond en darmen? https://www.dentalinfo.nl/thema-a-z/parodontologie/probiotica-het-nieuwe-wondermiddel-voor-mond-en-darmen/ (ingezien op 22-11-2017)
  • Dr. Axe. 10 Natural Treatments for White Tongue. https://draxe.com/white-tongue/ (ingezien op 23-11-2017)
  • Gezondheidsplein. Leukoplakie. https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/leukoplakie/item39390 (ingezien op 24-8-2017)
  • Healthline. What Causes a White Tongue and How to Treat It. https://www.healthline.com/health/dental-and-oral-health/white-tongue#overview1 (ingezien op 23-11-2017)
  • http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/131344-tongaanslag-witte-aanslag-op-tong-mogelijke-oorzaken.html
  • Khodavandi A, Alizadeh F, Harmal NS, Sidik SM, Othman F, Sekawi Z, Chong PP. Expression analysis of SIR2 and SAPs1-4 gene expression in Candida albicans treated with allicin compared to fluconazole. Trop Biomed. 2011 Dec;28(3):589-98.
  • www.lumc.nl/patientenzorg/patienten/patientenfolders/leuko-plakie-mond-slijm-vlies
  • www.huidinfo.nl/lichenplanusmond.html
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/karelnoppe
  • Afbeelding bron 2: Alila Medical Media/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Jbarta, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Holbox/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 5: Istock.com/Mallivan
  • Afbeelding bron 6: Oleksandra Naumenko/Shutterstock

Reageer op het artikel "Witte tong: oorzaken en behandeling van wit beslagen tong"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 06-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Beslagen tong
Bronnen en referenties: 16
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!