InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Reumatische koorts: Complicatie van streptokokkeninfectie

Reumatische koorts: Complicatie van streptokokkeninfectie

Reumatische koorts: Complicatie van streptokokkeninfectie Reumatische koorts is een aandoening die tot stand komt als complicatie van een onbehandelde infectie met streptococcus bacteriën groep A (zoals bij een keelontsteking en roodvonk). Hierdoor ontstaan ernstige symptomen aan het hart, de gewrichten, de huid en/of de hersenen. De behandeling van deze ziekte - die vooral voorkomt in ontwikkelingslanden - bestaat voornamelijk uit medicijnen. De ziekte veroorzaakt soms blijvende schade aan het hart en de hartkleppen, met ernstige complicaties en soms de dood als gevolg.

Epidemiologie aandoening

Reumatische koorts is nog steeds gebruikelijk in landen waar veel armoede heerst en waar de algemene hygiëne en gezondheidssystemen slecht zijn zoals in sub-Sahara Afrika, Zuid-Centraal-Azië, en bepaalde bevolkingsgroepen in Australië en Nieuw-Zeeland. In ontwikkelde landen komt reumatische koorts weinig voor. Wereldwijd lijden naar schatting ruim vijftien miljoen mensen aan de ziekte. De jaarlijkse incidentie bedraagt 300-500 op 100.000 kinderen in de ontwikkelingslanden. Vaak zijn kinderen tussen de leeftijd van vijf en vijftien jaar getroffen, maar de ziekte komt ook voor bij jongere kinderen en bij volwassenen. Reumatische koorts heeft geen seksuele voorkeur, hoewel bepaalde klinische verschijnselen, zoals mitralisstenose en Sydenham chorea, vaker voorkomen bij vrouwen die reeds de puberteit doorlopen hebben.

Oorzaken: Besmetting met bacterie (streptokokkeninfectie)

Reumatische koorts treedt op na besmetting met een kiem of bacterie genaamd Streptococcus pyogenes of streptokokken groep A. Deze kiem misleidt het immuunsysteem en valt gezonde weefsels in het lichaam aan. Deze weefsels zwellen of raken ontstoken. Deze abnormale reactie treedt vrijwel steeds op na een keelontsteking en roodvonk (bacteriële infectie met keelpijn en huiduitslag).

Symptomen aan gewrichten, hart, hersenen en huid

Reumatische koorts treft vooral kinderen van vijf tot vijftien jaar die een keelontsteking of roodvonk hebben gehad. De symptomen verschijnen veelal één tot vijf weken na deze ziekten. Heel af en toe is de incubatietijd (tijd tussen besmetting en het optreden van de symptomen) nog korter. Meestal treden de symptomen plots op.

Gewrichten

Vaak zijn ook de gewrichten aangetast waarbij artritis optreedt in een aantal grote gewrichten. De patiënt heeft dan voornamelijk in de knieën, ellebogen, enkels en polsen last van pijn, zwelling, roodheid en warmte. Deze symptomen verplaatsen zich soms naar een ander gewricht.

Pijn op de borst is een mogelijk symptoom van reumatische koorts / Bron: Pexels, PixabayPijn op de borst is een mogelijk symptoom van reumatische koorts / Bron: Pexels, Pixabay
Hart
Hartruis, een ontsteking van het hart (carditis), een vergroot hart (cardiomegalie), een snelle hartslag (tachycardie) of andere hartproblemen leiden mogelijk tot kortademigheid en pijn op de borst.

Hersenen

Een neurologisch symptoom van reumatische koorts is 'Sydenham's chorea' (bewegingsstoornis). Dit houdt in dat de patiënt de controle over emoties verliest waardoor hij af en toe ongewoon moet huilen of lachen. Daarnaast maakt hij snelle, schokkerige bewegingen die vooral met het gezicht, de voeten en de handen. Concentratieproblemen zijn tot slot mogelijk.

Huid

De huid is mogelijk eveneens aangetast. Hierbij heeft de patiënt een ringvormige of slangachtige huiduitslag met een rafelige rand (erythema marginatum) op de romp en het bovendeel van de armen of benen. Deze huiduitslag is vlak of licht verhoogd en brengt geen pijn met zich mee. Soms verschijnen ook knobbeltjes onder de huid.

Algemene symptomen

Algemene symptomen omvatten:

Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk en diagnostisch onderzoek

De arts beluistert de hartgeluiden, bekijkt de huid en test de gewrichten van de patiënt. Een volledig bloedonderzoek en een elektrocardiografie (ECG) zijn nodig voor het opsporen van de aandoening.

Differentiële diagnose

Volgende aandoeningen zijn de differentiële diagnose voor reumatische koorts. De arts verwart de symptomenreeks hiervan mogelijk met de symptomenreeks van reumatische koorts.

Behandeling reumatische koorts met antibiotica

De behandeling van reumatische koorts bestaat uit het nemen van antibiotica, waardoor de streptokokken-bacteriën uit het lichaam verdwijnen. Vaak schrijft de arts na de eerste behandeling nog een antibioticakuur voor om een terugkeer van de aandoening te voorkomen. De arts bekijkt per patiënt hoe lang deze antibioticakuur nodig is (soms zelfs levenslang). Verder zet de arts medicijnen zoals aspirine of corticosteroïden (sterke ontstekingsremmende geneesmiddelen) in om de zwelling van het ontstoken weefsel te minderen. Medicatie is tevens nuttig bij problemen met abnormale bewegingen of abnormaal gedrag.

Prognose

Dankzij een juiste en snelle medische zorg zijn de vooruitzichten op lange termijn voor een patiënt met reumatische koorts uitstekend. De ziekte komt echter soms terug. Onmiddellijk medische hulp zoeken is nodig bij keelinfecties. Wanneer de patiënt dit niet doet, leidt dit vaak tot ernstige hartproblemen en schade aan het hart. Jaarlijks komen 230.000 mensen wereldwijd te overlijden aan reumatische koorts.

Complicaties

Mogelijke complicaties van reumatische koorts omvatten:
  • een beroerte (onvoldoende bloedtoevoer naar de hersenen met mentale en lichamelijke symptomen)
  • een infectie van de binnenbekleding van het hart (endocarditis)
  • een zwelling van het membraan rond het hart (pericarditis)
  • hartfalen (slecht rondpompen van bloed door het hart)
  • hartritmestoornissen
  • schade aan de hartkleppen. Deze schade veroorzaakt lekkage in de hartklep of veroorzaakt een vernauwing waardoor de bloedstroom door de klep vertraagt (hartklepstenose)
  • schade aan de hartspier
  • Sydenham chorea

Preventie ziekte

Reumatische koorts valt te voorkomen door het snel behandelen van een keelontsteking en roodvonk.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat is reuma, verschillende soorten reumaReuma is een aandoening aan pezen, gewrichten en botten. In Nederland hebben ruim 2,3 miljoen mensen een reumatische aan…
Sydenham’s chorea: Neurologische bewegingsstoornisSydenham’s chorea: Neurologische bewegingsstoornisSydenham’s chorea is een voorbijgaande neurologische aandoening die vooral kinderen en jongvolwassen treft. De patiënt m…
Infectieziekten bij kinderen – De Zesde ziekteStel; een kindje heeft gedurende een paar dagen hoge koorts en een paar dagen na het verdwijnen van deze koorts ontstaan…
Ziekte van Kawasaki: Ontstoken bloedvaten in de slagadersZiekte van Kawasaki: Ontstoken bloedvaten in de slagadersDe ziekte van Kawasaki is een multisystemische aandoening waarbij de bloedvaten in de slagaders ontstoken zijn. Hierdoor…
Ziekte van KawasakiZiekte van KawasakiDe ziekte van Kawasaki is een zeldzame aandoening die vooral kinderen onder de vijf jaar treft. De ziekte werd voor het…
Bronnen en referenties
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/236582-differential-diagnoses#showall, geraadpleegd op 24 november 2016
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/236582-overview#showall, geraadpleegd op 24 november 2016
  • Overview, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/rheumatic-fever/home/ovc-20261251, geraadpleegd op 24 november 2016
  • Rheumatic Fever (Acute Rheumatic Fever or ARF), http://www.medicinenet.com/rheumatic_fever/page4.htm, geraadpleegd op 24 november 2016
  • Rheumatic Fever, http://patient.info/doctor/rheumatic-fever-pro, geraadpleegd op 24 november 2016
  • Rheumatic Fever, http://www.healthline.com/health/rheumatic-fever, geraadpleegd op 24 november 2016
  • Rheumatic fever, https://medlineplus.gov/ency/article/003940.htm, geraadpleegd op 24 november 2016
  • Rheumatic Fever, https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/rheumatic-fever, geraadpleegd op 24 november 2016
  • Symptoms and complications, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/rheumatic-fever/symptoms-causes/dxc-20261256 , geraadpleegd op 24 november 2016
  • Afbeelding bron 1: Pexels, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Reumatische koorts: Complicatie van streptokokkeninfectie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 07-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidinfecties
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!