InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Granulomateuze cheilitis: Chronische zwelling van lippen

Granulomateuze cheilitis: Chronische zwelling van lippen

Granulomateuze cheilitis: Chronische zwelling van lippen Granulomateuze cheilitis is een cosmetisch verontrustende aandoening met onbekende oorzaak waarbij de patiënt een aanhoudende, zwelling van één of beide lippen ervaart. Soms komen ook andere zwellingen voor, bijvoorbeeld aan de wang of kaak. Daarnaast treden ook andere klachten op bij de gezwollen lippen. De chronische lipzwelling behandelt de arts met (een combinatie) van therapieën. De arts Melkersson beschreef deze zeldzame aandoening voor het eerst in de medische literatuur in 1928.

Synoniemen

Granulomateuze cheilitis kennen artsen ook nog onder deze termen:
  • cheilitis granulomatosa
  • Melkersson-Rosenthal syndroom
  • Miescher’s cheilitis

Epidemiologie

Granumomateuze cheilitis is een zeldzame aandoening met een geschatte incidentie van 0,08% in de algemene bevolking. De meeste patiënten krijgen tekenen tussen twintigjarige en veertigjarige leeftijd, maar ook kinderen en volwassenen krijgen mogelijk te maken met de chronische lipzwelling.

Oorzaken van granulomateuze cheilitis

De exacte oorzaak van granulomateuze cheilitis is onbekend anno maart 2018. Bij de aandoening treedt een granulomateuze ontsteking op.

Risicofactoren van gezwollen lip(pen)

Volgende factoren dragen vermoedelijk bij aan de totstandkoming van de aandoening, al veroorzaken ze niet steeds de zwelling van de lippen:
  • contactallergie (vooral door kobalt, kwik en goud)
  • een allergie voor bepaalde medicijnen
  • een genetische aanleg
  • een infectie bijvoorbeeld door Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium paratuberculosis, Saccharomyces cerevisiae en Borrelia burgdorferi
  • een voedselallergie (vooral voor kaneel en benzoaat)

Symptomen: Zwelling van lippen

Beginstadium

De aandoening tast één lip of beide lippen aan. De patiënt heeft in het beginstadium een plotselinge zachte tot stevige gezwollen maar meestal pijnloze bovenlip of onderlip en soms ook één of beide wangen. De zwelling van de lip is dan nog intermitterend (verschijnt met tussenpozen). Deze aanvallen die enkele uren tot dagen duren, gaan gepaard met koorts, gezwollen regionale lymfeklieren, milde hoofdpijn of problemen met het gezichtsvermogen.

Gevorderd stadium

Naarmate de aandoening vordert, krijgt de patiënt vaker aanvallen van gezwollen lippen en zijn ook vaker beide lippen aangetast. Daarnaast duren de episodes van de lipzwelling ook langer. Tijdens de aanvallen ontwikkelen zich pijnlijke barstjes en/of kloofjes. Daarnaast zijn de lippen roodbruin van kleur en gaan ze schilferen.

Andere zwellingen

Soms ervaart de patiënt een zwelling van het voorhoofd, een zwelling van de oogleden of een zwelling van de hoofdhuid. In zeldzame gevallen komt granulomateuze cheilitis tot uiting in combinatie met een verlamming van de gelaatszenuwen (aangezichtsverlamming) en/of een gekloofde tong (fissuurtong, lingua plicata). Dit zijn kenmerken van het Melkersson-Rosenthal-syndroom. Een smaakstoornis (verminderde smaak) en een verminderde speekselproductie treden op bij een patiënt met de tongafwijking.

Diagnose en onderzoeken

Een biopsie van de aangetaste lipweefsel is in de meeste gevallen nodig. In de vroege stadia geeft een biopsie echter niet altijd doorslaggevende resultaten. Het is belangrijk om andere geassocieerde aandoeningen uit te sluiten zoals:

Medicijnen zijn inzetbaar / Bron: Stevepb, PixabayMedicijnen zijn inzetbaar / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling van lipzwelling

De arts wil het uiterlijk en comfort van de patiënt verbeteren, al is een behandeling niet voor elke patiënt noodzakelijk. Een definitieve behandeling bestaat niet voor de aandoening omdat het ziektemechanisme anno maart 2018 nog steeds slecht begrepen is. De patiënt krijgt het advies om mogelijke allergenen (uitlokkende factoren) te voorkomen bijvoorbeeld bepaalde voedingsmiddelen of stoffen die zich in medicijnen bevinden. Het is eveneens belangrijk om eventuele onderliggende aandoeningen effectief te behandelen.

Volgende (combinatie van) therapieën verminderen de klachten:
  • andere systemische behandelingen zoals methotrexaat, tacrolimus, clofazimine, dapson, ketotifen en anti-TNF-agentia
  • een chirurgische verwijdering van overtollig weefsel
  • niet-steroïde anti-inflammatoire middelen (NSAID's) (vrij verkrijgbare pijnstillers)
  • ontstekingsremmende antibiotica zoals minocycline, erytromycine en metronidazol
  • radiotherapie
  • topische (op de huid aangebrachte), intralesionale (in het letsel aangebrachte) en systemische corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers)

Prognose van chronische lipzwelling

Een spontane remissie is mogelijk maar dit gebeurt zelden. De zwelling van de lippen is namelijk meestal chronisch.

Complicaties van aandoening

Patiënten met granulomateuze cheilitis hebben een grotere kans op het ontwikkelen van de ziekte van Crohn.

Lees verder

© 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat is actinische cheilitis (aandoening aan de lippen)?Wat is actinische cheilitis (aandoening aan de lippen)?Actinische cheilitis is een chronische aandoening aan de lippen en wordt veroorzaakt door de schadelijke invloeden van U…
Chronische granulomateuze ziekte: Infecties aan organenChronische granulomateuze ziekte: Infecties aan organenChronische granulomateuze ziekte (CGD) is een erfelijke aandoening waarbij bepaalde cellen van het immuunsysteem niet go…
Actinische cheiloseActinische cheiloseActinische cheilose, ook wel aangeduid met de termen actinische cheilitis, cheilitis actinica of cheilitis solaris, duid…
Actinische cheilitis: Ontsteking van lip door zonneschadeActinische cheilitis: Ontsteking van lip door zonneschadeActinische cheilitis is letterlijk vertaald ‘ontsteking van de lip door blootstelling aan straling’. Bij deze huidaandoe…
Opgezwollen lip: gezwollen bovenlip en onderlipOpgezwollen lip: gezwollen bovenlip en onderlipEen opgezwollen lip duidt op zwelling van een lip. Je kan last hebben van zwelling van één lip of beide lippen. Bij opge…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Marisa Sias, Pixabay
  • Geraadpleegd op 13 maart 2018:
  • Cheilitis Granulomatosa (Miescher Melkersson Rosenthal Syndrome), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470396/
  • Cheilitis Granulomatosa: A Case Report with Review of Literature, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3667309/
  • Cheilitis Granulomatosa: A Review, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4022933/
  • Clinical Presentation, https://emedicine.medscape.com/article/1075333-clinical-presentation#showall
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential Diagnoses, https://emedicine.medscape.com/article/1075333-differential-diagnoses#showall
  • Granulomatous cheilitis, https://www.dermcoll.edu.au/atoz/granulomatous-cheilitis/
  • Granulomatous cheilitis, https://www.dermnetnz.org/topics/granulomatous-cheilitis/
  • MELKERSSON-ROSENTHAL SYNDROOM (Cheilitis granulomatosa) , https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MelkerssonRosenthal.htm
  • Overview, https://emedicine.medscape.com/article/1075333-overview#showall
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Granulomateuze cheilitis: Chronische zwelling van lippen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 27-06-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mond- en kaakproblemen
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!