InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hyperosmie (verhoogde reukzin): Toegenomen reukvermogen

Hyperosmie (verhoogde reukzin): Toegenomen reukvermogen

Hyperosmie (verhoogde reukzin): Toegenomen reukvermogen Hyperosmie is een zeldzame aandoening waarbij een patiënt een verhoogde reukzin heeft. Dit toegenomen vermogen om geuren waar te nemen treedt meestal op als gevolg van een andere aandoening of een zwangerschap, maar soms verschijnt de aandoening ook zonder onderliggend probleem. Naast het toegenomen reukvermogen ervaart de patiënt mogelijk nog andere symptomen, zoals hoofdpijn en ongemak. Het is voor de arts niet altijd eenvoudig om de onderliggende oorzaak van het beter ruiken te identificeren; daarom zijn vaak meerdere onderzoeken nodig. De behandeling bestaat uit het vermijden van de geur die problemen veroorzaakt, en is verder gebaseerd op de oorzaak van de verhoogde reukzin. Meestal verdwijnt hyperosmie als de arts in staat is om het onderliggend probleem succesvol te behandelen. Complicaties komen soms wel voor door deze verandering in de reukzin.

Oorzaken en toegenomen vermogen om geuren waar te nemen

Genetische factoren spelen een rol bij de totstandkoming van hyperosmie. Sommige patiënten zijn namelijk genetisch meer vatbaar voor het ontwikkelen van deze aandoening. De exacte genetische link is niet bekend (mei 2018). Meestal ligt een andere aandoening wel aan de basis van hyperosmie. Deze aandoeningen veroorzaken dan een verandering in de reukzin.

Auto-immuunziekten

Hyperosmie is komt vaak voor bij een aantal auto-immuunaandoeningen. Bij systemische lupus erythematosus ontstaat schade aan het zenuwstelsel, met een gewijzigde reukzin als gevolg. Bij de ziekte van Addison, een bijnieraandoening, werken de nieren mogelijk niet correct. Dit leidt bij een aantal patiënten eveneens tot hyperosmie.

Diabetes mellitus (suikerziekte)

Af en toe veroorzaakt diabetes mellitus type 1 een toegenomen reukzin. Dit gebeurt vooral wanneer diabetes mellitus type 1 nog niet is behandeld of wanneer de behandeling niet effectief is.

Neurologische aandoeningen

Volgende neurologische aandoeningen veroorzaken mogelijk hyperosmie:

Neusproblemen

Neuspoliepen of neustumoren leiden soms tot hyperosmie

Voedingstekorten

Sommige voedingstekorten en vitaminetekorten, zoals een vitamine B12-tekort, tasten de reukzin aan. Een tekort aan B12 leidt onbehandeld tot ernstige schade aan het zenuwstelsel.

Sommige medicijnen leiden tot hyperosmie / Bron: Stevepb, PixabaySommige medicijnen leiden tot hyperosmie / Bron: Stevepb, Pixabay

Voorgeschreven medicijnen

Veel voorgeschreven medicijnen tasten het reukvermogen aan. De meeste geneesmiddelen hebben resulteren in een verminderd reukvermogen (hyposmie) of een verlies van het reukvermogen (anosmie), maar af en toe worden de geuren sterker door het nemen van een voorgeschreven medicijn. Patiënten die na het starten van een nieuw medicijn een verandering in het reukvermogen ervaren, raadplegen best de arts.

Ziekte van Lyme

Ongeveer de helft van de patiënten met de ziekte van Lyme – een bacteriële infectie veroorzaakt door een tekenbeet – ontwikkelt hyperosmie. De ziekte van Lyme tast het zenuwstelsel aan, wat bijdraagt aan de toegenomen reukzin.

Zwangerschap

Hormonale veranderingen in de zwangerschap leiden tot veranderingen in de reukzin. De meeste zwangere vrouwen ervaren in het eerste zwangerschapstrimester een verhoogd reukvermogen. Vrouwen die tijdens de zwangerschap hyperosmie ervaren, hebben mogelijk ook last van misselijkheid en braken. Beter ruiken als gevolg van de zwangerschap verdwijnt na afloop van de zwangerschap, wanneer de hormonale spiegels weer normaliseren.

Hoofdpijn komt voor bij een betere reukzin / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn komt voor bij een betere reukzin / Bron: Geralt, Pixabay

Symptomen bij een beter reukvermogen

Wanneer een patiënt beter kan ruiken, ervaart hij de geuren sterker dan andere personen. Deze sterke reukzin leidt soms tot hoofdpijn, ongemak en een algemeen ziek gevoel door het ruiken van bepaalde geuren. De uitlokkende geuren voor hyperosmie variëren van patiënt tot patiënt. Veel voorkomende geuren die ongemak of een algemeen ziek gevoel veroorzaken bij een patiënt met hyperosmie zijn chemische geuren, geurkaarsen, parfums en schoonmaakproducten. Diverse onderliggende aandoeningen veroorzaken mogelijk een beter reukvermogen en daarom treden mogelijk ook symptomen op van dit onderliggend probleem.

Diagnose en onderzoeken

Een patiënt die een verandering in het reukvermogen opmerkt, geeft dit symptoom door aan de arts evenals andere aanwezige klachten of tekenen. Dit is belangrijk voor de arts om een mogelijke oorzaak te identificeren. De arts voert een lichamelijk onderzoek uit na het vraaggesprek. Indien de arts niet in staat is om de oorzaak van hyperosmie te achterhalen, bestelt hij verdere onderzoeken zoals een bloedonderzoek en beeldvormende testen om de oorzaak te identificeren.

Behandeling van hyperosmie

De behandeling van de toegenomen reukzin hangt af van de oorzaak. Indien mogelijk vermijdt de arts de geuren die hyperosmie veroorzaken. Deze geur is wel afhankelijk van patiënt tot patiënt, maar meestal lokken sterke chemische geuren en bepaalde voedingsmiddelen de aandoening uit. Wanneer het niet mogelijk is om een geur te vermijden, is het verstandig om op pepermuntkauwgom te kauwen of een pepermuntje te zuigen totdat de bron van de geur verwijderd is. Een arts schrijft medicijnen voor voor de behandeling van de onderliggende aandoeningen (zoals migraine of neurologische aandoeningen) die de verhoogde reukzin veroorzaken. Komt hyperosmie tot stand door het nemen van een bepaald medicijn, dan schrijft de arts andere medicatie voor. Soms is een operatie nodig om een tumor uit de schedel of een tumor of poliep uit de neus te verwijderen als deze de oorzaak zijn van het verhoogd reukvermogen.

Prognose van beter kunnen ruiken

Het is voor de arts soms een uitdaging om hyperosmie te behandelen, want het opsporen van de onderliggende oorzaak is niet altijd eenvoudig. Wanneer een arts de onderliggende aandoening gevonden heeft, en hij dit probleem succesvol kan behandelen, verdwijnen de symptomen van de verhoogde reukzin meestal ook.

Complicaties van verhoogde reukzin

Hyperosmie is meestal een complicatie van een andere onderliggende aandoening. Veranderingen in de reukzin leiden soms tot meer hoofdpijn, misselijkheid en braken. Migraine is een vorm van eenzijdige hoofdpijn die terugkerende aanvallen van matige tot ernstige pijn veroorzaakt. Het is niet bekend waarom veel patiënten met een betere reukzin lijden aan migraine (mei 2018). Voorts bevinden zich in de omgeving soms ook bepaalde geuren waardoor klachten ontstaan. In sommige gevallen leidt hyperosmie tot een depressie of angst.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Ik ruik alles zo sterk, waardoor ontstaat hyperosmie?Ik ruik alles zo sterk, waardoor ontstaat hyperosmie?Overal om ons heen zijn geuren, soms ruiken ze heel lekker en soms stinken ze. De neus kan ons veel vertellen en soms ze…
Geen reukvermogen hebben: wat  als je niet kunt ruiken?Geen reukvermogen hebben: wat als je niet kunt ruiken?In Nederland zijn er zo’n 250.000 tot 300.000 mensen die niet kunnen ruiken. Dat beïnvloedt hun dagelijkse gang van zake…
Anosmie: Oorzaken en behandelingAnosmie: Oorzaken en behandelingDe reukzin is een van de vijf primaire zintuigen die gebruikt worden voor waarneming. Naast de reukzin bevat dit lijstje…
Verbeter je reukzinVerbeter je reukzinEr zijn veel redenen te bedenken waarom je de reukzin zou willen verbeteren. Reukzin is nauw verbonden met het gevoel va…
Dysosmie - verkeerde functies van het reukorgaanDysosmie is een aandoening aan het reukorgaan. Het kan zijn dat u helemaal niks kunt ruiken vanaf dat u geboren bent. He…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Geraadpleegd op 26 mei 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Hyperosmia – The Superhuman Ability To Detect Scents, https://www.scienceabc.com/humans/hyperosmia-the-superhuman-ability-to-detect-scents.html
  • Hyperosmia, https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/hyperosmia
  • What is hyperosmia and what causes it?, https://www.medicalnewstoday.com/articles/321937.php
  • What is hyperosmia?, https://www.webmd.com/migraines-headaches/qa/what-is-hyperosmia
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Hyperosmie (verhoogde reukzin): Toegenomen reukvermogen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 13-11-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Neusaandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!