Resistente hypertensie: Hoge bloeddruk ondanks 3 medicijnen

Resistente hypertensie: Hoge bloeddruk ondanks 3 medicijnen Een hoge bloeddruk (hypertensie) is één van de belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten, een wereldwijde oorzaak van morbiditeit en mortaliteit. Resistentie hypertensie duidt op een hoge bloeddruk (> 140/90 mm Hg) na behandeling met drie of meer bloeddrukmedicijnen waaronder reeds plaspillen (diuretica). Vaak ligt een secundaire oorzaak aan de basis van de verhoogde bloeddruk. Veranderingen in de levensstijl en een wijziging of toevoeging van medicijnen is nodig om de bloeddruk onder controle te krijgen. Een chronisch verhoogde bloeddruk verhoogt immers de kans op hart- en vaataandoeningen.

Epidemiologie van aanhoudende hoge bloeddruk ondanks 3 medicijnen

Resistente hypertensie komt relatief vaak voor. De aandoening treft tussen 9% en 18% van de patiënten met de diagnose van een hoge bloeddruk.

Overgewicht ligt mogelijk mede aan de basis van resistente hypertensie / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)Overgewicht ligt mogelijk mede aan de basis van resistente hypertensie / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)

Oorzaken van resistente hypertensie

In de meeste gevallen is de pathogenese van resistente hypertensie niet duidelijk. Slechts in een minderheid van gevallen is deze aandoening te wijten aan secundaire hypertensie (veroorzaakt door een onderliggende aandoening). Bij afwezigheid van een secundaire oorzaak is de aandoening hoogstwaarschijnlijk multifactorieel.

Resistente hypertensie is mogelijk het gevolg van:
  • afwijkingen in de hormonen die de bloeddruk in balans houden en regelen
  • de opeenhoping van plaque in bloedvaten die de nieren voeden (nierarteriestenose: vernauwing van slagaders in nieren)
  • een afwijkende activatie van het sympathische zenuwstelsel
  • een veranderde natrium- en waterbehandeling door de nieren als gevolg van veranderingen in het renine-angiotensine-
  • aldosteronsysteem.
  • een zware inname van alcohol of andere stoffen die interfereren met de bloeddruk
  • genetische factoren
  • obesitas
  • slaapproblemen zoals het obstructief slaapapneusyndroom

Symptomen

Meestal is resistente hypertensie asymptomatisch totdat de symptomen te lang onbehandeld blijven.

Diagnose en onderzoeken

De arts doorloopt een grondige geschiedenis van de patiënt en beoordeelt de medicatie. Vervolgens meet hij de bloeddruk met de juiste techniek. Om het wittejasseneffect uit te sluiten, is een 24u bloeddrukmeting bij de patiënt thuis aangewezen. Een lichamelijk onderzoek is ook nodig want de patiënt lijdt soms aan symptomen van een onderliggend probleem, zoals van het obstructie slaapapneusyndroom. Naast een medische geschiedenis en een lichamelijk onderzoek is een urineonderzoek nodig omdat de prevalentie van nieraandoeningen hoger is bij patiënten met resistente hypertensie.

Diagnostisch criterium

De arts stelt de diagnose van resistente hypertensie wanneer de patiënt minimaal drie standaard bloeddrukmedicijnen (waaronder plaspillen) heeft ingenomen gedurende zes maanden.

Differentiële diagnose

Voor het stellen van de diagnose moet de arts wel 'pseudoresistente' hypertensie uitsluiten. Deze vorm van een hoge bloeddruk is veroorzaakt door een slechte bloeddrukmeettechniek, een niet-naleving van het voorgeschreven medicatiegebruik door de patiënt, een intolerantie voor bepaalde antihypertensiva (bloeddrukmedicijnen), het gebruik van medicijnen die de bloeddruk verstoren en het wittejasseneffect.

Slechte metingen
Mogelijk veroorzaakt een losse manchet een foutieve aflezing. Meerdere metingen op diverse tijdstippen van de dag zijn aanbevolen.

Medicatie niet of slecht innemen leidt mogelijk tot pseudoresistente hypertensie (geen echte resistente te hoge bloeddruk) / Bron: Stevepb, PixabayMedicatie niet of slecht innemen leidt mogelijk tot pseudoresistente hypertensie (geen echte resistente te hoge bloeddruk) / Bron: Stevepb, Pixabay
Medicatie niet innemen
Circa één op de vier patiënten met hypertensie neemt ofwel hun medicatie niet of niet altijd op de juiste manier. Het overslaan van doses gebeurt regelmatig. Ook zijn patiënten soms bang voor mogelijke bijwerkingen. Verder zijn de medicijnen voor sommige patiënten te duur.

Wittejasseneffect
Sommige patiënten zijn angstig in het spreekkabinet van de dokter waardoor de bloeddruk tijdelijk stijgt, wat leidt tot een verkeerde meting. De angst verlichten door een vriend of familielid mee te nemen naar de afspraak vermindert de kans op het wittejasseneffect.
Een gezonde en gevarieerde voeding is nodig / Bron: Jill111, PixabayEen gezonde en gevarieerde voeding is nodig / Bron: Jill111, Pixabay

Behandeling via medicatie en leefstijladviezen

De behandeling bestaat meestal uit een verandering of toevoeging van medicijnen en een onderzoek naar de secundaire oorzaken. Daarnaast zijn enkele belangrijke veranderingen in de levensstijl nodig zoals:
  • alcohol beperken
  • een gezonde en gevarieerde voeding met weinig zout consumeren
  • een gezond gewicht behouden
  • medicijnen op de juiste manier gebruiken
  • regelmatige lichaamsbeweging uitoefenen
  • stoppen met roken
  • stress verlichten

Patiënten met resistente hypertensie moeten de juiste medicatie nemen, in de juiste doses en ook op het juiste moment. De patiënt mag zeker geen medicijnen of supplementen gebruiken die de bloeddruk verhogen, zoals dieetpillen en stimulerende middelen, cyclosporine, natuurlijke drop, ephedra en pijnstillers en niet-steroïde anti-inflammatoire middelen (NSAID's), zoals ibuprofen en celecoxib.

Prognose

De meeste patiënten met resistente hypertensie bereiken een goede controle van de bloeddruk door middel van farmacotherapie, op voorwaarde dat ze goed worden opgevolgd en behandeld.

Complicaties

Patiënten met onbehandelde resistente hypertensie lopen een hoog risico op cardiovasculaire aandoeningen (hart- en vaatziekten). Mogelijke gevolgen van niet-behandelde resistente hypertensie omvatten hartfalen, een beroerte, een ischemische hartziekte en nierfalen.

Lees verder

© 2018 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Hoge bloeddruk: Symptomen, oorzaken en medicijnenHoge bloeddruk: Symptomen, oorzaken en medicijnenIedereen weet inmiddels dat een te hoge bloeddruk erg schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Maar waarom was dat ook al…
Hoge bloeddruk: renale denervatie als medicijn niet helptHoge bloeddruk: renale denervatie als medicijn niet helptVeel mensen hebben last van hoge bloeddruk. De veroorzakers van stijging van de bloeddruk zijn meestal overactieve nierz…
Pulmonale hypertensiePulmonale hypertensieDe Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek heeft aan het VU medisch centrum een Vidi-subsidie toegekend…
Hypertensie: gevaren en behandelingHypertensie: gevaren en behandelingHypertensie is vaak aanwezig, zonder dat het meteen wordt opgemerkt. Als hoge bloeddruk langdurig aanwezig is, kan dat o…

Verstuikte pols: Symptomen & behandeling van polsverstuikingVerstuikte pols: Symptomen & behandeling van polsverstuikingEen polsverstuiking is een vaak voorkomende blessure die vooral sporters treft. Hierbij gebeurt een overstrekking of sch…
Labiele hypertensie: Plots van normale naar hoge bloeddrukLabiele hypertensie: Plots van normale naar hoge bloeddrukPatiënten met labiele hypertensie hebben plotselinge schommelingen in de bloeddruk. De bloeddruk gaat snel van normaal n…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 28 juli 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diagnosis and management of resistant hypertension, https://heart.bmj.com/content/early/2017/06/29/heartjnl-2015-308297
  • Overcoming resistant hypertension, https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/overcoming-resistant-hypertension
  • Resistant Hypertension - High Blood Pressure That's Hard to Treat, http://www.heart.org/HEARTORG/Conditions/HighBloodPressure/GettheFactsAboutHighBloodPressure/Resistant-Hypertension---High-Blood-Pressure-Thats-Hard-to-Treat_UCM_469327_Article.jsp#.W1yjjtIzZR1
  • Resistant Hypertension, https://www.resperate.com/blog/hypertension/facts/definition-symptoms/types-of-hypertension
  • Resistant hypertension: an approach to management in primary care, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4408700/
  • Treatment of resistant hypertension, https://www.uptodate.com/contents/treatment-of-resistant-hypertension
  • Afbeelding bron 1: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Jill111, Pixabay
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 16-02-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.