InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Pityriasis amiantacea: Haaraandoening met schubben

Pityriasis amiantacea: Haaraandoening met schubben

Pityriasis amiantacea: Haaraandoening met schubben Pityriasis amiantacea is een zeldzame haaraandoening die zich kenmerkt door grote schubben die stevig vastgehecht zijn aan het haar en de hoofdhuid. Verder kampen patiënten vaak ook met tijdelijk of permanent haarverlies. De exacte oorzaak van pityriasis amiantacea is onduidelijk anno juli 2019, maar wel zijn een aantal onderliggende aandoeningen gekoppeld aan de haaraandoening. De behandeling bestaat uit medicatie die de patiënt zowel op de huid kan toepassen als via de mond kan innemen. De Baron Jean-Louis Alibert van Frankrijk beschreef de aandoening voor het eerst in 1832.

Synoniemen van pityriasis amiantacea

Synoniemen voor pityriasis amiantacea zijn:
  • asbesthoofdhuid
  • keratosis follicularis amiantacea
  • porrigo amiantacea
  • schalp
  • tinea amintacea
  • tinea asbestina

Oorzaken en risicofactoren van schalp

Pityriasis amiantacea is een ontstekingsreactie van de hoofdhuid, vaak zonder duidelijke oorzaak, die mogelijk op elke leeftijd optreedt. De haaraandoening begint meestal tijdens de tienerjaren en ontwikkelt zich tot psoriasis van de hoofdhuid bij 2-15% van de kinderen. Vooral meisjes en jonge vrouwen zijn aangetast door pityriasis amiantacea. De haaraandoening komt voorts mogelijk tot uiting als gevolg van psoriasis, een streptokokkeninfectie, tinea capitis (hoofdschimmel), seborreïsche dermatitis (hoofdroos en rode huid), atopische dermatitis, lichen simplex en pityriasis rubra pilaris.

Symptomen: Schubben die zijn vastgehecht aan haar en hoofdhuid

De letsels van de haaraandoening treffen gelokaliseerde gebieden van de hoofdhuid of anders is de hoofdhuid volledig aangetast. De patiënt heeft op de hoofdhuid grote, dikke, geelbruine schubben die stevig aangehecht zijn aan de haarschachten en de hoofdhuid. De schubben zijn op een overlappende manier gerangschikt zoals asbestschilfers (medische term: amiantaceus). De onderliggende hoofdhuid heeft voorts vaak dikke, rode plakkaten (plaques) met fijne, niet-vettige, zilverwitte schilfers met haarverlies (meestal omkeerbaar maar soms wel permanent met littekenvorming).

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek
De arts bekijkt de hoofdhuid en bevraagt de patiënt over de aanwezige symptomen. Hij heeft voorts monsters van het getroffen haargebied en de aangetaste huid nodig. Een biopsie van het letsel van de hoofdhuid is soms eveneens nodig.

Differentiële diagnose
Pityriasis amiantacea is gemakkelijk verkeerd te diagnosticeren vanwege de nauwe gelijkenis met andere hoofdhuidaandoeningen zoals tinea capitis, psoriasis, seborreïsche dermatitis of lichen planus. Bij pityriasis amiantacea zijn de schubben echter zowel aan de haarschacht als aan de hoofdhuid bevestigd.

Behandeling van haaraandoening

Een effectieve en tijdige behandeling van pityriasis amiantacea is van cruciaal belang om littekens op het gebied van het haarverlies te voorkomen.

Op de huid toegepaste middelen

Topische (op de huid toegepaste) corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers) verminderen de ontsteking en verlichten tevens de jeuk en roodheid. Keratolytische middelen, zoals salicylzuur, verwijderen de dikke schubben en zorgen er voor dat de andere op de huid toegepaste medicijnen beter de huid kunnen binnendringen. Shampoos die ketoconazol, ciclopirox en zinkpyrithione bevatten, zijn ook nuttig bij het behandelen van de dikke schubben. Pityriasis amiantacea is soms moeilijk om effectief te behandelen met lokale medicijnen, omdat enkele weken gebruik nodig zijn voordat de patiënt voordelen ziet, en de dikke schubben vaak opnieuw optreden als de patiënt deze niet regelmatig behandelt. Lokale behandelingen zijn soms ook tijdrovend, waardoor patiënten vaak niet therapietrouw zijn.

Systemische middelen

Systemische middelen zijn nodig voor patiënten met ernstige pityriasis amiantacea die niet reageren op op de huid toegepaste behandelingen. Biologische middelen, zoals tumornecrosefactor-alfa (TNF-α)-remmers, behandelen diverse ontstekingsaandoeningen aan de huid.

Secundaire bacteriële infectie

Soms treedt ook nog een secundaire bacteriële huidinfectie op. Stafylokokkenbacteriën zijn in de meeste gevallen aanwezig. Een behandeling met systemische antibiotica en koolteershampoo behandelt de haaraandoening volledig wanneer Staphylococcus aureus-bacteriën aanwezig zijn.

Complicaties: Permanent haarverlies

Langdurige ontstekingsletsels bij pityriasis amiantacea leiden soms tot hoofdhuidfibrose hetgeen resulteert in permanent haarverlies.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pityriasis amiantacea (schalp): symptomen en behandelingPityriasis amiantacea (schalp): symptomen en behandelingPityriasis amiantacea, ook wel bekend als 'tinea aminatacea' of 'schalp, is een zeldzame huidaandoening waarbij zich dik…
Abnormale huidpigmentatie, Pityriasis rosea en IchthyosisAbnormale huidpigmentatie, Pityriasis rosea en IchthyosisDit artikel gaat over 3 verschillende soorten huidaandoeningen. De één komt wat vaker voor dan de andere. Lees hieronder…
Schimmelinfecties: oorzaken en behandelingSchimmelinfecties: oorzaken en behandelingSchimmels kunnen allerlei infecties veroorzaken, zoals zwemmerseczeem, pityriasis of ringworm. Schimmels kunnen op aller…
Pityriasis rosea: Moedervlek en vurige huiduitslag op rompPityriasis rosea: Moedervlek en vurige huiduitslag op rompPityriasis rosea is een veel voorkomende goedaardige huiduitslag van onbekende oorsprong die vooral adolescenten en jong…
Pityriasis alba, witwang: witte plekjes op gezicht en wangenPityriasis alba, witwang: witte plekjes op gezicht en wangenPityriasis alba is een veelvoorkomende huidaandoening die vooral optreedt bij kinderen tussen de 3 en 16 jaar, waarbij p…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 24 juli 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Pityriasis Amiantacea Following Bone Marrow Transplant, https://www.mdedge.com/dermatology/article/191925/hair-nails/pityriasis-amiantacea-following-bone-marrow-transplant
  • Pityriasis amiantacea, https://en.wikipedia.org/wiki/Pityriasis_amiantacea
  • Pityriasis amiantacea, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4252962/
  • Pityriasis amiantacea-like eruptions in scalp: A novel manifestation of pityriasis rosea in a child, http://www.ijtrichology.com/article.asp?issn=0974-7753;year=2010;volume=2;issue=2;spage=113;epage=115;aulast=Zawar
  • Treatment of pityriasis amiantacea with infliximab, https://escholarship.org/uc/item/5905b6kv

Reageer op het artikel "Pityriasis amiantacea: Haaraandoening met schubben"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 25-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Beharing
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!