Steroïde acne: Puistjes door gebruik van corticosteroïden

Steroïde acne: Puistjes door gebruik van corticosteroïden Steroïde acne (acne steroidalis, steroid induced acne) is een vorm van acne, een aandoening waarbij de talgklieren ontstoken zijn en puistjes verschijnen. Dit type acne is het resultaat van het gebruik van steroïden. Zowel voorgeschreven steroïden als steroïden die patiënten gebruiken voor bodybuilding kunnen de kans vergroten dat een patiënt acne ontwikkelt. Gebruik van steroïden kan ook leiden tot de ontwikkeling van andere huidaandoeningen. De puistjes verdwijnen meestal wanneer de patiënt gestopt is me het gebruiken of misbruiken van steroïden. In het geval thuisbehandelingen niet effectief zijn, zet de arts mogelijk andere behandelingen of medicatie in.

Oorzaken: Acneletsels door gebruik van cortocosteroïden

Het gebruik van steroïden leidt mogelijk tot steroïde acne. Anno oktober 2020 is het onduidelijk waarom deze medicijnen leiden tot de puistjes (acne medicamentosa). Mogelijk spelen meerdere factoren een rol bij de totstandkoming van puistjes op de huid, zoals hormonale factoren, een verzwakt immuunsysteem en/of een overgroei van gisten en/of bacteriën. Het gebruik van injecteerbare, geïnhaleerde (ingeademde) of orale (via de mond ingenomen) steroïden veroorzaakt mogelijk steroïde acne.

Anabole steroïden of bodybuilding steroïden

Bodybuilders die anabole steroïden gebruiken (misbruiken), krijgen sneller gezondheidsproblemen, zoals bijvoorbeeld acne.

Voorgeschreven corticosteroïden

Artsen schrijven corticosteroïden voor voor de behandeling van ontstekingsaandoeningen of voor het voorkomen van afstotingsverschijnselen van een orgaantransplantatie. Steroïde acne verschijnt vaak pas enkele weken nadat de patiënt gestart is met de medicamenteuze behandeling. Steroïde acne treft meestal de borst en de bovenrug, maar soms ook het gezicht.

Risicofactoren van puistjes door corticosteroïden

Volgende risicofactoren verhogen de kans op bijwerkingen van corticosteroïden, zoals acne:
  • de leeftijd: Net als bij gewone acne, zijn tieners en jongvolwassenen vatbaarder voor steroïde acne. Patiënten van elke leeftijd krijgen echter mogelijk te maken met de huidziekte als ze regelmatig steroïden nemen.
  • een gevoeligheid voor acne
  • een hogere dosis tijdens de behandeling
  • een langere behandelingsduur

Symptomen

De symptomen van steroïde acne verschijnen meestal op de borstkas, het gezicht, de nek, de rug en de armen. Diverse tekenen komen mogelijk voor:
  • cysteachtige zwellingen (pseudocysten)
  • grote, pijnlijke rode knobbeltjes (nodules)
  • kleine rode bultjes (papels)
  • krabletsels: rode vlekken door recent genezen vlekken, donkere vlekken door oude vlekken en acnelittekens
  • mee-eters en witkopjes (comedones)
  • witte of gele vlekken (puistjes)

Behandeling van acneletsels

Retinoïden

De eerstelijnsbehandeling voor acne zijn op de huid toegepaste retinoïden. Retinoïden zijn vitamine A-derivaten die beschikbaar zijn in de vorm van lotions, gels en crèmes. Wanneer een patiënt deze producten op de huid aanbrengt, verminderen de effecten van acne. Het duurt echter drie maanden om enig effect te zien. Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, mogen geen retinoïden gebruiken.

Benzoylperoxide

Benzoylperoxide is een krachtig antisepticum dat het lichaam helpt de bacteriën te doden die verantwoordelijk zijn voor acne. Patiënten gebruiken dit middel voor milde acne, of ze combineren het met orale antibiotica wanneer sprake is van ernstige steroïde acne. Een patiënt mag dit middel niet combineren met salicylzuur om huidirritatie te voorkomen.

Salicylzuur

Salicylzuur behandelt en voorkomt acne door de huid te exfoliëren en acneletsels af te breken. Een patiënt mag dit middel niet combineren met benzoylperoxide om huidirritatie te voorkomen.

Antibiotica

Een arts schrijft mogelijk orale antibiotica of topische (op de huid toegepaste) antibiotica voor om steroïde acne te behandelen. De eventuele resultaten zijn meestal wel pas duidelijk na enkele weken. Antibiotica zijn geen langetermijnoplossing voor acne.

Preventie van steroïde acne

Anabole steroïden

Steroïde acne is het resultaat van het gebruik of misbruik van steroïden. Om steroïde acne te voorkomen, moeten patiënten stoppen met het gebruik van anabole steroïden voor prestatieverbetering. Hierdoor voorkomen patiënten toekomstige acne-uitbraken en andere, veel ernstigere, gezondheidsproblemen.

Voorgeschreven corticosteroïden

Patiënten die voorgeschreven corticosteroïden gebruiken, mogen niet zomaar stoppen met hun medicatie zonder eerst met hun arts te praten. In bepaalde situaties is het zelfs gevaarlijk om te stoppen met steroïden omdat ze een patiënt gezond houden, dus zomaar stoppen is gevaarlijk. Patiënten die voorgeschreven corticosteroïden gebruiken, dienen dus steeds met een arts te overleggen wanneer ze puistjes bemerken. Patiënten die niet mogen stoppen met het nemen van steroïden, kunnen wel enkele preventieve maatregelen en behandelingen volgen om de symptomen te verbeteren. Ze mogen bijvoorbeeld geen huidproducten met oliën gebruiken die poriën kunnen doen verstoppen. Ze mogen alleen milde producten die geen mee-eters of verdere huidirritatie veroorzaken. Verder moet een patiënt ook zeer zacht zijn voor de huid en niet wrijven op of krabben aan de huid of acneletsels.

Prognose van huidaandoening

Indien de patiënt stopt met het gebruik van de corticosteroïden, verdwijnen de puistjes meestal binnen enkele weken, al blijven sommige patiënten ondanks stopzetting van het medicijn, kampen met de acneletsels. Dankzij de behandeling(en) is het vaak mogelijk om het uiterlijk van de huid te verbeteren. Omdat steroïden de primaire oorzaak zijn van dit type acne, is het misschien niet mogelijk om volledig verlost te geraken van de puistjes.

Lees verder

© 2019 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Medicijnen die acne kunnen opwekkenAcne die geïnduceerd wordt door medicatie, is meestal ongevaarlijk maar wel vervelend. Bij het stopzetten van de medicat…
Acne conglobata: Knobbels en puisten op gezicht, romp en rugAcne conglobata: Knobbels en puisten op gezicht, romp en rugAcne conglobata is een zeldzame maar ernstige vorm van acne, een huidaandoening waarbij de talgklieren ontstoken zijn. D…
Acne, wat is het en hoe ga je er mee om?Tijdens de puberteit kun je last krijgen van acne door je hormonen. Acne is een huidprobleem. Sommige volwassen hebben h…

Zenuwpijn (neuralgie): symptomen, oorzaken en behandelingZenuwpijn (neuralgie): symptomen, oorzaken en behandelingZenuwpijn, ook neuralgie of neuropathische pijn genoemd, kan worden veroorzaakt door verschillende onderliggende aandoen…
Zenuwpijn in het gezicht: oorzaken, behandeling en preventieZenuwpijn in het gezicht: oorzaken, behandeling en preventieZenuwpijn kan ook in het gezicht of gelaat voorkomen. In de meeste gevallen wordt zenuwpijn in het gezicht veroorzaakt d…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: SharonMcCutcheon, Pixabay
  • Geraadpleegd op 16 augustus 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • STEROID ACNE (ACNE DOOR CORTICOSTEROIDEN), https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/acne-steroidalis-steroid-acne.htm
  • Steroid acne, https://en.wikipedia.org/wiki/Steroid_acne
  • Steroid acne, https://www.dermnetnz.org/topics/steroid-acne/
  • Steroid acne, https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/steroid-acne
  • Treating Steroid Acne, https://www.healthline.com/health/steroid-acne
  • What to do about steroid acne, https://www.medicalnewstoday.com/articles/325997.php
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 10-10-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.