InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Roodvonk: symptomen, besmettelijk, oorzaak en behandeling

Roodvonk: symptomen, besmettelijk, oorzaak en behandeling

Roodvonk: symptomen, besmettelijk, oorzaak en behandeling Roodvonk is een kinderziekte die vooral voorkomt bij kinderen vanaf 3 tot 6 jaar, maar een jonger kind, een baby, een ouder kind of volwassenen kunnen ook roodvonk krijgen. Roodvonk begint meestal met de symptomen koorts, hoofdpijn en keelpijn en kan gepaard gaan met koude rillingen, braken, buikpijn en algehele malaise. Roodvonk is een besmettelijke vlekjesziekte die veroorzaakt door dezelfde bacteriën die ook keelontsteking veroorzaken: streptokokken. De bacteriën produceren een toxine die huiduitslag veroorzaakt en 1 tot 2 dagen na het begin van de ziekte verschijnt.

Roodvonk symptomen en behandeling


Roodvonk / Bron: Estreya / Wikimedia CommonsRoodvonk / Bron: Estreya / Wikimedia Commons

Wat is roodvonk?

Roodvonk is een besmettelijke vlekjesziekte die wordt veroorzaakt door infectie met streptokokken, een veelvoorkomende bacterie die tevens andere ziekten kan veroorzaken, zoals keelontsteking, krentenbaard (impetigo) of wondroos.

Wie kan roodvonk krijgen?

Iedereen kan besmet raken en ziek worden als ze de ziekte nog niet hebben gehad. Roodvonk komt vooral voor bij kinderen in de leeftijd van drie tot zes jaar, maar volwassenen kunnen het ook krijgen.

Incubatietijd van roodvonk

De incubatietijd —dat wil zeggen de periode tussen de besmetting met de bacterie en de eerste verschijnselen— kan variëren van 1 tot 7 dagen. Veel mensen dragen echter streptokokken bij zich in de keel, in de neus of op de huid zonder ziek te worden.

Hoe vindt besmetting plaats?

Vanaf het moment dat iemand besmet is tot drie weken na het begin van de eerste ziekteverschijnselen, kan de patiënt andere mensen besmetten. Door niezen, hoesten of praten komen kleine speekseldruppeltjes met de bacterie in de lucht en andere mensen kunnen deze minuscule druppeltjes inademen en besmet raken. Het is zo dat niet iedereen ziek wordt na besmetting. Roodvonk is de eerste 10 dagen besmettelijk. Een patiënt die evenwel behandeld wordt met een antibioticum is na twee dagen niet meer besmettelijk.

Huiduitslag bij roodvonk / Bron: Badobadop / Wikimedia CommonsHuiduitslag bij roodvonk / Bron: Badobadop / Wikimedia Commons

Roodvonk symptomen

De ziekte begint meestal met koorts, hoofdpijn en keelpijn en kan gepaard gaan met koude rillingen, braken, buikpijn en algehele malaise. De bacteriën produceren een toxine die huiduitslag veroorzaakt en 1 tot 2 dagen na het begin van de ziekte verschijnt (zie foto). De uitslag verschijnt in eerste instantie op de hals en de borst, waarna het zich verspreidt over de rest van het lichaam, behalve rond de neus en mond. Het gaat meestal om kleine, felrode vlekjes en de huid met de vlekjes ziet eruit als (rood) kippenvel en voelt aan als schuurpapier. Er ontstaat een zogenaamde aardbeientong of frambozentong; de tong wordt eerst wit en na drie dagen rood, dik en bobbelig. De uitslag duurt meestal drie dagen. Na een paar weken begint vaak de huid te vervellen, vooral aan de vingers, de vingertoppen, tenen en liesstreek. De genoemde ziekteverschijnselen duren zo’n zeven tot tien dagen.

Is roodvonk gevaarlijk voor een baby?

Een baby kan ook roodvonk krijgen. In principe hoef je niets te doen als je baby roodvonk heeft. Als een zieke baby niet wil drinken (risico op uitdroging), tot de risicogroepen behoort (zie onder) of lusteloos wordt en gezwollen oogleden heeft, neem dan contact op met je huisarts voor overleg. Neem ook contact op met de huisarts als je baby na een paar weken last krijgt van pijnlijke gewrichten in combinatie met koorts en benauwdheid. Risicogroepen zijn baby's met een verminderde weerstand, afwijkingen in het keel-, neus- en oorgebied, hartafwijkingen en baby's met het syndroom van Down.

Aardbeientong bij roodvonk / Bron: Afag Azizova / Wikimedia CommonsAardbeientong bij roodvonk / Bron: Afag Azizova / Wikimedia Commons

Hoe kan roodvonk voorkomen worden?

‘Voorkomen is beter dan genezen‘, zo luidt een bekend spreekwoord. De beste preventiestrategieën voor roodvonk zijn hetzelfde als de standaardvoorzorgsmaatregelen tegen infecties:
  • Was regelmatig je handen met zeep, zeker na een flinke hoest- of niesbui.
  • Deel geen gebruikte gebruiksvoorwerpen, zoals drinkglazen met andere personen.
  • Wanneer je geen papieren zakdoekje bij de hand hebt, houd dan je hand voor de neus en mond of (nog beter) hoest of nies in de plooi van de elleboog om mogelijke verspreiding van bacteriën te voorkomen.
  • Na gebruik de zakdoek weggooien in een vuilnisemmer en zeker niet nogmaals gebruiken.
  • Leer kinderen ook netjes te hoesten en te niezen.
  • Als je kind roodvonk heeft, was dan zijn of haar drinkglazen, gebruiksvoorwerpen en, indien mogelijk, speelgoed in een heet sopje of in een vaatwasser.

Geen inenting

Er bestaat geen inenting tegen roodvonk.

Diagnose en onderzoek

Lichamelijk en diagnostisch onderzoek

De diagnose van roodvonk wordt gesteld op basis van de typische klinische kenmerken. Aanvullend kan er desgewenst een uitstrijkje van de keel worden afgenomen of bloedonderzoek worden verricht om de bacterie aan te tonen.

Differentiële diagnose

Roodvonk kan veel gelijkenis vertonen met tal van andere aandoeningen, zoals:

Hoe wordt roodvonk behandeld?

Roodvonk wordt veroorzaakt door een bacterie en kan daarom (indien nodig) worden behandeld met antibiotica. Doorgaans treedt na 24 tot 48 uur verbetering op, terwijl de meeste patiënten na een week weer volledig hersteld zijn.

Complicaties

Zeer zelden zal de bacterie zich verspreiden naar andere delen van het lichaam. In dat geval kunnen complicaties ontstaan als een middenoorontsteking, sinusitis (bijholteontsteking) of glomerulonefritis (nierfilterontsteking), een aandoening waarbij filtereenheden van de nieren, de glomeruli, ontstoken raken.

Kan een kind met roodvonk naar kinderdagverblijf? / Bron: Estreya / Grook / Wikimedia CommonsKan een kind met roodvonk naar kinderdagverblijf? / Bron: Estreya / Grook / Wikimedia Commons

Kan een kind met roodvonk naar het kinderdagverblijf, de peuterspeelzaal of school?

Als een kind met roodvonk zich goed voelt, hoef je hem niet thuis te houden maar kan hij gewoon naar het kinderdagverblijf, de peuterspeelzaal of school. Een kind met roodvonk is namelijk besmettelijk vóórdat het ziek is. Het meest waarschijnlijke scenario is dat andere kinderen waarschijnlijk reeds besmet zijn met de bacterie. Thuishouden en isoleren van je kind helpt dus niet om verspreiding van roodvonk tegen te gaan. Vertel wel aan de leiding of leerkracht dat je kind roodvonk heeft (gehad), zodat andere ouders gewaarschuwd kunnen worden. Deze kunnen dan in de gaten houden of hun kind ziekteverschijnselen van roodvonk krijgt.

Lees verder

© 2010 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Infectieziekten bij kinderen – RoodvonkStel; een kindje heeft al enkele dagen hoge koorts, klaagt over keel- en hoofdpijn, braakt veel, heeft kleine dieprode v…
Roodvonk, symptomen, klachten en behandelingRoodvonk is een ziekte die wordt veroorzaakt door bacteriën. In het Engels wordt de ziekte scarlet fever genoemd. Het is…
Roodvonk (scarlatina) en angina tonsillarisBeide ziektebeelden worden veroorzaakt door de Streptococcus pyogenes, ook wel bekend onder de naam hemolytische strepto…
Help, mijn kind heeft roodvonk!Help, mijn kind heeft roodvonk!Iedereen krijgt te maken met hinderlijke virussen. Omdat jonge kinderen de benodigde antistoffen nog niet hebben krijgen…
Meest voorkomende kinderziektenIn dit artikel vind je korte informatie terug over de volgende kinderziekten: rodehond, roodvonk, waterpokken, bof, maze…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Roodvonk: symptomen, besmettelijk, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

C. A. Kraan, 14-05-2015 10:45 #4
Vraag:
Stel, je bent als volwassene bij een kind geweest dat roodvonk heeft. Je wordt wel besmet, maar krijgt zelf de ziekte niet omdat je daarvoor immuun bent. Kun je dan wel anderen besmetten en zo ja, gedurende welke periode? Of kun je alleen anderen besmetten als je ziek bent geworden? Reactie infoteur, 17-05-2015
Nadat je roodvonk hebt gehad, is de kans klein om opnieuw roodvonk te krijgen. Bij roodvonk is de immuniteit niet blijvend. Als Iemand immuun is voor een ziekte, dan betekent dit dat hij de ziekte niet meer kan krijgen. Iemand met roodvonk is besmettelijk als de eerste klachten beginnen, nog voordat er vlekjes zijn. Maar iemand kan alleen ziek worden als het afweersysteem (nog) niet in actie is gekomen, doordat er geen speciaal tegen deze ziekteverwekker gemaakte wittebloedcellen in je lichaam aanwezig zijn die de ziekteverwekker herkennen en meteen antistoffen produceren om hem weg te werken. Bij immuniteit wordt de ziekteverwekker door het afweersysteem verslagen voordat hij je ziek kan maken.

Criar Anita, 22-11-2013 10:04 #3
Beste,

is het gevaarlijk voor volwassen mensen die zouden besmet zijn met roodvonk? zo ja welk risco mensen kunnen dat op lopen?

beleefde groeten

anita criar Reactie infoteur, 23-11-2013
Wie lopen extra risico? Iedereen die de ziekte nog niet gehad heeft, kan besmet raken en ziek worden. Roodvonk komt het meest voor bij kinderen in de leeftijd van drie tot zes jaar, maar ook volwassenen kunnen de ziekte krijgen. Roodvonk kan worden behandeld met antibiotica. De meeste mensen genezen volledig. Raadpleeg de huisarts bij verschijnselen die horen bij roodvonk.

Gerdie, 09-05-2013 08:49 #2
Wat moet je doen als je het vaker krijgt, kun je dan wel in de gezondheidszorg werken?of lopen de andere cliënten gevaar. De persoon heeft het al diverse keren gehad en heeft iedere keer antibiotica gehad.

Karin, 30-04-2011 15:10 #1
Onze dochter van bijna 17 jaar heeft roodvonk en de rode vlekken zijn eerder glad (geen puntjes) en verspreiden zich, in het verloop van de ziekte, uit naar beneden (buik, benen, armen).In het gebied van het borstbeen/sleutelbeen en die van de nek/schouderbladen, zijn er zoveel vlekjes dat ze in elkaar overvloeien. De rode vlekjes waren ook zichtbaar op haar wangen.De oorschelpen zijn één à twee dagen rood en gevoelig geweest. De tong was in dit geval witbeslagen met een felrode vlek centraal.
Flinke hoest soms los, soms droog en door de hoge koorts (40° +) treedt suffigheid op.
Alles wat rood gekleurd is voelt gloeiend aan.Het hittegevoel wordt afgewisseld kouwelijkheid, zoals bij een flinke griep.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 24-08-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Kinderziekten met vlekjes
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!