InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Handeczeem: eczeem aan de handen symptomen en behandeling

Handeczeem: eczeem aan de handen symptomen en behandeling

Handeczeem: eczeem aan de handen symptomen en behandeling Wat is handeczeem en wat te doen bij eczeem aan de handen? Handeczeem (of eczeem aan de handen) is een veelvoorkomende en vaak chronische, moeilijk behandelbare aandoening die interfereert met de dagelijkse activiteiten die iemand verricht. Eczeem is een niet-besmettelijke ontsteking van de huid. De volgende symptomen kunnen optreden bij acuut handeczeem: roodheid; zwelling; bultjes en blaasjes; in sommige gevallen komt vocht uit de huid; de blaasjes drogen in tot schilfers en korstjes; de huid vervelt en de roodheid neemt af. Behandeling is niet eenvoudig.

Handeczeem, eczeem handen


Wat is handeczeem?

Handeczeem (of eczeem aan de handen) is een veelvoorkomende, vaak chronische, moeilijk behandelbare aandoening die interfereert met de dagelijkse activiteiten die iemand verricht. Eczeem is een niet-besmettelijke ontsteking van de huid. Er is dus geen bacteriële infectie aanwezig. Handeczeem wordt veroorzaakt door een scala van factoren, die zowel van buitenaf als van binnenuit op de huid inwerken.

Kappers hebben meer kans op eczeem aan de handen / Bron: Istock.com/JackFKappers hebben meer kans op eczeem aan de handen / Bron: Istock.com/JackF
Risicoberoepen voor handeczeem
Ofschoon iedereen handeczeem kan ontwikkelen, komt het meer voor bij vrouwen, deels omdat vrouwen vaker werkzaam zijn in banen waar werknemers veelvuldig bloot staan aan irriterende en uitdrogende stoffen. Tot deze beroepen behoren onder andere schoonmakers, kappers en mensen die werkzaam zijn in keukens en de gezondheidszorg. Andere risicoberoepen zijn schilders, metaalbewerkers, metselaars en vloerenleggers.

Moeilijk te behandelen

Deze hardnekkige aandoening begint vaak met een jeukende huid, en kan leiden tot zwelling, bultjes, blaasjes en soms natte afscheiding. Handeczeem kan een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven. Het is een moeilijk te behandelen aandoening; een gecombineerde aanpak die verandering van levensstijl en medische therapieën omvat, heeft de voorkeur.

Risicofactoren voor handeczeem

Er zijn verschillende oorzaken voor handeczeem aan te wijzen. De belangrijkste zijn:

Huidirriterende stoffen en factoren

De kans om handeczeem te ontwikkelen is groter bij regelmatige en/of langdurige blootstelling aan huidirriterende stoffen en factoren die de huid doen uitdrogen, zoals zeep, schoonmaakmiddelen, persoonlijke verzorgingsproducten, organische oplosmiddelen zoals terpentine, wasbenzine, vlekkenwater, remolie, enz. Overmatig contact met water, zoals vaak gebeurt in de zogeheten 'natte beroepen' - huishoudelijk werk, kappersvak, verzorgende sector, schoonmaak, horeca, bakkerij, detailhandel, tuinderij en veeteelt, bloemisterij - is ook een risicofactor.

Allergisch contacteczeem

Allergisch contacteczeem staat op een goede tweede plaats als oorzaak voor handeczeem. Het gaat hierbij om overgevoeligheid voor stoffen waarmee men in contact komt. Contactallergenen zijn stoffen die allergie veroorzaken door direct contact met de huid, waarbij men kan denken aan beroepsstoffen zoals chromaat in cement, epoxyhars in tweecomponentenlijm, natuurlijke stoffen in snijbloemen, haarverf en permanentvloeistof, rubber, enz.

Atopisch eczeem bij een kind met krabeffecten / Bron: Eisfelder / Wikimedia CommonsAtopisch eczeem bij een kind met krabeffecten / Bron: Eisfelder / Wikimedia Commons
Atopisch eczeem
Er kan ook een samenhang zijn met atopisch eczeem, ook wel constitutioneel eczeem genoemd. Dit type eczeem komt vooral tijdens de kinderleeftijd voor. Mensen met deze aangeboren aanleg voor het krijgen van eczeem, hebben meer kans dat ze op latere leeftijd een handeczeem ontwikkelen. Deze vorm van handeczeem is ook gevoelig voor stress en emotionele spanning.

Bijzondere vorm van handeczeem

Een bijzondere vorm van handeczeem is blaasjeseczeem, ook dyshidrotisch of acrovesiculeus eczeem genoemd. Deze vorm van eczeem komt voornamelijk op de handen en de voeten voor en wordt gekenmerkt door blaasjes of blaren op de handpalmen, aan de zijkanten van de vingers en/of de voetzool. De oorzaak is in de meeste gevallen onbekend.

Verschijnselen en symptomen van handeczeem

Handeczeem kan zowel acuut optreden als chronisch aanwezig zijn. Acuut eczeem kenmerkt zich door de volgende verschijnselen:
  • roodheid;
  • zwelling;
  • bultjes en blaasjes;
  • in sommige gevallen komt vocht uit de huid;
  • de blaasjes drogen in tot schilfers en korstjes;
  • de huid vervelt en de roodheid neemt af.

Chronisch eczeem

Bij een chronisch eczeem is de roodheid meestal minder heftig en staat de schilfering op de voorgrond. Ook treedt een verdikte huid op en worden de huidlijnen grover dan normaal, waardoor kloven kunnen ontstaan, die pijn veroorzaken.

Krabeffecten

Handeczeem kan behoorlijk jeuken en door te wrijven en te krabben kunnen wondjes, korstjes en vergroving van de huid optreden. Wondjes geven bovendien een verhoogd risico op infecties.

De vele hierboven genoemde verschijnselen kunnen naast en na elkaar optreden.

Behandelingen van handeczeem

Handeczeem is een moeilijk te behandelen aandoening. Het is allereerst van belang om blootstelling aan de uitlokkende factoren te minimaliseren, door zoveel mogelijk contact te vermijden met zowel huidirriterende stoffen als de stoffen waarvoor men allergisch is.

Crèmes en zalven

Bij medicamenteuze behandeling kan men denken aan crèmes en zalven die corticosteroïden bevatten, of eventueel teerzalven. Sinds enkele jaren worden ook pimecrolimus crème en tacrolimus zalf gebruikt bij de behandeling van eczeem. Deze middelen beïnvloeden het immuunsysteem van de huid en bevatten geen corticosteroïd.

Pillen

Bij zeer ernstig of hardnekkig handeczeem kan een stootkuur met corticosteroïden in tabletvorm (prednison) uitkomst bieden. Dit paardenmiddel wordt voorgeschreven als de eczeem zeer hardnekkig is, zodat het niet met zalf onder controle te houden is. Door deze kuur kan het wat tot rust komen, waarna zalven het weer kunnen overnemen.

Lichttherapie

Behandeling met ultraviolet licht (UVB of PUVA) behoort ook tot de behandelmogelijkheden. Wanneer het handeczeem uitgebreid bacterieel is geïnfecteerd, kan een antibioticum nodig zjn.

Onderhoudscrème

Vaak zal de behandelend arts naast bovengenoemde middelen ook een neutrale crème of zalf voorschrijven, teneinde de huid vettig en soepel te houden. Het gaat dan om een neutrale crème of zalf, die regelmatig over de dag op de handen gesmeerd moet worden. Dit wordt zeker aangeraden na het wassen van de handen.

Prognose

De prognose van handeczeem is slecht: bij ongeveer 60% van de patiënten wordt het eczeem chronisch.¹

Praktische adviezen bij eczeem aan de handen

Hier zijn een aantal praktische adviezen als u handeczeem hebt:
  • Gebruik een afwasborstel met een lange steel voor het wassen van de vaat.
  • Overweeg het gebruik van een vaatwasser in plaats van met de handen de vaat te wassen.
  • Vermijd verwarming of afkoeling van de huid. Zweten in rubberen handschoenen kan het eczeem verergeren. Draag derhalve katoenen (binnen)handschoenen.
  • Draag katoenen handschoenen voor het verrichten van het huishouden, zodat u minder vaak uw handen hoeft te wassen of uw handen verwondt.
  • Vermijd het gebruik van zeer warm water.
  • Probeer contact met vruchtensappen, fruit, groenten, rauw vlees, uien en knoflook te beperken.
  • Vermijd het gebruik van huishoudelijke reinigingsmiddelen, deodorants, en antibacteriële zeep en reinigingsmiddelen.
  • Draag indien mogelijk vinyl handschoenen als u uw haren met shampoo wast. Indien dit niet mogelijk is, gebruik dan de hand die het minst is aangedaan door het eczeem.
  • Was uw handen zo min mogelijk en gebruik daarbij lauw water. Dep daarna de huid droog en smeer uw handen in met een vettige, neutrale crème.
  • Vermijd geparfumeerde zeep. Gebruik een huidvriendelijke zeep.
  • Draag bij voorkeur geen ringen, waardoor irritatie van stoffen die zich onder de ring ophopen vermeden wordt.
  • Bij schraal weer (d.w.z. koud, droog en winderig weer) kan het eczeem verergeren. Gebruik daarom tijdig warme handschoenen en een verzorgende crème of zalf om de huid vet te houden.
  • Vermijd krabben en wrijven. Door te krabben kan het eczeem gaan barsten, waardoor de situatie verslechterd en het vatbaarder is voor een bacteriële infectie. Houd met het oog daarop ook uw nagels kort.
  • Inspanningen die gericht zijn op het verminderen van stress kunnen ook nuttig zijn voor het onder controle houden van eczeem.

Noot:
  1. Jan G. Bakker, Frank H.W. Jungbauer en Thomas Rustemeyer. Handeczeem: denk aan werk. Ned Tijdschr Geneeskd. 2014;158:A7526

Lees verder

© 2010 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Tylotisch eczeem: symptomen, oorzaak en behandelingTylotisch eczeem: symptomen, oorzaak en behandelingTylotisch eczeem, ook wel hyperkeratotisch rhagadiform eczeem of eczema hyperkeratoticum et rhagadiforme genoemd, is een…
Kapperseczeem aan de handenKapperseczeem aan de handenKapperseczeem is een eczeemsoort wat zich vooral op de handen ontwikkelt. Het komt vooral veel voor bij mensen die werkz…
Kapperseczeem: symptomen en behandelen met crème en zalfKapperseczeem: symptomen en behandelen met crème en zalfKapperseczeem is een verzamelnaam voor verschillende soorten huidafwijkingen, meestal handeczeem. Deze vorm van eczeem k…
Eczeem 'dermatitis'Eczeem 'dermatitis'Eczeem is een ontstekingsreactie van de huid. Jonge kinderen hebben het vaak. Het kan vanaf de geboorte al ontstaan of o…
Eczeem: soorten en behandelingEczeem is een veel voorkomende huidaandoening. Kenmerkend is de grote hoeveelheid jeuk die deze huidaandoening met zich…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Haendels / Wikimedia Commons
  • C. van Heycop ten Ham, H.J.C. Hendriks, J.H. in de Bosch, J.H.M. Schormans, J.W. van der Krans (redactie): Basisboek Pathologie, ThiemeMeulenhoff, Utrecht/Zutphen, eerste druk, tweede oplage, 2000.
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006
  • Jan G. Bakker, Frank H.W. Jungbauer en Thomas Rustemeyer. Handeczeem: denk aan werk. Ned Tijdschr Geneeskd. 2014;158:A7526
  • http://nhg.artsennet.nl
  • http://www.huidarts.info
  • http://www.dailyglow.com
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/JackF
  • Afbeelding bron 2: Eisfelder / Wikimedia Commons

Reageer op het artikel "Handeczeem: eczeem aan de handen symptomen en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Willemijn, 12-05-2017 14:11 #2
Hallo allemaal ik heb 6 jaar eczeem aan beide handen gehad niets hielp geen zalf enz. Nadat ik naar een openlucht zwembad was geweest die dag met veel zon was de eczeem na een week weg en waren mijn handen genezen door de combinatie zon en water van het zwembad. Ik ben nu zeker 20 jaar verder het eczeem is nooit terug gekomen. Reactie infoteur, 04-06-2017
Chloorwater in een zwembad is niet goed voor eczeem, zon daarentegen wel! Eczeem knapt op van de zon. Let daarbij wel op dat je je goed insmeert met een beschermend zonnebrandmiddel.

Deborah, 18-09-2016 09:09 #1
Door het nemen van chlorella, 4 pilletjes per dag, verdween al na 2 dagen mijn hardnekkige eczeem! Ik had met opflakkeringen last van eczeem aan de handen, oogleden, rond de mond (ook koven) en voeten. De eczeem ging gepaard met enorme jeuk en velletjes en open wondjes/kloven, wat erg pijnlijk was. 6 maanden clorella genomen en nu overgestapt op spirulina en pygnogenol. Let ook zeker op een goede weerstand, gezonde voeding en mijd suikers! Reactie infoteur, 14-11-2016
Chlorella zit vol vitaminen en mineralen en kan op topsnelheid de cellen in je lichaam vernieuwen en je lichaam ontgiften. Ik hoop dat mensen hun voordeel doen met uw tips!

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 20-09-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Eczeem
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!