InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hypovolemische shock

Hypovolemische shock

Hypovolemische shock is een vorm van shock die word veroorzaakt door een verminderd circulerend bloedvolume. Hypovolemische shock kan worden onververdeeld in 3 fasen: de compensatie fase, de vroege decompensatie fase, en de late decompensatie fase.

Hypovolemische shock

De oorzaak van een hypovolemische shock is altijd een vermindering van het circulerend bloedvolume. Hierbij moet je denken aan bijvoorbeeld bloedverlies door een grote wond of een interne bloeding. Maar ook dehydratie door ernstige diarree, braken, overmatig zweten of vocht ophoping in de buik of longen kan een hypovolemische shock veroorzaken.

Compensatie fase

Het verminderde bloedvolume zorgt ervoor dat er minder bloed naar het hart stroomt. Dit heeft als direct gevolg dat het hart per slag minder bloed door pompt. Het lichaam compenseert dit in eerste instantie door de hartslag te verhogen. Ook worden de kleine venen en arteriën vernauwd. Door deze vasoconstrictie vind er een lichte stijging van de bloeddruk plaats. Deze vernauwing van de bloedvaten vind vooral plaats in de huid, bij de nieren en bij het maag darm kanaal. Deze organen krijgen bij een hypovolemische shock dus veel minder bloed dan normaal. Belangrijke organen als de hersenen en het hart worden nog wel gewoon van bloed voorzien.

De effecten van deze regulatie van de bloeddruk bij volume verlies kan al optreden binnen 7 tot 45 seconden na het eerste vocht verlies. Het bijzondere aan dit systeem, is dat tot wel 25% volume verlies kan worden gecompenseerd zonder dat er verdere problemen optreden. Dit stadium van hypovolemische shock wordt dan ook wel de compensatie fase genoemd. Het lichaam zal in deze fase zelf proberen om het bloedvolume te vergroten. Hiervoor word er vocht wat normaal in de weefsels zelf zit naar de bloedvaten getransporteerd. Daarnaast word het RAAS systeem in werking gesteld. Kort gezegd komt dit er op neer dat de nieren minder vocht uit het bloed halen, waardoor er ook minder urine wordt geproduceerd. Herstel van het circulerend volume zorgt ervoor dat de bloeddruk weer omhoog gaat en het lichaam weer normaal kan functioneren.

Vroege decompensatie fase

Als het compensatie mechanisme niet in staat is om de bloeddruk en daarmee de doorbloeding van alle weefsels te herstellen, komt het lichaam in de vroege decompensatie fase. Ook als door (acuut) vochtverlies de hoeveelheid circulerend bloed met meer dan 40% is afgenomen kan het lichaam dit niet meer compenseren en ontstaat de vroege decompensatie fase.

Door de vaatvernauwing en lage bloeddruk treed lokaal in weefsels hypoxie op. Dit wil zeggen dat er een tekort is aan zuurstof. Deze weefselhypoxie zal na verloop van tijd zorgen dat er stoffen vrijkomen die voor vasodilatatie zorgen. De vasoconstrictie signalen van de compensatie fase worden hierdoor overstemd. Het gevolg is dat er lokale vasodilatatie optreed. Echter is het bloedvolume niet toegenomen. De vasodilatatie zal er dus voor zorgen dat er een nog grotere bloeddruk verlaging optreedt. Een bijkomend probleem is dat door de vasodilatatie er weer meer bloed in de bloedcapillairtjes komt. De bloeddruk in die capillairen zal omhoog gaan (ondanks de dalende bloeddruk in de grotere venen en arteriën). Er zal door deze bloeddruk verhoging nu vocht vanuit het bloed naar het weefsel gaan (dus precies andersom als bij de compensatie fase). Het circulerend volume zal nu nog verder dalen.

Door de lage bloed toevoer van de weefsels, zal er een dusdanige hypoxie ontstaan dat cellen niet goed meer kunnen functioneren. Uiteindelijk leid dit tot celdood en functieverlies van organen. In dit stadium is alleen het herstellen van het circulerend volume niet langer voldoende om de hypovolemische shock te behandelen.

Late decompensatie fase

De laatste fase van hypovolemische shock, de late decompensatie fase, word ook wel de terminale fase genoemd. In deze fase is de bloeddruk dusdanig verlaagd door de bovenstaande processen, dat ook de doorbloeding van het hart en de hersenen verstoort raakt. Op dit punt in de ontwikkeling van shock zullen ook allerlei stoffen vrijkomen in het lichaam die bijdragen tot de hypovolemische shock. Zoals de benaming al impliceert zal in dit stadium de dood snel intreden.

Lees verder

© 2011 - 2019 Airborn, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Lichamelijke en geestelijke shockDe term shock wordt in het algemeen voor twee heel verschillende situaties gebruikt. Meestal wordt met een shock een zek…
Wat is een shock en hoe verleen je eerste hulpWat is een shock en hoe verleen je eerste hulpEen shock is voor de meeste mensen een heel ingrijpend iets. Het is vaak een situatie van leven of dood. Veel mensen wet…
Shock: oorzaken, symptomen en behandelingShock: oorzaken, symptomen en behandelingShock wordt gezien als een stoornis in de doorbloeding en de zuurstofvoorziening waardoor de bloeddruk te lang te laag i…
Septische shock door bloedvergiftigingSeptische shock door bloedvergiftigingEen septische shock is het gevolg van een bloedvergiftiging dat kan optreden door een infectie, bevalling, abortus of ee…
Wat is een anafylactische shock?Wat is een anafylactische shock?Een anafylactische shock is een shock die kan optreden als gevolg van een allergie. In sommige gevallen kan deze shock d…

Reageer op het artikel "Hypovolemische shock"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Airborn
Gepubliceerd: 28-05-2011
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!